Theatermakery Het Eenzame Westen, 'ZWINS'

Een biecht van boeren zonder naam

Individuele ambacht, kleinschalige teelt en lokale verkoop: twee generaties terug waren het de basisbeginselen van de Vlaamse landbouw. Tegenwoordig staat de realiteit van de agrarische industrie evenwel op zijn kop. Wie is immers nog opgewassen tegen technische overregulering, kafkaëske controles en moordende concurrentie op een geglobaliseerde markt? Om nog maar te zwijgen van onlogische subsidiëringsmechanismen die aanzetten tot onnatuurlijke groei en dumpen van overproductie in de derde wereld, waardoor de mondiale ongelijkheid toeneemt …

Toch is de landbouw niet op sterven na dood. Als een atavisme uit vervlogen tijden biedt de zogenaamde korte keten soelaas voor boeren op de rand van de afgrond. Theatermakery Het Eenzame Westen maakt er in sappig West-Vlaams een hartroerende parabel over. Meeslepend vertolkt, geraffineerd vormgegeven en gespijsd met spitsvondige humor is ‘ZWINS’ mede onder impuls van de amateurgezelschappen Klakkeboem en Deugd&Vreugd tegelijk intens en amusant theater. Geen geïdealiseerde lofzang op wroeten in de aarde, maar een stuk van vlees en bloed in een taal van zweet en tranen.

Voor het eerst waagt Het Eenzame Westen zich aan documentair theater, een modewoord dat Tom Ternest, Janne Desmet en Lien De Graeve gelukkig niet als gimmick gebruiken. Uit dikwijls woordelijk overgenomen interviews met varkensboeren wordt in plaatselijk dialect een tekst gedestilleerd die de pijnpunten waarmee de industrie te kampen heeft glashelder blootlegt. Toch is ‘ZWINS’ geen toneel met het sociaal-politiek verwensende vingertje. De dissectie van wat het betekent om vandaag als boer door het leven te gaan, vindt namelijk plaats tegen de achtergrond van een prominenter en universeler verhaal: dat van twee zussen die elk voor zich moeten afrekenen met dromen en demonen uit het verleden. 

Desmet en De Graeve spelen personages die vanuit een gedeelde achtergrond langzaam uit elkaar gedreven zijn. De minst gestudeerde probeert het familiale nalatenschap van een gewisse ondergang te behoeden, de verstandigste doet wereldwijd fora aan om de Belgische industrie aan te zwengelen. Behalve met een controle waarbij de wet van Murphy zich laat gelden, moet het duo ook nog eens met elkaar overweg zien te kunnen. Aan het slot krijgen ze dan ook een dubbele rekening gepresenteerd, waarbij auteurs Ternest, Desmet en De Graeve het anekdotische van de verhaallijn en het analytische voor wat betreft de staat van de varkensindustrie feilloos met elkaar verbinden. 

In een volledig uitgeklede scène, metaforisch voor het parcours dat de tekst doorloopt, lijkt het laatste uur van de landbouw geklonken. Tot het inzicht komt dat een schijnbare stap terug wel eens de enige stap voorwaarts zou kunnen zijn. Als gevolg van de laatste plotmatige ontwikkeling gaat ‘ZWINS’ ineens over veel meer dan over de varkensteelt alleen. Het ‘Carry on’ van Crosby, Stills & Nash is een appel om op een alternatieve wijze voort te doen, in weerwil van een dominant economisch denken dat groei op basis van ecologische onverschilligheid als enig winstgevend model predikt.

Van de met microscopische precisie gefileerde intermenselijke verhoudingen tot het macroscopische perspectief van een wereld waarin onze hele vleesconsumptie heroverwogen moet worden: ‘ZWINS’ omvat het allemaal. Een tribune midden in het Zwevegemse platteland is voor even het decor van een tragikomedie waar de hele wereld betrekking op heeft. Alleszins hoog tijd dat deze Theatermakery uit de cocon van haar Eenzame Westen breekt …

Details Podium
Een biecht van boeren zonder naam
Regie, tekst & interviews: Tom Ternest
Spel & tekst: Janne Desmet, Lien De Graeve
Kostuums: Anne Demeere
Decor: Piet De Doncker
Productie: Theatermakery Het Eenzame Westen
Coproductie: Gemeente Zwevegem
Met enthousiaste medewerking van: Klakkeboem, Deugd&Vreugd
Location:
Hoeve Ten Rooden Duifhuize (Sint-Denijs)
Datum opvoering:
2019-09-14 00:00:00
Datum premiere:
06/09/2019 u