FC Bergman & Toneelhuis, 'JR'

Een flitsend spektakel

Time is money. In de razendsnelle business van de Amerikaanse beurs in de jaren 1970, werkt de tiener JR zich binnen de kortste keren naar de top. Wat volgt is een totale ontwrichting van het systeem. Met een enorm cinemascherm, een vier verdiepingen hoge constructie en tientallen verschillende decors, ziet FC Bergman het groot. 'JR' is een spectaculaire, filmische ervaring.

De acteurs van 'JR' spelen in een monumentale toren, met publiek langs de vier zijden. De ruimtes binnenin worden razendsnel omgebouwd tot een Amerikaanse diner, een sauna of een rijdende metro. Cameramannen filmen het spel en het resultaat verschijnt rechtstreeks op een groot scherm. De toeschouwers kijken naar dezelfde film, maar elke kant ziet een ander deel van de scènes live gespeeld op het podium. Het publiek komt ogen te kort, de productie van 'JR' is een goed geoliede machine.

FC Bergman levert een ware Hollywoodfilm af. De shots bevatten interessante bewegingen en vertrekken vanuit artistieke invalshoeken. De acteurs zitten uitstekend in hun rol en passen hun mimiek aan het filmmedium aan. Dat de meeste spelers bekende schermgezichten zijn, verhoogt het cinemagehalte. Vooral Oscar Van Rompay imponeert als wanhopige componist die worstelt met het kapitalistisch systeem. Een magere Jan Bijvoets als alcoholverslaafde schrijver, een knappe Ella-June Henrard als manipulatieve verleidster en Michael De Cock als gladde verkoopsjongen: FC Bergman doet overduidelijk aan typecasting.

FC Bergman brengt een bewerking van 'JR', de roman van de Amerikaanse schrijver William Gaddis uit 1976. Het boek bestaat uitsluitend uit dialogen en dat vertaalt zich in de voorstelling. De scènes volgen elkaar in snel tempo op, de toeschouwer wordt meegetrokken in een flitsend ritme van gesprekken. De economische termen vliegen in het rond, maar worden tijdig omgezet in mensentaal. 'JR' kan urenlang boeien.

De elfjarige JR Vansandt overtuigt zijn ex-leerkracht Edward Bast om hem te vertegenwoordigen op de aandelenmarkt, verwerft een grote economische macht en drijft zo verschillende mensen tot de rand van de samenleving. De hoge pieten van de beurswereld, de leerkrachten van JR en hun turbulente vriendschappen en relaties: alle personages in het verhaal zijn op één of andere manier verbonden. De plot van 'JR' toont de invloed van het kapitalisme op menselijk vlak.

Spijtig genoeg smeert FC Bergman in het tweede deel het lot van de ‘mislukkelingen’ uit tot een lange, dramatische soap. Zelfmoord, drugsverslaving en alcoholisme komen allemaal uitgebreid aan bod. Bovendien speelt het drama zich gedurende een halfuur af aan slechts één publiekszijde en krijgt hoofdpersonage Edward Bast zijn cruciale inzicht in een auto, waardoor het publiek vooral naar de film moet kijken. De cinema neemt de overhand en het werk ‘achter de schermen’ boet in aan belang. 'JR' vervalt meer en meer in indrukwekkend spektakel, en dat ten koste van de inhoud.

Ondanks de ontsporing, blijft 'JR' een fascinerende belevenis. De technische kunde en vlotte decorwissels, de inkijk in de onverbiddelijkheid van de beurswereld, de grappige uitspraken, de frisse aankleding van de seventies en de scherpe acteerprestaties maken 'JR' absoluut de moeite waard.

Details Podium
Regie: Stef Aerts, Joé Agemans, Thomas Verstraeten, Marie Vinck
Naar het boek van: William Gaddis
Tekstbewerking: Stef Aerts, Joé Agemans, Thomas Verstraeten, Marie Vinck, Bart Van den Eynde, Willem Wallyn
Spel: Joé Agemans, Kes Bakker, Gene Bervoets, Jan Bijvoet, Michael De Cock, Rashif El Kaoui, Frank Focketyn, Ella-June Henrard, Bart Hollanders, Imke Mol, Junior Mthombeni, Anne-Laure Vandeputte, Stijn Van Opstal, Geert Van Rampelberg, Oscar Van Rompay, Thomas Verstraeten, Marie Vinck
Geluidsontwerp: Senjan Jansen
Lichtontwerp: Stef Aerts, Joé Agemans, Thomas Verstraeten, Marie Vinck, Ken Hioco
Kostuumontwerp: Joëlle Meerbergen
Foto's: Kurt Van der Elst
Productie: FC Bergman, Toneelhuis
Coproductie: KVS, NTGent, Olympique Dramatique
Location:
Interescaut, Schelle
Datum opvoering:
2018-03-28 00:00:00
Datum premiere:
22/03/2018 u