Emmylou Harris : de zoektocht naar tijdloze schoonheid
Het is altijd bijzonder om zelfs na een lange, rijk gevulde carrière het bordje ‘sold out‘ naast je naam te zien, gaf de negenzeventigjarige Emmylou Harris gisteren te kennen. Met haar European Farewell Tour trekt ze nog een allerlaatste keer door Europa. Eergisteren speelde ze samen met Jim Lauderdale en haar Red Dirt Boys band een fraai afscheidsconcert in de Brusselse Bozar, deze avond ging de Antwerpse Stadsschouwburg voor de bijl.
Als opwarmer werd de Amerikaanse gitarist / songschrijver Jim Lauderdale voorzien. De uit North Carolina afkomstige Lauderdale die met een veelheid aan sterartiesten samenwerkte (o.a. Buddy Miller, Ralph Stanley, Elvis Costello,..) plukte uit een lange carrière en liet solo op akoestische gitaar vooral zijn kennis van een breed muzikale erfgoed van country, folk bluegrass, (a capella) gospel en blues horen, inclusief een recent nummer over artificiële intelligentie (!). Dat geheel vormde een best passende inleiding tot wat verder nog zou gaan volgen. Op het einde van zijn set kwam ook hoofdact Emmylou Harris er even bij voor een duet – waarbij ze een herinnering brachten aan ‘king of broken hearts‘ Gram Parsons.
Wanneer zij wat later samen met haar Red Dirt Boys uiteindelijk het podium betrad, viel vooral op hoe weinig ze nog te bewijzen had. ‘Here I Am’ (afkomstig uit het ‘Stumbling for grace’-album) luidde het openingssalvo. Nu goed, de stem miste hier en daar misschien wat van de moeiteloze glans die haar op klassiekers uit de jaren zeventig en tachtig zo kenmerkte. Daar staat tegenover dat Harris zowel in termen van songwriting als vocaal, nog steeds een heel eigen kwaliteit in zich heeft.
De Stadsschouwburg bleek in dat opzicht een ideale omgeving. De warme akoestiek gaf ruimte aan de vele nuances van haar brede repertoire, waarin roots, country, folk en Americana moeiteloos samenvloeiden. Daarnaast heeft Harris ook altijd de gave gehad om verdriet, hoop en berusting in één en dezelfde song samen te brengen. Ook nu bleef ze een meesteres van de ingehouden emotie. Geen grote gebaren, maar wel heel wat kleine(re) verschuivingen in toon en timing die recht naar het hart gingen.
Wat deze avond vol songs and stories vooral onderscheidde, was de afwezigheid van nostalgische zelfverheerlijking. Ze bleef bovenal een uitgesproken dienares van het lied en grasduinde door haar lang lopende carrière. Waarbij ze zich beroepte op allerlei samenwerkingen, met onder meer Dolly Parton (het solo gespeelde, ronduit kiekenvel oproepend ‘To Daddy’) wiens recente heengaan nog heel vers in het geheugen ligt. Ook met muzikanten als Rodney Crowell (‘Even cowgirls get the blues’), Townes Van Zandt (de klassieke ballad ‘Pancho & Lefty’) Mark Knopfler (‘All the road running’) of muzikant/producer Daniel Lanois (het uit ‘Wrecking ball’ gehaalde ‘Goin’ back to harlan’) werkte ze graag samen.
De grootste kracht van Harris blijft misschien haar vermogen om kwetsbaarheid om te zetten in tijdloze schoonheid. Dat ze niet alle hoge noten haalde, werd haar door de Antwerpse stadsschouwburg graag vergeven, ook al omdat ze een prima musicerende band, met onder meer gitarist Will Kimbrough, keyboardspeler Phil Madeira en Eamon McLoughlin op mandoline en fiddle, rond zich had. Daarmee bracht ze heel wat songmateriaal van anderen, maar ook eigen werk zoals ‘Red dirt girl’ en ‘Bang the drum slowly’ kwam aan bod. En kwamen er gaandeweg heel wat verrassingen naar boven, zoals onder meer ‘Old five and dimers like me’ of het afsluitende, in trio a capella gespeelde ‘Bright morning stars’.
Toen de laatste noten wegstierven, bleef niet zozeer het gevoel hangen dat een carrière ten einde loopt, dan wel dat een echt uitzonderlijke artiest(e) nog één allerlaatste keer heeft laten zien waarom haar invloed vele generaties muzikanten overstijgt. De avond in Antwerpen was geen monument voor het
verleden. Het bleek een les in tijdloze klasse, maar vooral ook en ontroerend, stijlvol en muzikaal rijk afscheid van een van de laatste grote stemmen uit de Amerikaanse rootsmuziek.
Emmylou Harris, ‘Songs and stories’ – European Farewell tour, live gezien in de Antwerpse stadsschouwburg 04-09-2026 
