Uketsu maakt vreemde kronkels
Uketsu, ‘Vreemde huizen’ 
Schrijver Uketsu blijft een enigma. Hij werd bekend op Youtube, waar hij vreemde filmpjes over voedsel postte. We zien bijvoorbeeld asperges bij het snijden in vingers veranderen. Deze fascinatie voor het afwijkende en morbide bracht Uketsu uiteindelijk ook tot schrijven. In zijn eerste roman Vreemde tekeningen verweeft hij geheimzinnige kortverhalen tot één gruwelijke ontknoping. Ook over Uketsu zelf niets dan mysterie, hij vervormt zijn stem en verschijnt steevast in het zwart gekleed met een wit masker. Aan boeksigneersessies of voorleesavonden doet hij niet.
Japans smaakt
Japanse onderwerpen en ook Japanse literatuur zijn al even populair in het Nederlands. Uketsu spreekt binnen die wereld een ander doelpubliek aan, dat het niet per se zo heeft voor katten of spirituele manieren om tot zelfinzicht te komen. ‘Vreemde tekeningen’ combineert een fascinatie voor het duistere en macabere met een toegankelijkheid die erg aanspreekt. Het boek werd dan ook een internationaal succes.
En nu is er dus ‘Vreemde huizen’. In het boek gaat een jonge vertegenwoordiger op zoek naar een grotere woonplaats voor zijn uitbreidend gezin. Hij lijkt het ideale pand gevonden te hebben, een huis met twee verdiepingen in een rustige woonwijk vlak bij het bos. Maar er is iets vreemds aan de hand met het huis wat de mogelijke koper een ongemakkelijk gevoel geeft. Het huis lijkt op de plannen een ‘dode’ ruimte bevatten. Hij gaat bij een vriend – specialist in het occulte – te rade.
Samen met een architect gaat deze vriend op onderzoek uit. Ze vinden steeds meer verontrustende details. Wat is het idee achter het vreemde ontwerp van het huis? En waar zijn de vorige bewoners eigenlijk? Zelfs als de vertegenwoordiger uiteindelijk afziet van de koop, kan de auteur zijn zoektocht niet staken. Hij blijft, samen met de architect, verbeten zoeken naar de waarheid. Familieruzies, verborgen kinderen en afgehakte ledematen, het kan zomaar allemaal in de wondere wereld van Uketsu.
Plattegronden en afgehakte handen
Het boek bevat, net als zijn voorganger, gedetailleerde tekeningen die de lezer uitnodigen mee te kijken en zoeken. Verschillende plattegronden van huizen breken de tekst, vullen die aan en maken het boek speciaal. Ook volwassenen kijken graag plaatjes.
Het verhaal zelf is minder doordacht. Zowel de plot als de opbouw van het boek hebben iets gekunsteld. De paginalange dialogen zijn erg onrealistisch en vlak en de ontknopingen lijken de personages door God ingegeven. Geen idee hoe de speurders bij hun vergezochte zieke ideeën komen. Maar hun ongeloofwaardige bochtenwerk blijkt dikwijls te kloppen.
Denken als detective
Het geheel blijft vreemd genoeg wel tot de verbeelding spreken. Als lezer word je op de één of andere manier getriggerd om verder te lezen. Het feit dat je zelf mee de plattegronden kan bestuderen geeft je een actieve rol in het ontrafelen van de raadsels van de personages. De taal is eenvoudig en de directe dialogen geven het verhaal snelheid. De lezer wordt detective. Dit concept spreekt opnieuw aan.
De uiteindelijke ontknoping van het verhaal is te onrealistisch om te blijven nazinderen. Verder lijken de vele plotwendingen te putten uit heel specifieke Japanse tradities. Cultuurverschillen die ervoor zorgen dat de Westerse lezer een stukje afhaakt. ‘Vreemde huizen’ intrigeert minder dan ‘Vreemde tekeningen’. Jammer.
