LOD muziektheater & SPECTRA, 'Zolang hij niet zichzelve kent'

Een tripartite in disbalans

Schrijvers, dichters, theatermakers, muzikanten: beeldend kunstenaar Koenraad Tinel zat er nooit om verlegen hen voor samenwerkingen te strikken. Niet onlogisch, want leent het figuratieve karakter van zijn werk zich niet uitstekend tot een eerder epische dan museale presentatie? Na onder meer Stefan Brijs en Stefan Hertmans reikt de Gentenaar voor ‘Zolang hij niet zichzelve kent’ de hand naar Josse De Pauw, in een opvoering gebaseerd op de mythe van Narcissus en de hem vergeefs liefhebbende nimf Echo. Tinel nam het initiatief en concipieerde een reeks tekeningen, die hij bij elke opvoering opnieuw creëert. De Pauw bewerkte op zijn beurt Ovidius’ tekst tot lyrisch maar beknopt proza. Opkomend componist Frederik Neyrinck kreeg van LOD muziektheater ten slotte de opdracht voor een begeleidende score, met het gereputeerde SPECTRA als uitvoerend ensemble.

Duidelijk is dat beeld, woord en muziek binnen deze voorstelling een eigen leven leiden. Tinel interpreteert enkele passages uit Narcissus’ leven, en het is op zijn metrum dat De Pauws vertelling evolueert. Wonderlijk is hoe uit de schijnbaar geïmproviseerde willekeur van penseeltrekken steeds weer een coherent geheel ontstaat. Vanuit details bouwen de tekeningen stelselmatig op naar een sluitend geheel. De inkijk in het kunstenaarsmetier is overigens hoogst fascinerend, bijvoorbeeld wanneer blijkt dat in de eerste vegen reeds een absoluut weten van het eindresultaat besloten ligt.

Elke tekening is een proces van genese, een ‘worden’. Het kunnen ervaren van een dergelijk parcours leert daarenboven anders kijken. Het organische karakter van de creatie zindert immers nog na in de gefinaliseerde tekeningen, die behalve figuratieve esthetica ook metaforisch zeggenschap bezitten. Narcissus die zich laat uithollen door een liefde die geen intrusie van een ander met zich meebrengt en van wederkerigheid verstoken is: Tinel toont het bijvoorbeeld door zijn identiteit als een onbeschreven blad, een witte leegte, een pijnlijk gebrek te verbeelden.

Kleuren, technieken, penselen: Tinel beperkt ze tot een minimum. Die reductie qua parameters zet de kunstenaar aan tot het maximaliseren van zijn verbeeldingskracht, met als resultante een homogene serie die het effect van de eigenlijke mythe zowel verhalend als psychologisch onderstreept. De Pauws sobere maar trefzekere taal doet hetzelfde, hoewel de tekst lijviger had mogen zijn. In zijn huidige vorm prikkelt ‘Zolang hij niet zichzelve kent’ immers te weinig. Tinels ambacht blijft weliswaar intrigeren, maar omdat de verschillende artistieke lagen elkaar nauwelijks raken, is het ontbreken van een volwaardig tekstueel en muzikaal spoor geen onbelangrijk tekort.

De Pauw houdt zijn bondige tekst overeind dankzij zijn charisma als interpreet, enkele haperingen buiten beschouwing gelaten. De partituur van Frederik Neyrinck blijft echter een probeersel dat zich op geen enkel moment kan meten met de gesproken virtuositeit en de getekende vitaliteit. Integendeel zit de muziek de totaalervaring in de weg. Neyrinck put zich uit in het zoeken naar atypische speel- en zangtechnieken, in de hoop atmosferen te kunnen opwekken die de verscheurdheid en de tragiek die Narcissus en Echo te beurt vallen in klank te vangen. Op geen enkel moment weet zijn academische modernisme echter te ontroeren, ja het is zelfs een opgave zijn schriftuur ruim een uur lang uit te zitten. Aan de uitvoerders ligt dat niet, wel aan bladmuziek waarvan het intellectuele karakter elke viscerale impuls blokkeert. Mag er nog gevoeld worden, alstublieft?

 

Details Podium
Een tripartite in disbalans
Concept: Koenraad Tinel, Josse De Pauw
Tekstbewerking: Josse De Pauw
Compositie: Frederik Neyrinck
Met: Koenraad Tinel, Josse De Pauw, Lieselot De Wilde
Lichtontwerp: Jannes Dierynck
Copyright foto's: Kurt Van der Elst
Ensemble: SPECTRA
Productie: LOD muziektheater
Location:
Handelsbeurs Gent
Datum opvoering:
2019-02-09 00:00:00