'Oer: de wortels van Vlaanderen'

Indrukwekkende reis door de tijd

‘Oer’ zet een spade in het veld en graaft naar de wortels van Vlaanderen. Wie de tentoonstellingsruimte in het Caermersklooster binnenstapt, weet niet aan wat voor reis door de tijd hij begint. In de vele kamers, hoekjes en nissen wekt curator Katharina Van Cauteren het Vlaanderen ten tijde van de belle époque tot leven via elk mogelijk medium. De tentoonstelling is dan ook een feest voor de zintuigen.

De industriële revolutie, de groeiende armoede, de Eerste Wereldoorlog… Artiesten en kunstenaars hadden in het uitgekozen tijdsgewricht niet bepaald gebrek aan inspiratie. ‘Oer’ gooit een wijd net en beperkt zich niet qua stijlstroming of discipline. Het toont de gelijkenissen of verschillen in de manier waarop een resem kunstenaars hun veranderend leven probeerden te vatten. Een toeschouwer stapt dus in enkele zalen tijd geheel ongedwongen van dromerig impressionisme naar donker kubisme.

Een audiogids is tijdens deze tentoonstelling onontbeerlijk. Waarom zou je immers met je neus in een boekje rondlopen als de omgeving zo tot de verbeelding spreekt? Het begint al bij ‘ Meisje aan de Leie’ van Emile Claus, waar een subtiele muurprojectie de rimpeling van het water nabootst. In latere kamers lijkt zelfs alsof de hele ruimte uit één van de schilderijen aan de wand gesprongen is. Je zit onder de perenbomen van Gustave Van De Woestyne te kijken naar de idyllische plattelandsschilderijen van Claus en draait rond op paardencarrousel - dat las je goed - zodat de vrolijke kleuren van Edgard Tytgat nog feestelijker lijken.

Het is de stem van Van Cauteren die ons door de kamers gidst en dat geeft het geheel het cachet van een persoonlijke rondleiding. Geen nummertjes om te volgen, maar kleine zwarte cirkels die met één (zeer welgemikte) klik op je laserpenachtige audiogids hun verhaal onthullen. Het is aangenaam ronddwalen in een goed evenwicht tussen biografische elementen, schildertechnische aspecten en filosofische mijmeringen over de wereld van toen.

De kilte en eenzaamheid van Léon Spillaert, de onbehaaglijkheid van ‘Meisje in de tuin’ van Frits Van Den Berghe, verwrongen gezelligheid in ‘De herberg’ van Gust De Smet: deze onderwerpen, hoe uiteenlopend ook, vinden hun eenheid als dwarsdoorsnede van Vlaanderen.

Had het ook nu kunnen zijn? Fernand Huts poneert in videovorm meermaals dat hij zijn eigen leven herkent in deze schilderijen. Je eigen erfgoed, je generatielange bagage. Zit de tomeloze melancholie die van de zonovergoten velden uitschijnt vandaag nog steeds in onze dagdromende gedachten? ‘Oer’ stelt de vraag en hoewel het evenzeer poogt hét antwoord te geven, is het vooral een meeslepend aanknopingspunt waar ieder voor zich kan vertrekken.

Details Expo
'Oer': de wortels van Vlaanderen (poster)
Location:
Caermersklooster
Datum opvoering:
2017-05-19 00:00:00
Datum premiere:
15/03/2017 u