Biesheuvel was bang dat ze zich zou verhangen
Mensje van Keulen, ‘Omgeslagen dagen’ 
Na haar debuut met ‘Bleekers zomer’ (1972), intussen een klassieker, behoort Mensje van Keulen (1946) met haar romans, verhalen en gedichten tot de top van het Nederlands taalgebied. Dat geldt evenzeer voor haar dagboeken, parels van stilistisch vakmanschap.
Hoe komt het toch dat haar dagboeken zo aantrekkelijk zijn? Ligt het aan haar helder en soepele stijl? Haar rechttoe rechtaan zijn en geen sentimenteel gezeur? Of hoe de lezer zich herkent in veel van wat ze dagelijks noteert? Wie ze leest ziet voor zich een vrouw die af en toe wankelt, maar om overeind weet te blijven. Een auteur die na een negatieve recensie van de kaart is. Een vrouw die hunkert naar liefde, én voor alles een bezorgde moeder is. Zaken die eerder al aan bod kwamen in dagboeken zoals ‘Alle dagen laat’, ‘Neerslag van een huwelijk’ en ‘Moeder en pen’
Hij noemde haar een trut toen ze zwanger was
Relatieperikelen, ze zijn ook dit keer uitvoerig aanwezig. De vader van Aldo, haar zoontje, is een voortdurend afwezige. Een man van wie ze in een scheut van geluk is verlost, in tegenstelling tot haar geliefde R, die niet bepaald stevig in het volle leven staat. Er is de twijfel hoe het verder met hem moet. Hij noemt haar een trut als blijkt dat ze zwanger van hem is. Wil ze het kind wel als blijkt dat hij aarzelt? Kan ze zich als schrijver financieel een tweede kind veroorloven? Ze besluit dan maar zelf voor een abortus.
‘Toen ik dit na de ingreep tegen R zei, gaf hij toe dat hij zich net zo’n sukkel had gevoeld, maar dat hij tot zijn schande ook moest bekennen dat hij bij de gedachte aan hoe ik daar in die behandelkamer lag, opwindend vond.’
Het schrijven an sich, de aarzeling om aan een nieuw boek te beginnen, haar verhouding tot collega-auteurs, het komt allemaal aan bod. Jeroen Brouwers, die zich hult in zelfbeklag, krijgt het etiket lomp en betweterig opgeplakt, eraan toevoegend: ‘…naar bed te gaan om hem dan klein te krijgen, me opwindt omdat het afstotelijk is.’ Prominent aanwezig is Hans Warren, wiens aardigheid best vals kan zijn. Bovendien heeft ze van de wijze, waarop hij en zijn levensgezel Mario over zijn werk de loftrompet steken, haar bekomst. Ze kan het niet velen dat beiden ervan overtuigd zijn dat homoseksuele liefde de hoogste liefde is.
Vriendschap en steun vindt ze, naast haar uitgever Theo Sontrop, bij Maarten Biesheuvel en Maarten ’t Hart. Als haar boek ‘De ketting’ in NRC een rotrecensie krijgt, is het alsof er een bulldozer over haar heen is gereden. Meteen wordt ze gebeld Karel van het Reve – door Biesheuvel geïnformeerd – met de boodschap: ‘Hij is bang dat je je verhangt, geloof ik.’ Dus dan maar met Biesheuvel onderweg op zoek naar troost naar Maarten ’t Hart.
‘Maarten B zoende me zo plotseling en hartstochtelijk op de mond dat ik wankelde en hem vastgreep. Toen ik zei dat hij een harde kont had, vroeg hij of ik er alsjeblieft in wilde knijpen.’
Het warme gevoel van Maarten ’t Hart voor Mensje
Er is niets dat ze verhult in haar dagboek. Aangrijpend is de passage waarin, ze na een avondje stappen in Amsterdam, door X wordt achtervolgd en ’s nachts in haar woning wordt verkracht. Wat een verschil met de minzame Maarten ’t Hart, die een warm gevoel voor haar heeft. Zegt hij in een interview: ‘Toch komt het er niet van een stap te doen. Uit angst voor wat volgt.’ Het wordt allemaal neergeschreven in korte zinnen, alsof ze de lezer voortdurend bij de les wil houden in haar wereld van uitgevers, mannen die achter haar aanzitten, poezen, een moeder bij wie ze altijd mag aankloppen en zoontje Aldo. Aldo, een kind dat aandacht vereist en tegelijk troost biedt. Ervoor zorgt dat ze een slechte dag doorkomt, en staat voor onschuld tegenover de boze wereld. Moeder en kind het levert tal van emotionele scènes op.
‘Ik was zo blij Aldo te zien. Hij rende op me af, zag er zo goed uit. Hij zong en praatte over van alles. Toen ik hem voor het slapengaan vroeg wat het leukste was geweest van de afgelopen tijd zei hij: “Dat jij terug bent.” Ach, m’n hartje.’
Herkenbaarheid, menselijkheid, authenticiteit, je krijgt het voortdurend te lezen. Van werkelijk alles doet ze verslag. Hoe ze wil ophouden met roken, ze soms te veel whisky drinkt, welke boeken ze leest, de groenteman die aan de deur komt, of dat ze bang is dat haar manuscript van een kinderboek wordt afgewezen. ‘Omgeslagen dagen’ is een van die zeldzame titels waar je gewoon niet omheen kunt.
