Het nieuwstedelijk, 'Groupe Diane'

Een moreel dilemma in een menselijke tragiek

Na twintig jaar stilte komen de drie laatste voortvluchtigen van een extreemlinkse terreurgroep weer boven water. Met brutale overvallen op burgers deze keer. Het geld is op dus moeten ze als ordinaire gangsters overleven. Gebaseerd op het verval van de RAF (Rote Armee Fraktion) ontleedt het stuk 'Groupe Diane' de paradox van gewelddadig activisme. Politiseer je of radicaliseer je? En wat als jouw verzet juist was, maar jouw daden verkeerd? Met tekst, muziek en theater sleurt Het nieuwstedelijk ons door een wals van vuurwarpens en idealisme. Ontnuchtering gedrenkt in bloed.

Vanaf de eerste woorden zindert de poëzie van het podium. ‘De tijd keert zich tegen ons. De dagen jagen door, een net dat sluit, een bijl die valt.’ Zo opent Sara Vertongen als Diane. De scène is omkaderd door vangrails en metalen platen. Het is de verroeste caban waar het trio zich verschuilt. ‘Ze hebben haar van jou,’ zegt Pieter-Jan De Wyngaert. ‘Uit 1993. Toen konden ze daar niets mee doen, maar nu…’ Ze zitten letterlijk tegen de vangrails en tasten naar een zingeving voor hun verloren strijd.

Terwijl de oude generatie haar licht ziet doven, flakkert het vuur in een nieuwe generatie aan. Bij de zoon die Diane als peuter achterliet nog wel. Hij ziet een vreedzame betoging ontaarden door politiebrutaliteit. Wat betekent protest nog als niemand luistert? In een snelle afwisseling tussen tekst en spel komen de twee verhaallijnen tegenover elkaar te staan: het geloof in de omverwerping van het systeem tegenover de trage verandering van binnenuit. Heerlijk hoe de druk wordt opgedreven. De dreigende drums van Bert Hornikx, de slepende klarinet van Gerrit Valckenaers en het duistere lichtontwerp: ze maken er een beklemmende broeikas van.

Christophe Aussems en Stijn Devillé vertalen twee perspectieven in een politiek-ethisch dilemma naar twee generaties en brengen die tot confrontatie via een menselijke verbinding: Diane zoekt contact met de zoon die ze in haar vlucht achterliet. Fijntjes schrijft Devillé dat menselijke drama op de structuur van het debat en voert hij beiden gelijktijdig naar een kookpunt. Wanneer woorden tekort schieten, worden de wapens getrokken. Miste de trilogie 'Hebzucht', 'Angst' en 'Hoop' precies dat infuus van menselijkheid, dan slaagt Het nieuwstedelijk daar nu knap in.

Of toch bijna. Bij momenten wringt het nog. Vooral in die kolkende climax. Een domme Servische immigrant, die zowel de inzet als het slachtoffer van deze strijd is, geeft de activisten lik op stuk. Een mooie zet, met een komisch effect. Maar dat Jonas Van Thielen in gebroken Nederlands een bijzonder erudiet betoog voert, doet ook mateloos geforceerd aan. Op zo’n momenten verstoren de politieke uiteenzettingen de spanningsopbouw en worden plot en personages gedegradeerd tot vehikels van een te gefabriceerde tegenstelling. Het verliest suggestiviteit.

Het nieuwstedelijk staat voor theater dat expliciet de dialoog met de samenleving aangaat. Al stuurt die nood om iets te zeggen het verhaal soms te veel aan, toch blijft 'Groupe Diane' blijft een bloedstollende voorstelling. Het is een explosieve sneltrein, bulderend door twijfel, uitzichtloosheid en waanzin. Een verhaal over tragische helden die gruweldaden begaan in de hoop iets goeds te doen. En over de fundamentele paradox: als een rechtvaardige samenleving enkel met bloedvergiet kan bereikt worden, sluit het middel haar eigen doel dan niet uit? Met stijlvol muziektheater en vlijmscherpe teksten schudt Het nieuwstedelijk aan het kritisch apparaat van onze samenleving. In de hoop ook iets wakker te schudden.

Details Podium
Regie & Research: Christophe Aussems
Tekst, Research & (muziek)dramaturgie: Stijn Devillé
Spel: Sara Vertongen, Jonas Van Thielen, Michaël Pas, Pieter-Jan De Wyngaert, Suzanne Grotenhuis, Matthias Van de Brul
Muziek: Bert Hornikx, Gerrit Valckenaers
Scenografie: Danny Cobbaut
Lichtontwerp: Kishan Singh
Kostuums: Veerle Hasselman
Geluid: Stefan De Reese
Bouw Decor: Andreas Ketels, Karl Philips
Techniek: Thomas Verachtert, Elric Reinartz
Productie: Ellen Haesevoets, Kristien Borgers
Productie: het nieuwstedelijk
Datum opvoering:
2017-02-09 00:00:00
Datum premiere:
09/02/2017 u