Le duc d'Albe

Onderhoudend in alle registers

Hoeveel melomanen kunnen zonder blikken of blozen tien opera’s van Gaetano Donizetti in een adem opnoemen? Van diens gigantische oeuvre, dat bestaat uit meer dan vijftig afgewerkte partituren, heeft uitsluitend ‘Lucia di Lammermoor’ een plaatsje binnen de klassieke canon kunnen veroveren. Dat de Vlaamse Opera vorig jaar aankondigde om ‘Le duc d’Albe’ op te voeren, een werk dat de componist zelfs nooit voltooide, leek dan ook een gewaagde beslissing. Bovendien liet intendant Aviel Cahn in plaats van een bestaande versie te gebruiken Giorgio Battistelli de partituur voleindigen.

Wat moet een hedendaags componist nu met een dergelijke opdracht? Slaafs de stijl van Donizetti kopiëren zou getuigen van weinig artisticiteit, maar met een totaal andere klankwereld had Battistelli allicht te fors zijn stempel gedrukt op het origineel. Wat de man daarom deed is een synthese van beide opties nastreven: zo recapituleert hij in zijn huiveringwekkende slot – dat onverwacht in een onderkoelde en spannende atmosfeer baadt – het trompetthema van de hertog en kadert hij dit binnen een verder gevorderd gebruik van tonaliteit. Of Battistelli’s bijdrage over de hele lijn geslaagd is, kan je betwisten, want bij momenten hangt zijn muzikale schriftuur wat te los tussen deze tijd en die van ruim 150 jaar geleden in. Toch siert het de Vlaamse Opera dat ze het risico durfden nemen. Hoe dan ook, de plotse wijziging in klankkleur maakt het slot een pak intenser.

Ook op vlak van de beeldtaal werden er overigens risico’s genomen. Zo werd decorbouwer Alfons Flores ingehuurd (gelieerd aan het gereputeerde Catalaanse gezelschap La Fura dels Baus). De man liet een meerlagige en behoorlijk indrukwekkende scène bouwen. De toegevoegde waarde is misschien wel beperkt, maar ze smoort niet alle suggestie in de kiem . Voor de gelegenheid werd er ook animatie bij de zaak betrokken. Zodoende ontstaan hier en daar mooie effecten. In de beginsequens zie je bijvoorbeeld een digitale impressie van de beeldenstorm uit de zestiende eeuw.

Waar bovenstaande elementen tot op zekere hoogte de fantasie laten werken, is de regie van Carlos Wagner helaas wat te laagdrempelig. Rollebollende koppeltjes, een hertog op en een revolutionair onder een biljarttafel en meer naakt dan strikt noodzakelijk wekken hier en daar een potsierlijke indruk. De kostuums van het Antwerpse duo A.F. Vandevorst maken dit ten dele goed: ook hier stonden alle keuzes in functie van de plot (het slechte kamp laat zich in een oogopslag onderscheiden van het goede kamp), maar kledij en grime dagen uit en doen de actie haar historische grond moeiteloos ontstijgen.

Niet in het minst verdient het Orkest van de Vlaamse Opera wederom lof, want onder de gepassioneerde directie van Paolo Carignani laten de musici een aanstekelijke Donizetti horen. In de toevoegingen van Battistelli kan het orkest de spanning niet altijd handhaven, maar over het geheel genomen klinkt ‘Le duc d’Albe’ uitstekend. Dit natuurlijk mede dankzij het koor en de glansrol voor de Spaanse tenor Ismael Jordi: een charismatische Henri de Bruges om niet licht te vergeten.

Dus: de Vlaamse Opera heeft gegokt en gewonnen? Absoluut. ‘Le duc d’Albe’ is verre van een perfecte opera, maar als er dan toch een onbekende Donizetti wordt opgevoerd, dan is een geïnspireerd kader een must. De hele ploeg achter deze productie heeft een uiterst onderhoudend werkstuk afgeleverd dat geen seconde verveelt. Geen elitair transcenderen. Daarvoor kan je elders terecht.

Details Podium
Componist: Gaetano Donizetti, Giorgio Battistelli
Dirigent: Paolo Carignani
Regie: Carlos Wagner
Decor: Alfons Flores
Licht: Fabrice Kebour
Kostuums: A.F. Vandevorst
Animatie: Alfons Flores, Pablo Castillo, Carles Berga
Zangers: Rachel Harnisch , Ismael Jordi, George Petean, Vladimir Baykov, Igor Bakan, Gijs Van der Linden, Stephan Adriaens
Orkest: Symfonisch Orkest van de Vlaamse Opera
Location:
Vlaamse Opera, Antwerpen
Datum opvoering:
2012-05-06 00:00:00
Datum premiere:
06/05/2012 u

Nieuwsbrief 7/7