Bloed, zweet, tranen en een trouwjurk: Caroline Guiela Nguyen ontrafelt het tranendal achter de haute couture
Caroline Guiela Nguyen & Théâtre national de Strasbourg, ‘LACRIMA’ 
Stel je voor: een koninklijk huwelijk. Voor de gelegenheid wordt een historische sluier van enkele vierkante meter gerestaureerd. Honderden, zo niet duizenden uren kruipen in dat maakproces. En dat voor een sluier die nog geen uurtje gedragen wordt. Hoewel niet gebaseerd op reële feiten, haalt Caroline Guiela Nguyen wel degelijk de realiteit binnen in haar werk. Zo is ‘LACRIMA’ een uitgekiende studie van de diverse actoren die elkaar binnen de context van de haute couture ontmoeten. Aan die abstracte studie verbindt de Franse theatermaakster een aantal anekdotische narratieve verzinsels, wat de menselijke tol van de mode-industrie direct invoelbaar maakt bij het publiek. Het resultaat is een bewonderenswaardig lappendeken van een voorstelling, die haar kunstmatige genese evenwel niet weet te overstijgen.
Verhaaltechnisch probeert Nguyen alle relevante spelers die bij een prestigieuze mode-opdracht betrokken zijn, op te voeren. In casu bestelt de Engelse troon een trouwjurk, die een excentriek ontwerper voor het fictieve Béliana mag uittekenen. Dat modehuis heeft echter niet de expertise om kant of borduursel op hoog niveau te fabriceren. Men werkt daarvoor samen met respectievelijk Alençon en Mumbai, waar het feitelijke werk met naald en draad plaatsvindt. In het Franse epicentrum van het kantwerk blijkt de voorbije decennia veel kennis verloren te zijn gegaan. Nguyen documenteert hoe fragiel het ambacht geworden is, wetende dat de specifieke vaardigheden van mens tot mens moeten worden overgebracht, en wel omdat ze nauwelijks via taal te vatten zijn.
Duizenden kilometers daarvandaan staart een Indiaas borduurder zich letterlijk blind op de megalomane ideeën van de ontwerper. Béliana verstopt zich weliswaar achter allerhande charters en verdragen, waaruit moet blijken dat niemand uitgebuit wordt bij het titanenwerk dat men uiteraard binnen een onredelijk korte termijn voltooid wil zien. De intermediairs, die verantwoordelijk zijn voor het maakproces op Indiase of Franse bodem, blijken daarbij vervangbare pionnen, ook al reikt hun engagement veel verder dan dat van menig andere partij. De titel verwijst naar die tragische paradox: het tranendal dat achter de verwerkelijking van een vestimentair pronkstuk schuilgaat, krijgt niemand ooit te zien. Mensen werken tot ze er bij neervallen of tot ze geen hand voor ogen meer zien, maar die verhalen verdwijnen steevast in de plooien van de modewereld.
Nguyen ontrafelt de meervoudige tragedie, met een nagenoeg perfecte casus waarin de terreur van diegenen die het voor het zeggen hebben nietsontziend neerdaalt over de gewone lieden. Vaste camera’s maximaliseren het emotionele register door de handeling letterlijk uit te vergroten via projectieschermen, en naast die cinematografische bravoure plaatst Nguyen nog een uitgelezen muziekkeuze, een feilloos metrum en een vakkundige montage waarmee heen- en weer wordt gereisd tussen verschillende locaties.
Alles klopt eigenlijk aan deze voorstelling, en toch is ze niet koosjer. Dat heeft alles te maken met Nguyens dramaturgische ingrepen binnen het script. Een dominante echtgenoot die zowel lichamelijke als gevoelsmatige grenzen overschrijdt, een kleindochter met een zeldzame genetische aandoening, een modegoeroe die over geen greintje empathie beschikt, een borduurder die zijn familie dagenlang in het ongewisse laat over zijn vorderingen en ga zo maar door: Nguyen ramt een aantal emotionele mokerslagen door de strot van haar publiek, ook al staan die contextueel volledig buiten haar documentaire dissectie van de weeffouten in het mondiale modecircuit. Het eigenlijke narratief, dat voor de overgrote meerderheid van haar publiek logischerwijs niet raakt aan persoonlijke ervaringen met de modewereld, raakt kortom ondergesneeuwd omwille van dramatische plottwists die Nguyen ergens uit het dozijn bij elkaar heeft gevist.
Jazeker, ‘LACRIMA’ ontroert. Nguyens artistieke procedé ruikt evenwel naar emotioneel exhibitionisme. Minder het microklimaat van persoonlijke tragedies en meer het macroperspectief van een sector die bestaat bij de gratie van structurele uitbuiting: Nguyen had hier zonder de minste twijfel meer van kunnen maken.
Gezien in deSingel (Antwerpen) op 29/05/2026.
Copyright foto: Jean-Louis Fernandez
