de Roovers, ‘Dollarcyclus III - Alsemkomt’

Komthij? Hijkomt. Washijmaarnooitgekomen!

Ze hebben er net een intensieve maand op zitten, waarin hun bewerking van Eugene O'Neills ‘The Iceman Cometh’ een 25-tal keer te zien was in België en Nederland. Voor de Roovers een ideale manier om hun 20ste verjaardag te vieren en tegelijk de blik op de toekomst gericht te houden. ‘Alsemkomt’ is namelijk allesbehalve een nostalgische terugblik. Weliswaar koos het gezelschap naar goede gewoonte voor een kritische tekst die vraagtekens plaatst bij de moraliteit van zowel het individu als de samenleving, maar tegelijk maakten ze van het stuk een theatraal bacchanaal, waarin hun gulzige en niet van overdaad gevrijwaarde stijl welig kan tieren. Met dit derde en laatste deel van hun Dollarcyclus, waarmee het ensemble nadenkt over de financieel-ethische crisis van ons kapitalistisch systeem, laten de Roovers evenzeer zien hoezeer hun toneel zich op de werkelijkheid van vandaag ent. Geschreven in 1939, suggereert deze opvoering dat het stuk zich in een veel meer recente geschiedenis situeert.

Net in het overstijgen van een tijdskader gaat de grootste verdienste van de Dollarcyclus schuil. De relevantie van Shakespeare’s ‘Timon van Athene’ en Handke’s ‘De laatsten der onverstandigen’ liet zich eenvoudig vertalen naar de wereld van vandaag, waarin het grote kapitaal vaker corrumpeert dan dat het aanleiding geeft tot het goede. Was het verkeerd om van het sluitstuk van de trilogie een ideële synthese te verwachten, een meer maatschappelijk dan psychologisch werk waarin de Roovers met het scalpel de problematieken van deze tijd meticuleus zouden fileren? ‘Alsemkomt’ voldoet niet aan die beschrijving, en wel omdat de karakters zich eerder buiten de samenleving dan er middenin bevinden. Goed gezien is dat ook de afvalligen een product zijn van een ziekelijk samenlevingsapparaat. Om die reden verdient O’Neills tekst inderdaad een plaats binnen de trilogie, hoewel de filosofische lading ervan behoorlijk mistig blijft.

‘Alsemkomt’ wordt bevolkt door personages verslaafd aan drank en aan de gedachte dat ze morgen iets van hun leven zullen maken. Het enige lichtpunt voor deze drankorgels is Hickey, een handelsvertegenwoordiger die een paar keer per jaar onverwacht het café waar ze zelfs hun roes uitslapen aandoet om er een onvergetelijke schranspartij te financieren. Wanneer hij eindelijk opdaagt, blijkt hij niet langer dezelfde te zijn. Als een profeet meent hij hen hun levens te kunnen teruggeven. In de wetenschap dat hun illusies over morgen het laatste zijn dat hen vandaag op de been houdt, dwingt hij ze toch tot handelen over te gaan. Wat Hickey aanzet tot die haast sadistische missie, wordt nooit duidelijk, evenmin als de gevoelsmatige banden tussen caféfilosoof Larry en de jonge Parrit.

Door het extravagante register waarin de Roovers met O’Neills tekst omgaan, raast die zichzelf als het ware voorbij. Het drama wil in deze opvoering wat te graag komedie zijn, waardoor de voorstelling ergens tussen mossel en vis strandt. Gastacteur Stefaan Degand zet Hickey neer als een neuroot, waardoor de diepte van dit personage niet doorheen het uiterlijk vertoon van de vertolking breekt. Met de rest van de cast heeft Degand een exuberantie gemeen die de ware tragiek laat verdrinken in de dikwijls beoogde bulderlach. Dankzij Mauro Pawlowski klautert ‘Alsemkomt’ af en toe uit haar bad van buitensporigheid, om tot momenten van aangrijpende en oprechte verstilling te komen. Wat hij zingt en tokkelt, lijkt vaak wezenlijker dan dit theater dat zich soms aanstellerig en te nadrukkelijk manifesteert.

Details Podium
Komthij? Hijkomt. Washijmaarnooitgekomen!
Van en met: Robby Cleiren, Sara De Bosschere, Stefaan Degand, Danielle De Nul, Lukas De Wolf, Julia Ghysels, Wouter Hendrickx, Simon Lemmens, Luc Nuyens, Sofie Sente, Mauro Pawlowski
Foto's: Stef Stessel
Gezelschap: de Roovers
Location:
Vooruit Gent
Datum opvoering:
2015-02-07 00:00:00
Datum premiere:
06/01/2015 u