Simon McBurney / Complicité, ‘The Encounter’

Terug naar het begin

Een man vertelt zijn dochter verhalen voor het slapengaan. Die man reconstrueert op zijn beurt het verhaal van een schrijver (Petru Popescu) die een ander verhaal optekent, met name dat van een fotograaf (Loren McIntyre). Die komt dan weer in aanraking met het scheppingsverhaal zoals de Mayoruna, een inheems volk dat zich in het Braziliaanse Amazonebekken ophoudt, dat verbeelden. En dat alles vormt het overkoepelende verhaal van ‘The encounter’, een audiovisueel spektakel waarmee theaterreus Simon McBurney momenteel de wereld rondreist.

Voor klassiek toneel is McBurney niet warm te krijgen. Zo speelt ‘The encounter’ zich grotendeels af door een koptelefoon die elke bezoeker individueel krijgt toegestopt. Via een ingenieuze mix van live gecreëerde en opgenomen geluiden voert McBurney de zaal mee naar het hart van het Amazonewoud. Af en toe interfereert het echte leven evenwel met de adembenemende reis van McIntyre, wiens missie voor National Geographic uitmondt in een strijd op leven en dood. Het is metaforisch voor de verhalen die we onszelf en anderen vertellen, als culturele bouwstenen die onze identiteit vorm geven. Dat McBurney de voorstelling haast improviserend op gang trekt, en het theater (fictie) als het ware uit de werkelijkheid (non-fictie) laat geboren worden, is geen toeval. Waar eindigt het echte, waar begint de schijn?

Analoog met de verbanning uit de Tuin van Eden, verwijst de genesis van de Mayoruna naar een mensheid die het evenwicht dat in de natuur besloten ligt verstoort en de wereldlijke orde uit balans brengt. De hertaling van dat verhaal, dat het volk generatie na generatie doorgeeft bij een louteringsrite waarin het al haar materiële bezittingen verbrandt om het juk van de tijd van zich af te werpen, is dat van het Westers materialisme, dat bij hoofde van multinationals ‘het bloed van de aarde’ (olie) uit het ongerepte Amazonewoud komt ontginnen.

‘We exist’, zo luidde het fiat dat de Mayoruna aan McBurney gaven om iets over hun gebruiken op de bühne te brengen. ‘The encounter’ wordt echter pas na de obligate staande ovatie expliciet politiek, met name wanneer het appel van een bedreigd volk als voetnoot bij de artistieke creatie de wereld wordt ingestuurd. Tijdens de opvoering zelf heeft McBurney echter al fijntjes verwezen naar ons ontspoord tijdsgewricht. Wie is bijvoorbeeld de man op Twitter die waarheid naar believen kan verzinnen?

En wat maakt dat wij niet meer kunnen verdragen dat het heden vergankelijk is? Zijn onze smartphones en onze back-ups in de cloud geen symptoom van een tot mislukken gedoemde queeste: grip krijgen op tijd, dat onding waar wij meer en meer de slaaf van worden, misschien niet ondanks maar net omdat wij haar een halt proberen toeroepen met alle mogelijke technologische snufjes?

Kunnen we wat tijd betreft iets leren van de Mayoruna? Hun zich steeds herhalende excursie naar ‘het begin’ is een verlangen naar oorspronkelijkheid: het moment waarop alles wat de natuurlijke orde der dingen verstoort nog niet verschenen is. Of nog: het moment waarop het kind zich als kind manifesteert, en aan de vader vraagt om via verhalen een handvat te krijgen om de realiteit te bevatten. Verhalen die volwassenen dan weer opdoen in literatuur, film of…in het theater.

Het theater, dat bij uitstek een plek is van ontmoetingen. Tussen mensen onderling, tussen maker en publiek, tussen voordracht en technologie. Tussen de mens en zichzelf. Tussen de mens en de mensheid.

Het begin is een ontmoeting.
Het begin is een herinnering.
Het begin is een verhaal.

Details Podium
Terug naar het begin
Regie & spel: Simon McBurney
Co-regie: Kirsty Housley
Scenografie & kostuums: Michael Levine
Geluidsontwerp: Gareth Fry, Pete Malkin
Lichtontwerp: Paul Anderson
Projectie: Will Duke
Copyright foto's: Gianmarco Bresadola
Productie: Complicité
Location:
De Singel Antwerpen
Datum opvoering:
2018-05-12 00:00:00