Benny Claessens/NTGent, 'Learning how to walk'

De mens door de ogen van een paard

Wat op het podium gebeurt, neigt al te vaak naar de consensus. We zoeken niet naar wat de werkelijkheid kan zijn, maar bevestigen traditionele beeldvorming en serveren voorgekauwde meningen en emoties. Voor Benny Claessens moet theater net een vrijplaats zijn, tegen zekerheden en bevroren interpretaties en voor betekenisloosheid. Om zo opnieuw te leren kijken. In 'Learning how to walk' probeert hij samen met Lara Barsacq, Eslie de Brauw, Lisi Estaras en Risto Kübar vier uur lang vooral niets te zeggen. Stokken verzamelen, minutenlang stotteren of ‘publieksparticipatie’ in vijf talen vertolken. 'Learning how to walk' heeft iets van luisteren naar een orakel: je kan er bevrijding of zelfs iets goddelijks in vinden, maar het voelt ook wat zelfingenomen aan.

Met zijn warme charisma benadert Claessens een wit blok. Hij gniffelt even en tast de drempel af om er dan voorzichtig over te springen. Tadaa!, zie je hem denken. Die even innemende als vervelende banalisering zet de toon voor 'Learning how to walk'. Zonder tekst, met een reeks onzinnige handelingen als leidraad, overschouwt de voorstelling het mensenleven in vijf delen: 'Learning how to walk', 'Learning how to talk', 'Learning how to touch', 'Learning how to be alone' en 'Learning how to die'. Alleen krijgen we dat leven niet voorgeschoteld zoals wij het kennen. Die 'Learning' verwijst naar een tabula rasa. Claessens zoekt naar een nieuw begin van hoe wij mogelijk handelen en kijken als we de dialoog met het aangeleerde doorknippen. Wandelen kan ook dansen zijn, in primitivistische pakjes paraderen en stenen stapelen. En sterven is ook een beetje: dinosaurussen nabootsen. Claessens en co vinden het bestaan opnieuw uit.

Het probleem van die betrachting is echter de naïviteit ervan. Is het een zoektocht naar oprechtheid, dan is 'Learning how to walk' evenzeer een vluchtweg uit de realiteit. Het heeft iets van de bourgeois die in de brousse een wildeman nabootst: het is kortzichtig te geloven dat normafwijkend of van kunde ontkleed gedrag ook écht kwetsbaarheid, naaktheid of enige essentie bereikt. Vals blokfluit spelen, zingen over dat wat men ziet of groteske seks- en plasscènes vol glitter; ook dat is slechts beeldvorming, namaak, theater.

En toch grijpt 'Learning how to walk' je aan. Precies omdat Claessens’ stuurloze herverbeelding ook onverwachte schoonheid voortbrengt. Kijk naar het cyclische ritueel in 'Learning how to die'. Onder de meeslepende muziek van Nid & Sancy doorlopen de spelers een eindeloos regeneratieproces; van wassen naar sterven, absurd dansen en zich opnieuw wassen. Ontroerend. Alsof je het huis van een hamsteraar betreedt, staar je ontsteld naar de rotzooi om er plots een diamant in te vinden. Is die er toevallig tussen beland of is het omdat de hamsteraar geen verschil maakt? Net die diamant verschaft de rommel zijn waarde.

Al kan Claessens’ theater niet ontsnappen aan de naïviteit, hij dwingt je toch je blik te wijzigen. Met zijn imposante lengte sluipt 'Learning how to walk' langzaam binnen tot je effectief verdere verlangens laat varen. Betekenis, grensoverschrijding, zin of zinledigheid: het doet er even niet meer toe. Deprogrammeren, verwonderd toekijken naar wat er gebeurt. Alsof je de mens even door de ogen van een paard ziet. En het ook laat zijn wat het is.

Details Podium
Regie: Benny Claessens
Spel: Benny Claessens, Lara Barsacq, Elsie De Brauw, Lisi Estaràs, Risto Kübar
Muziekontwerp: Nid and Sancy (Bart Demey en Tania Gallagher)
Scenografie: Jozef Wouters
Lichtontwerp: Dennis Diels
Kostuumontwerp: Teresa Vergho
Dramaturgie: Koen Tachelet
Regieassistentie: Katelijne Laevens
Productieleiding: Yasmin Holail Mohamed
Inspiciënt: Stefan Jansen
Geluidstechniek: Eli Van de Vondel, Bart Meeusen
Kleedster: Marta Stoffels
Hoedenmaakster: Claudine PS Grinwis
Productie: NTGent
Datum opvoering:
2016-05-20 00:00:00
Datum premiere:
18/05/2016 u