‘Sentimental Value’, of hoe Noren hun weemoed afremmen
‘Sentimental Value’ (2025) 
Enkele jaren geleden groeide ‘The Worst Person In The World’ uit tot een onverwachte hit. Met een reeks prijzen en een prominente plek in zowat elke eindejaarslijst katapulteerde die film Noorse regisseur Joachim Trier en hoofdrolspeelster Renate Reinsve naar internationale roem. De verwachtingen voor hun nieuwe samenwerking, het zopas in de zalen verschenen ‘Sentimental Value’, waren hooggespannen. De film won onlangs de Grand Prix in Cannes en wordt nu al een Oscarfavoriet genoemd. Toch lijkt die verafgoding ons enigszins overdreven.
Na het overweldigende succes van zijn vorige werk nam Trier bewust afstand om zich te herbronnen, in de zoektocht naar een nieuw, sterk verhaal. Met ‘Sentimental Value’ richt hij zich op een ontwricht gezin: twee volwassen zussen en hun vervreemde vader Gustav, die na de dood van zijn ex en hun moeder opnieuw toenadering zoekt. Die vader, vertolkt door Stellan Skarsgård, is een tanende cineast die zijn oudste dochter Nora (Renate Reinsve), een toneelactrice, wil overtuigen om in zijn nieuwe film te spelen – een portret van zijn moeder, zo zegt hij, maar heimelijk ook een ode aan zijn dochter. Nora reageert aanvankelijk verbijsterd en voelt weinig voor het idee. Daarnaast volgt de film ook de beroemde actrice Rachel Kemp (Elle Fanning), die in aanmerking komt om de rol over te nemen.
Motten op Renate
Trier weet zijn thema’s te verpakken in een narratief dat zowel driedimensionale personages als intelligent vormgegeven scènes oplevert. De introductie van Nora is daar een treffend voorbeeld van. Hij schetst haar als een zelfstandige maar ook diep onzekere vrouw: terwijl een volle zaal op haar wacht, verstijft ze van plankenkoorts. Geen enkele aanmoediging van de crew helpt en uiteindelijk laat ze zich door haar tegenspeler in het gezicht slaan om te kunnen optreden. Dit gebeuren is tegelijk imponerende verhalende cinema en een verfijnde manier om haar karakter neer te zetten. Bij Trier voelt elke scène als een zorgvuldig geconstrueerd mini-verhaal dat niet alleen de personages uitdiept, maar ook stap voor stap zijn centrale thema’s onthult: herinnering, familie, nostalgie en verzoening.
Een andere grote troef van de film is het acteerwerk. Renate Reinsve maakte al indruk in ‘The Worst Person In The World’ en levert in ‘Sentimental Value’ opnieuw een overtuigende prestatie. Als Nora worstelt ze met een broze emotionele kwetsbaarheid, die ze krampachtig probeert te verbergen. De kijker voelt voortdurend wat er onder de oppervlakte sluimert, een bewijs van haar uitzonderlijke talent. Daarmee bevestigt ze zich, in het spoor van Sandra Hüller (‘Anatomy Of A Fall’), als een van de grote Europese actrices van dit moment – een Oscarnominatie zou dan ook geen verrassing zijn. Ook Stellan Skarsgård, Elle Fanning en de rest van de cast leveren krachtig werk, gedragen door trefzeker schrijfwerk.
Het brein verveelt
Na de eerste euforie over wat er goed werkte, begon tijdens de vertoning toch iets te knagen. Het vakmanschap van Trier valt zonder meer te bewonderen, maar verliefd worden op zijn film? Daarvoor is het geheel te braaf, te formeel, te nadrukkelijk gestuurd door het hoofd en te weinig door het hart. We verlangden naar meer lef, naar momenten die echt durfden uit te breken – maar die bleven uit. De emotionele beheersing waarmee Trier zijn verhaal vertelt, voelt vooral als een rem.
Daarnaast konden we ons niet van de indruk ontdoen dat de film geen overtuigende bestaansreden heeft. Een onderzoek naar nostalgie en familie is op zich niet bepaald baanbrekend, en hoe verzorgd de vertaling van dat onderwerp in dit narratief ook is, echt meeslepend wordt het nergens. Je kan dit verhaal gerust vertellen, maar is het een verhaal dat verteld móet worden? We begrijpen de aantrekkingskracht dus niet, en al helemaal niet de negentien minuten durende staande ovatie die de film kreeg in Cannes. Trier is onmiskenbaar een intelligent regisseur en een begaafd scenarist, maar boeiende inzichten levert hij ons hier niet. Wij bleven op onze honger zitten.
‘Sentimental Value’ speelt nu in de bioscoop.
