Gif (dvd)

Gif met de bittere smaak van schoonheid

Afscheid. Na seizoen 2009-2010 zwaaide het NTGent met spijt in het hart regisseur Johan Simons uit, na een half decennium van superieur artistiek leiderschap. Simons was diegene die het NTGent meer dan je kon vermoeden op de kaart zette als een van de meest vooraanstaande gezelschappen van de Lage Landen. Dat tijdperk is met Wim Opbrouck aan het hoofd nog steeds niet afgelopen.

Tegenstanders van Simons haalden opgelucht adem toen de man verkaste richting München: volgens hen kwam zo een eind aan een al te politiek getint theatertijdperk. Intussen laat Opbrouck inderdaad een minder intellectualistische wind doorheen Gent waaien: een voorstelling als Elfride Jelinks ‘Underground’ is onder zijn hoede minder waarschijnlijk. Toch ga je in de fout als je beweert dat de man hopeloos zocht naar maatschappelijke relevantie in de keuze van het repertoire en daarbij te veel teksten links liet liggen. Je vergeet dan immers een fenomenale komedie als ‘Instinct’ of intieme pareltjes als ‘Gif’.

Lot Vekemans ‘Gif’ leverde Johan Simons’ vrouw Elsie de Brauw in 2011 een Theo d’Or op, een van de belangrijkste onderscheidingen binnen het theaterwezen van België en Nederland. Daarnaast won de voorstelling ook al andere prijzen, al dan niet uitgereikt door een publieksjury. Ook de pers reageerde laaiend enthousiast en ondertussen, zoveel jaar na de eigenlijke creatie, wordt het stuk nog altijd in binnen- en buitenland opgevoerd.

Een reden voor de grote populariteit zou het onderwerp kunnen zijn: universeel leed als het verliezen van een kind, het is een gevoelszaak waarvan mensen weten dat het heel gevoelig ligt. Des te moeilijker is het dan ook om precies dit thema met juiste woorden te omkransen. Moet de taal emotioneel zijn, dan wel omfloerst, waarbij het drama zich in het schijnbaar banale veruitwendigt én voltrekt?

Hoe toneelauteur Lot Vekemans het precies doet, is moeilijk te zeggen. Hoe dan ook is haar taal niet zwanger van de emotie: in ‘Gif’, over twee mensen die elkaar na tien jaar scheiding opnieuw ontmoeten bij het graf van hun enige kind, wordt het verdriet niet van de daken geschreeuwd. Het tegendeel is evenmin waar: naarmate de voorstelling vordert, is er plaats voor tranen. Ook hier houden Vekemans en Simons ze gedoseerd en smaakvol. Met overdrijvingen zou het tere onderwerp immers meteen verworden tot een platte tearjerker. Simons gaat dit op alle vlakken tegen, geholpen door een ijzersterke cast.

Steven van Watermeulen is hypnotiserend als vader, Elsie de Brauw een extreem breekbare moeder. De scène wordt vervolledigd met de aanwezigheid van contratenor Steve Dugardin, die muziek van Dowland opvoert. Muziek van deze componist, wiens bekendste werk niet toevallig ‘Flow my tears’ heet, valt als een louterend deken over de voorstelling en maakt haar helemaal af.

Als theaterliefhebber gebeurt het soms dat je de vergankelijkheid van het medium vervloekt, de uniciteit in tijd en ruimte van het theaterproduct misprijst. Precies daarom is het goed nieuws dat de Nederlandse Stichting Toneel en Televisie een selectie toneelstukken van de laatste jaren in dvd-uitvoering tot bij het publiek brengt. Wie ‘Gif’ kortom misliep en ook komend seizoen niet naar Den Haag, Hasselt, Oostende, Sint-Niklaas of München geraakt: help yourself.

Deze dvd is te bestellen via de website van de Stichting Toneel en Televisie (sttv.nl).

Details Podium-DVD
Tekst: Lot Vekemans
Regie: Johan Simons
Spel: Elsie De Brauw, Steven Van Watermeulen
Zang: Steve Dugardin
Foto's: Phile Deprez
Gezelschap: NTGent
Location:
Minnemeers Gent