Een cocktail van passie, depressie en woede
Lidewey van Noord, ‘De as komt eerst’ 
Lidewey van Noord (1985) schreef eerder non-fictieboeken zoals Pellegrina en Vluchtheuvel, en debuteerde in de Nederlandse letteren met de novelle De Spaanse renner. De as komt eerst is haar eerste roman.
Net als de auteur werkt hoofdpersonage Hedwig als redacteur bij een uitgeverij. Ver weg van de drukke buitenwereld, in haar huisje op palen in waterrijk veengebied, redigeert ze manuscripten, waarbij ze zich af en toe ergert aan slordigheden, clichés en taalfouten. Ze gaat over de tekst met een groene pen, want rood in een tekst schrikt auteurs af, dan voelen ze zich in hun ego aangetast. De ervaring heeft haar ook geleerd dat wanneer een auteur niet langer met haar wil samenwerken omdat ze te weinig respect zou tonen voor zijn geliefde personages, hij meestal schuilgaat achter de mannelijke hoofdpersoon. Het klassieke verwijt dat ze dan naar haar hoofd geslingerd krijgt, luidt steevast: schrijf dan zelf eens een roman.
Volledig in de ban van een schaapherder
Als Hedwig niet aan het werk is, geniet ze vanuit haar rieten stoel van de natuur. Ze ondergaat de wisseling van de seizoenen, verwelkomt de ooievaars in de lente, kijkt naar de berm die in bloei staat, of hoort het mekkeren van de schapen van herder Markus, die wat verderop op het eiland woont. Ze kunnen het best met elkaar vinden, hebben goede seks, maar een vaste relatie ziet hij bepaald niet zitten. Bovendien verdenkt ze hem ervan dat er nog andere vrouwen in zijn leven zijn. Nooit eerder is een relatie met een man zo intens geweest als die met Markus, die niet alleen in haar hoofd, maar ook in haar hele lichaam zit. In de periodes dat ze elkaar niet zien, pijnigt ze zich met allerlei vragen over hemdie ze maar niet uit haar hoofd kan zetten.
‘Ze had gehoopt dat haar verlangen naar Markus zou afnemen, want zo werkt dat toch, dat de tijd heelt, dat je op een gegeven moment over iemand heen bent – maar het verlangen is juist opgelaaid.’
Een traumatisch gebeuren in Thailand
Hoe veilig en geborgen ze zich bij Markus ook voelt, ze kan hem niet volledig voor zich winnen. Is het omdat hij zich niet wil binden, of omdat Hedwig voortdurend op de vlucht lijkt te zijn? Of ligt een traumatische gebeurtenis van vroeger hieraan ten grondslag? Vijftien jaar eerder – deel 2 van de roman – raakte ze tijdens een vakantie in Thailand, na een etentje op de terugweg naar haar hostel in Ayutthaya, de weg kwijt. Een politieman die ze met gebarentaal probeerde diets te maken haar de weg te wijzen, nam haar op zijn brommer mee en voerde haar naar een afgelegen plek waar hij haar probeerde te verkrachten.
Eenmaal weer thuis raakt ze in een depressie. Met behulp van haar psycholoog krabbelt ze uiteindelijk weer overeind en kan ze opnieuw aan de slag bij de uitgeverij. Zodra haar contract afloopt, grijpt ze de kans met beide handen aan om naar Australië te reizen — in de hoop alle zorgen achter zich te laten en een nieuw leven op te bouwen. Daar werkt ze als serveerster in een Italiaanse pizzeria. Ze beleeft er wilde tijden: ze duikt in bed met de Italiaanse barman en neemt haar Colombiaanse collega mee naar huis. Haar hart ligt echter bij Rodrigo, de gezette Spaanse manager van de zaak, op wie ze hopeloos verliefd is. Helaas eindigt ook dit avontuur voor Hedwig in mineur.
Tijd voor deel 3: de terugkeer naar Nederland. Daar belandt ze in een avontuur met een zekere Daniël, die verzwijgt dat hij nog een ex heeft. Zodra ze hem de rug toekeert, loopt het verhaal af op een allesbehalve geloofwaardige manier. Het zorgt ervoor dat ‘De as komt eerst’ als een soufflé in elkaar zakt. Het ontbreekt deze roman aan structuur; personages zoals Heleen en Anders worden te pas en te onpas in het verhaal getrokken, wat samen met storende herhalingen afbreuk doet aan het geheel. Kortom, ‘De as komt eerst’ stuitert aan alle kanten. Dit is een te vroeg debuut van Lidewey van Noord die, te oordelen naar tal van passages, zeker kan schrijven.
