Het nieuwstedelijk/Maarten Ketels, 'Troje'

De romantiek van het nomadisme

Het theater in de stad, de stad in de wereld. Het devies van Het nieuwstedelijk lijkt de jonge maker Maarten Ketels wel op het lijf geschreven. Als geen ander vertrekt zijn werk vanuit een direct contact met de wereld. Bouwde hij in 'Stel je voor, ik zoek een mens' nog een huisje in het Antwerpse Centraal Station, dan infiltreert hij voor 'Troje' met een zelfgebouwde woonwagen in de Leuvense zigeunergemeenschap. Maar meer dan het relaas van die ontmoeting is deze locatievoorstelling een gedreven zoektocht naar vrijheid, de zigeuner in zichzelf en de romantiek van het nomadisme.

Aan een oude stookhal van Stella Artois wacht Ketels ons op, jachtgeweer in de hand, pronkend naast zijn woonwagen. Weg uit de black box, welkom in zijn eigen zigeunernest. Terwijl Geert Waegeman Balkan-achtige soundscapes speelt, dringt Ketels’ stem via een koptelefoon ons hoofd binnen. ‘Ik wou vrijheid zoeken’, horen we. Vrijheid om te ontsnappen aan een gedisciplineerde en onethische wereld, vrijheid om zichzelf te kunnen zijn, vrijheid als in het romantische beeld van de zigeuners.  Dus zocht hij hen enkele maanden op. Eerst vanop afstand, om dan vervolgens geleidelijk aan opgenomen te worden in hun gemeenschap. 

Ketels’ verhaal is niets minder dan een bruisend avontuur. Springend, swingend en gegidst door de muziek van Waegeman neemt hij ons mee op sleeptouw. Ketels is een meesterverteller. Hij heeft genoeg aan zijn rijke en levendige speelstijl om je verbeelding op hol te doen slaan. Een aftandse zetel wordt al snel een tollende caravan, een klein verhoog in de ruimte wordt een dansvloer en met speelse accenten doet hij sprekende karakters ontstaan. 

Maar schuilt er ook geen naïef enthousiasme in die vrolijke opsmuk? Je zou het bijna vergeten, maar de hele tijd bengelt er een dood paard boven ons hoofd. Een knipoog naar de Trojaanse strijd of de teloorgegane ongebondenheid? Alleszins verwijst het naar een ontluisterende realiteit. Als zijn ontmoeting met de gemeenschap niet botst, dan ligt Ketels wel in de knoop met zichzelf, met zijn ambigue verhouding tot de vleesindustrie, zijn deelname aan een inbraak of zijn gefrustreerde ideaal. Want ook zigeuners worden kort gehouden. Ze cultiveren domheid en zijn afhankelijk van de maatschappij op wiens kosten ze leven. Wat is vrijheid dan? Ignorance is bliss? Of absolute non-participatie? Met een oprechte, kritische blik graaft Ketels naar een genuanceerd mensbeeld, naar kwetsbaarheid, machteloosheid en blindheid. Naar de ketens die ons allen binden.

Al lijkt vrijheid onbereikbaar, in 'Troje' bereikt Ketels eigenlijk nog iets anders. Iets dat misschien wel aan de grondslag van zijn werk staat: verbinding. Hij slaagt erin de meest onmogelijke bruggen te slaan en via zijn dooltocht zigeuners en publiek te raken. Al wat hij daarvoor nodig heeft zijn zijn innemende persoonlijkheid en zijn hoopvolle, zoekende levenshouding. Laat die theaterzaal maar achterwege en laat ons ten volle proeven van de kleurrijke wereld van Maarten Ketels.

Details Podium
Concept, Tekst en Spel: Maarten Ketels
Muziek: Geert Waegeman
Dramaturgie: Els Theunis
Lichtontwerp: Thomas Verachtert
Techniek: Andreas De Roy
Sparring partner, techniek en ontwikkeling woonwagen: Tim Vanhentenryk
Copyright foto's: Ellen Haesevoets
Productie: het nieuwstedelijk
Datum opvoering:
2016-05-28 00:00:00
Datum premiere:
25/05/2016 u