tg STAN, ‘Poquelin II’

Waar het ware de leugen penetreert

Voor wie het nog niet wist: sinds jaar en dag rammelt tg STAN met de wetmatigheden van het traditionele theater. Zowel oud als nieuw repertoire, intieme naast exuberante registers, een eigenzinnig omgaan met de traditie door improvisatie en Brechtiaanse ontnuchtering op de canon te betrekken: het gezelschap grijpt het allemaal aan, zolang grote menselijke thema’s maar met humor dooraderd worden. De signatuur is kenmerkend, maar toch is het collectief continu op zoek naar nieuwe prikkels. Waar bijvoorbeeld de Bernhardtrilogie recent nog liet zien dat het ensemble haar medium als experimenteel platform kan gebruiken zonder het publiek te verliezen in abstracties, betekent ‘Poquelin II’ een terugkeer naar het metier van de spelers. De opvoering is een ode aan wat voor tg STAN de essentie van het kunstenaarsschap is: plezier maken en plezier geven. En onderweg de menselijke natuur onverbiddelijk fileren.

De titel ‘Poquelin II’ herinnert aan ‘Poquelin’, de Molière-bewerking waarin het collectief ruim een decennium geleden de teugels heerlijk liet vieren. Op zijn beurt verwijs Poquelin naar Molière, wiens nom de plume zijn echte familienaam inmiddels zo goed als naar de vergetelheid heeft verbannen. De titel is overigens niet toevallig gekozen, want de ontmaskering van de kunstenaar (Molière) als mens van vlees en bloed (Poquelin) zet zich verder in de enscenering. Wanneer Damiaan De Schrijver het publiek ostentatief bij de opvoering betrekt door mensen aan te spreken, ontmantelt hij immers de fictie van het theater. Het is een expliciete uitnodiging om als toeschouwer niet zomaar mee te stappen in de ongevaarlijke context van het narratief. Doordat het ware brutaal de leugen penetreert, wordt de leugen onveilig terrein. Wat zou kunnen doorgaan voor stilistisch relativisme is met andere woorden een kritisch appel. Wie is Harpagon? Wie is meneer Jourdain? En met welke archetypes uit onze tijd kunnen zij samenvallen?

Vaste tg STAN-leden Frank Vercruyssen, Jolente De Keersmaeker en Damiaan De Schrijver voelen zich zichtbaar thuis in de hyperbolische dimensie waarbinnen ze hun kostelijke bewerkingen situeren. De uitgebreide cast werd verder uit diverse ensembles gerekruteerd. Vooral Els Dottermans is een genot om bezig te zien: de intelligente accenten waarmee zij haar stereotyperingen optilt, maken haar tot koningin van de avond. En Stijn Van Opstal, nog zo’n acteur met een buitengewoon komisch instinct, is haar ongekroonde koning. 

Ongeveer twee en een half uur grasduint tg STAN in Molière. Met ‘L’avare’ en ‘Le Bourgeois gentilhomme’ staan twee van diens meest beroemde stukken op het programma. Inhoudelijk zijn beide teksten door een duidelijke cesuur gescheiden, een interludium dat de overgang markeert van een lezing waarin de nadruk op de tekstuele interactie ligt naar een vrije interpretatie die almaar dieper de absurditeit induikt. In beide stukken kiest tg STAN weliswaar voor de uitvergroting, doch het effect is verschillend.

Het groteske idioom maakt van ‘L’avare’ een prettige dijenkletser vol verbaal vuurwerk. Doorheen ‘Le Bourgeois gentilhomme’ worden misverstanden dan weer zodanig uitgebeend dat de hilariteit op zichzelf een continuüm vormt, meer dan de plot. Tegenover het verhalende ‘L’avare’ plaatst tg STAN dus de theatrale verbeelding zelf, met de tekst van ‘Le Bourgeois gentilhomme’ als excuus. Het tweeluik zoekt tegengestelde facetten van het toneel op, waardoor een combinatie ontstaat die geen moment verveelt. Hulde! 

Details Podium
Waar het ware de leugen penetreert
Tekst: Molière
Van & met: Kuno Bakker, Els Dottermans, Willy Thomas, Stijn Van Opstal, Jolente De Keersmaeker, Damiaan De Schrijver, Frank Vercruyssen
Lichtontwerp: Thomas Walgrave
Kostuums: Inge Büscher
Poster: Dries Segers
Foto's: Kurt Van der Elst
Productie & decor: tg STAN
Co-productie: Toneelhuis, Olympique Dramatique, NTGent, Dood Paard, ARSENAAL/LAZARUS
Location:
Minard Gent
Datum opvoering:
2017-12-13 00:00:00
Datum premiere:
09/11/2017 u