Klassiek onder de kerstboom

Welke klassieke muziek hoort thuis onder de kerstboom? Om zijn lezers kopzorgen te besparen, selecteerde Cutting Edge tien memorabele wapenfeiten uit het voorbije jaar – kwestie van het hart van vriend en desnoods vijand volgende week met een uitgelezen kerstgeschenk te kunnen verwarmen. Hieronder het lijstje, in willekeurige volgorde. Pakjes kiezen was nog nooit zo eenvoudig…

Een van de paradepaardjes van de lage landen is ongetwijfeld Philippe Herreweghe’s eigen label Phi, dat nog steeds met grote regelmaat vers materiaal aanlevert. De meest markante opname van afgelopen jaar betrof het requiem van Antonín Dvořák. Het is een werk dat in de schaduw staat van het ‘Stabat mater’ van dezelfde componist, maar er eigenlijk quasi naast mag staan. Zeker in de uitvoering van deFilharmonie en Collegium Vocale Gent, die allebei sereniteit koppelen aan transcendente grandeur.



Het album van Philippe Herreweghe, deFilharmonie & Collegium Vocale Gent is verschenen bij φ (Phi) en wordt gedistribueerd door Outhere.

Liefhebbers van het lied beleefden afgelopen jaar enkele hoogtepunten. Mark Padmore en zijn begeleider Kristian Bezuidenhout kunnen echter aanspraak maken op de titel van meest integere vertolkers. Hun visie op Beethovens ‘An die ferne Geliebte’ is er een waarin paradoxen versmelten. Zwoel en edelmoedig, gepijnigd en hoopvol, rauw en technisch puntgaaf: op papier lijkt het contradictorisch, op cd werkt het perfect.



Het album van Mark Padmore & Kristian Bezuidenhout is verschenen bij en wordt gedistribueerd door Harmonia Mundi.

Wie aan Mahlers liederen denkt, denkt aan intimiteit binnen een groter symfonisch kader. De Duitse Anne Schwanewilms nam een deel van de vocale literatuur van de componist echter mee naar de huiskamer. Ze liet er haar eigen volronde sopraan op los, net als het tedere paar handen van pianist Malcolm Martineau. Gevolg zijn ‘Kindertotenlieder’ vanuit een broze, kinderlijke kiem en Rückert-Lieder van een haast roekeloze openhartigheid. Het duo voegt bovendien Schönbergs opus 2 toe – waar de toekomst de heimwee van de romantiek inhaalt.



Het album van Anne Schwanewilms & Malcolm Martineau is verschenen bij Onyx en wordt gedistribueerd door Harmonia Mundi.

Pianisten zoals Grigory Sokolov zijn met uitsterven bedreigd. Alles wat de pianist aanraakt, is doordesemd met subtiliteit. Als er immers iets is waar de Russische virtuoos voor terugdeinst, dan is het de overdrijving. Sommigen vinden zijn uitvoeringen te netjes, anderen vallen als een blok voor zijn aanpak. Die overstijgt stijlen en periodes, en graaft integendeel naar de ultieme kern van de muziek. Het organiserend principe van het veelzijdige programma dat Sokolov in 2008 in Salzburg speelde, bleek zijn volmaakte beheersing van de vleugel. Dit is pianistiek enig in zijn soort – punt uit.



Het album van Grigory Sokolov is verschenen bij Deutsche Grammophon en wordt gedistribueerd door Universal.

Tot mei 2013 was Henri Dutilleux een van de belangrijkste nog levende componisten. Na zijn dood stroomden zowel nieuwe als heruitgegeven opnames met zijn werk met mondjesmaat binnen. De meest opvallende uit die hele serie kwam uit, jawel, de Franse hoofdstad. Niet voor niets heeft het Orchestre de Paris jarenlang met Dutilleux samen gewerkt, zo weet ook dirigent Paavo Järvi. De meerlagigheid van ‘Metaboles’ en de wispelturigheid van de zinderende eerste symfonie zet de Estse dirigent schitterend in de verf, terwijl violist Christian Tetzlaff van ‘Sur le même accord’ een intense nocturne maakt. Een dijk van een opname, gesmeed uit niets dan delicate bouwstenen.



Het album van Paavo Järvi, Orchestre de Paris & Christian Tetzlaff is verschenen bij Erato en wordt gedistribueerd door Warner Music Belgium.

Dé Mahler-dirigent van dit moment? Daarover lopen de meningen uiteen. Feit is evenwel dat de Hongaarse dirigent Iván Fischer in aanmerking komt om het vaakst genoemd te worden. Met het Budapest Festival Orchestra blikt hij met de regelmaat van een klok een symfonie in, die telkens inslaat als een bom. Niet omdat Fischer de partituren als een beeldenstormer te lijf gaat, wel omdat hij opnieuw nadenkt over wat Mahlers humor, verdriet, extase en innigheid te betekenen hebben. Zo wordt de negende symfonie – d.i. de laatste voltooide – geen loodzwaar zwanenzang, maar een rijk geschakeerd landschap vol wonderlijke vondsten, die samen een muzikaal mirakel uitmaken.



Het album van Iván Fischer & Budapest Festival Orchestra is verschenen bij Channel Classics en wordt gedistribueerd door New Arts International.

Krystian Zimerman mocht aantreden als solist toen het pianoconcerto van Witold Lutoslawski in 1988 in première ging. Hij nam het werk ook op met de Poolse componist als dirigent, waarna het concerto aan populariteit bleef winnen. Inmiddels dook Zimerman de studio in met de Berliner Philharmoniker, dat onder leiding van Sir Simon Rattle tekent voor een daverende opvoering. De revelatie van de cd is echter de tweede symfonie, een werk waarvan Rattle de karakters naadloos aanvoelt. Met de Berliner Philharmoniker als uitvoerders zijn niet alleen transparantie en balans verzekerd, maar ook gevoelsmatig engagement. Alles samen dus een schijfje om U tegen te zeggen.



Het album van Sir Simon Rattle, Berliner Philharmoniker & Krystian Zimerman is verschenen bij Deutsche Grammophon en wordt gedistribueerd door Universal.

Mozart schreef in totaal vijf vioolconcerti, goed voor een vijfvoud aan klatergoud waar de trommelvliezen maar al te graag op getrakteerd worden. De Noorse violiste groeide op met deze werken, en kent ze als haar broekzak. Doorheen het eerste struint ze dartel, het laatste neemt ze goedlachs onder handen, weliswaar zonder de melancholie van beide KV’s te veronachtzamen. In de ‘Sinfonia Concertante’ verstrengelt ze tenslotte bekoorlijk met de altviool van Maxim Rysanov. De barometer van Arcangelo, aangevoerd door Jonathan Cohen, is overigens feilloos afgestemd op de emotionele drukgebieden binnen dewelke Frang zich beweegt.



Het album van Jonathan Cohen, Arcangelo & Vilde Frang is verschenen bij Warner Classics en wordt gedistribueerd door Warner Music Belgium.

Nu Sir John Eliot Gardiner met het London Symphony Orchestra de symfonieën van Felix Mendelssohn onder de loep neemt, zullen die nooit meer dezelfde zijn. Want hoewel Claudio Abbado in lang vervolgen tijden met hetzelfde orkest zijn energieke, lyrische licht liet schijnen over de vijf meesterwerken, lijkt het alsof ze nu pas ten volle tot wasdom kunnen komen. De Schotse symfonie voert langs een wisselvallig reliëf vol pieken en dalen, daar waar de ouverture ‘Hebriden’ een lofzang is dat uit de natuur van de muziek lijkt te ontspruiten. Schumanns pianoconcerto, met de Portugese Maria João Pires aan de toetsen, is een fluwelen toegift.



Het album van Sir John Eliot Gardiner, London Symphony Orchestra & Maria João Pires is verschenen bij LSO Live en wordt gedistribueerd door New Arts International.

Mozarts zogenaamde Haydn-kwartetten zijn en blijven ijkpunten binnen het genre. Kamermuziekliefhebbers konden zich het voorbije jaar laven aan een pas opgestaan kwartet dat zich met historische instrumenten honderd procent inzet voor interpretaties die thuishoren in de wereld van vandaag. Het Quatuor Cambini-Paris maakt van de zes kwartetten bij wijze van spreken een roman in zes hoofdstukken, resulterend in een box waarbinnen de kwartetten individueel van naaldje tot draadje worden uitgewerkt, om opgeteld bovendien een grotere eenheid te vertonen. Noem het gerust kamermuziek van een hogere orde.



Het album van Quatuor Cambini-Paris is verschenen bij Naïve en wordt gedistribueerd door Harmonia Mundi.