Opéra de Lille, ‘The Indian Queen’

Vaal van vrijheid

Drie doden, evenveel overwinnaars: het eerste tableau van Guy Cassiers’ enscenering van ‘The Indian Queen’ verwijst meteen naar het slot. De tol die betaald wordt om recht en geluk te laten overwinnen, is klaarblijkelijk niet min. Reden genoeg om het accent van deze semi-opera vooral op het politieke kader te leggen waarbinnen de amoureuze intriges zich voltrekken. Met beelden van oorlogsfotograaf Narciso Contreras laat de regisseur zien dat geweld nooit tot een banaliteit kan verworden, en al zeker niet wanneer het zich tussen volkeren manifesteert.

Pas kort voor zijn dood vatte Henry Purcell het idee op de gelijknamige toneeltekst van John Dryden en Robert Howard van muziek te voorzien. Zijn partituur bleef onvoltooid, en is bovendien geen klassieke opera. De stemmen vormen een commentaar op de handeling, die als klassiek theater uitgevoerd wordt. Materiaal op het lijf geschreven van een regisseur die zijn stiel buiten de opera geleerd heeft, nietwaar? Te meer omdat Cassiers samen met dirigente Emmanuelle Haïm een nieuw geheel kon bloemlezen uit werk van zowel Purcell als tijdgenoten. Een dergelijke dramaturgische vrijheid is binnen het genre van het muziektheater alleszins een zeldzaamheid. Precies met het spectrum aan mogelijkheden kon de ploeg echter niet overweg, zo blijkt.

Het centrale idee van de mise-en-scène is nochtans intrigerend. In geprojecteerde videobeelden toont Cassiers de gemediatiseerde, publieke dimensie van het conflict tussen de Inca’s en de Mexicanen. Op de bühne puurt de regisseur dezelfde dialogen uit, waarbij de klemtoon meer op de psychologie van het liefdesdrama komt te liggen. Met exuberante kostuums van Cassiers’ vaste ontwerper Tim Van Steenbergen, getatoeëerde personages en overdreven gestiek krijgt het publiek enerzijds groot affect te zien, terwijl de acteurs die live spreken en spelen kleiner vertolken, in een volledig uitgeklede context. Voorbij etnisch-culturele verschillen behoren mensen allemaal tot dezelfde groep, zo lijkt Cassiers te suggereren. De hele mensheid drapeert hij in zwarte tinten, om vooral niets te laten afleiden van de mime, waarmee een universeel lijden uitdrukking krijgt.

De problemen van het scenografisch concept zijn echter multipel. Vooreerst zitten de live vertolkingen vast in het keurslijf van een vooraf opgenomen video, waarvan het tekstuele metrum vastligt. De integrale cast spartelt zich dan ook doorheen Engels dat de acteurs niet naar hun hand kunnen zetten. De projecties baden dan weer in een macaber soort kitsch schatplichtig aan Kulderzipken. Noch de potsierlijke gewaden noch de bombarie van de persoonsregie laat toe de filmversie als esthetisch te ervaren. Voor de hand liggende effecten in de sterfscènes, tenenkrullende humoristische franjes zoals het gebruik van mobiele telefoons en hier en daar een beetje maatschappijkritiek naar pakweg een selfie-generatie wiens moreel kompas voor de allernieuwste smartphone ingeruild lijkt: het ruikt naar ideeënarmoede.

‘The Indian Queen’ reanimeren lukt visueel dus niet. Dat er voor het spektakelgehalte een bruiteur bij werd gehaald, mag eveneens een miezerige poging heten om de opvoering met iets ‘exclusief’ te pimpen. Desondanks moet gezegd dat Haïm een weelderige barokke klank uit haar ensemble tovert, hoewel Le Concert d’Astrée qua intonatie sporadisch een steek laat vallen. Idem dito trouwens voor de zangers, die van wisselende kwaliteit zijn. Niettemin is het de slaapverwekkende regie die maakt dat deze productie gauw terug vergeten zal zijn.

Details Podium
Vaal van vrijheid
Muzikale leiding: Emmanuelle Haïm
Regie: Guy Cassiers
Decor & kostuums: Tim Van Steenbergen
Video: Frederik Jassogne
Licht: Fabiana Piccioli
Dramaturgie: Erwin Jans
Koorleider: Benoît Hartoin
Cast: Anna Dennis, Rowan Pierce, Nick Pritchard, Hugo Hymas, Gareth Brynmor John, Tristan Hambleton, Julie Legrand, Ben Porter, Matthew Romain, Christopher Eltridge, Elisabeth Hopper, James McGregor, Katy Brittain
Copyright foto's: Frédéric Iovino
Koor & orkest: Le Concert d’Astrée
Location:
Opéra de Lille
Datum opvoering:
2019-10-05 00:00:00
Datum premiere:
05/10/2019 u