Hof van Eede, 'Vanish Beach'

Wie zijn huis verliest, zal eeuwig dwalen

1942. Arnold Schönberg, Thomas Mann, Theodor Adorno, Berthold Brecht en Alma Mahler-Werfel zijn uit Duitsland gevlucht naar Venice Beach, Californië. Ze dragen de hoge Europese cultuur mee maar laven zich tegelijkertijd aan de gekunstelde opsmuk van Hollywood. Gebaseerd op dat ongerijmde beeld opent Hof van Eede het trauma van het ballingschap. Kunnen we het verleden bewaren? Welke plaats krijgen wij in de VS? Mogen we onze ontsnapping wel zo schaamteloos botvieren? Met humor en zeemzoete muziek schetst Vanish Beach een veelzijdig portret van mensen op zoek naar een thuis en een antwoord op hun verlies. Meer dan dat ene beeld hebben deze makers niet nodig. Dat beeld verheffen ze tot een fijnzinnig monument voor de ontwrichting van de moderne mens.

Ans Van den Eede, Filip Jordens, Marjan De Schutter en Greg Timmermans verdrijven hun tijd in de knusse lobby van ‘Hotel Abgrund’. Hun Europese bastion is omgeven door een strook zand en een centimeterdiep ‘zwembad’. Terwijl een van hen in nazikostuum terugkeert van de filmset zingen ze een weemoedig lied, maar dan uit volle borst, boordevol speeldrift. De ambiguïteit van dat openingsbeeld vormt het fundament van deze voorstelling. Voortdurend snijdt de voorstelling met die speelse frivoliteit dwars door de tragiek. Het ene moment mijmeren de personages over survivor’s guilt of proberen ze hun achtergebleven ouders te bereiken, het volgende moment barsten ze in zingen uit. En al die tijd glijdt een Mickey Mouse-ballon onverstoorbaar over de scène.

De toon is meerduidig en dat is ook hun relaas. Begeleid door de Schönberg-achtige pianocomposities van Hendrik Lasure doorgronden de personages elk facet van hun ballingschap. Ze ontleden de vernederende positie waar vluchtelingen automatisch in terechtkomen, vragen zich af of hun verlichte waarden fascisme juist niet in de hand werken en ze doorprikken de illusie van identiteit. ‘Hoe kan iemand in Godsnaam Europeaan zijn?’ roept Timmermans uit. Maar bovenal: hoe moeten we verder na dat trauma? Moeten we strijden, blijven vluchten, of kan alleen de rede ons redden? Er is niet één antwoord. En er zijn wel duizend kanten aan hun verhaal. Laag na laag tast Vanish Beach naar een ontbrekende bodem.

Die meervoudigheid valt ook terug te voeren naar de essentie van dat beginbeeld: een wrange vereniging van twee werelden. De Joodse expats proberen hun oude wereld levend te houden terwijl hun nieuwe omgeving precies die verloren heimat namaakt. Zelfs het strand is een imitatie van Venetië. Alles in deze wereld verwijst naar hun herkomst en ook zijzelf grijpen ernaar terug. Eén van de mooiste scènes: vanuit hun herinneringen beschrijven ze in detail een wandeling door Wenen naar de Donau. Ze zitten vast in een thuis dat alleen nog bestaat in verbeelding of namaak. Hun verleden en identiteit hebben geen fundament meer.

“Wer jetzt kein Haus hat, baut sich keines mehr (…) und wird in den Alleen hin und her unruhig wandern.” Vanish Beach toont hoe oorlog de grond onder onze voeten wegvaagt. Het gevolg is een onstabiele wereld en een mens op de dool. Al is er één lichtpuntje. Aan het slot. Onder een blauwe schemering zingt een koor het beeldmooie Four van John Cage. Geen reproductie van Duitse deuntjes, maar nieuwe Amerikaanse muziek. De suggestie van een stabiele, eenduidige toekomst? Vanish Beach wil geen duidelijkheid bieden, maar vat een dwaaltocht aan. Met scherpe teksten en een luchtige stijl wekt de voorstelling een gelaagde, meerduidige tragiek op. Een vederlicht en diepzinnig portret van een  ondoorgrondelijke werkelijkheid.

Details Podium
Hof van Eede, 'Vanish Beach'
Concept: Wannes Gyselinck
Tekst en Creatie: Wannes Gyselinck, Ans Van den Eede
Spel: Marjan De Schutter, Filip Jordens, Greg Timmermans, Ans Van den Eede
Compositie en live uitvoering: Hendrik Lasure
Koor: Octopus o.l.v. Bart Van Reyn
Eindcoaching: Willem de Wolf
Techniek: Bart Mommerency
Kostuum: Ann Weckx
Productieleiding: Laura Arens
Stage creatie: Carine Van Bruggen
Duitse teksten en liederen: Rainer Maria Rilke, Franz Kafka
Vertaling Nederlands-Duits: Isabel Hessel
Productie: Hof van Eede
Coproductie: KlaraFestival, LOD muziektheater
In samenwerking met: CAMPO
Datum opvoering:
2017-03-10 00:00:00
Datum premiere:
09/03/2017 u