Ballet Vlaanderen, 'East'

Dans zonder grenzen

Wie kan vandaag nog zeggen waar het Oosten eindigt en het Westen begint? Zijn die scheidingslijnen er wel ooit geweest en wie heeft die dan getekend? Ballet Vlaanderen speelt dit seizoen met de grenzen tussen culturen en laat in ‘East’ zien hoe die voortdurend verlegd worden of zelfs gewoonweg niet bestaan. Drie eigenwijze choreografen brengen hun persoonlijke visie op de dans, maar vinden elkaar in hun afkeer voor hokjesdenken.

De Bengali-Britse choreograaf Akram Khan zet met ‘Kaash’ meteen de toon. Hij haalde inspiratie voor zijn stuk bij de god Shiva en de kathak, een traditionele Indische dans waarin verhalen vertellen centraal staat. Die oosterse roots zijn nog te horen in de muziek, een knappe compositie van Nitin Sawhney, en schemeren door in het blootsvoetse stampen en de elegante handbewegingen van de dansers. Tegelijk rukt Khan de klassieke dans steeds verder uit zijn context.

De choreografie is niet bont en verhalend, maar donker en abstract. De dansers dragen zwarte lange rokken en jurken en laten geen gezichtsexpressie toe. Hun passen zijn energiek en indrukwekkend synchroon, maar graven dieper dan herhaling en krachtpatserij. De groep danst als in een trance, terwijl enkelingen hun eigen variaties op de bewegingen uitproberen en zich in krampachtige posities wringen. Ze brengen zo een meeslepende performance tot stand die alle normen en verwachtingen overstijgt.

Ook de Israëlische choreograaf Ohad Naharin neemt in ‘Secus’ een loopje met afgelijnde stijlen en conventies. Een grote groep dansers in kleurrijke outfits lijkt eerst nog aan een funkvoorstelling te beginnen, maar gaat al snel de absurde kant op. De door Naharin ontwikkelde Gaga-stijl is woelig en explosief, maar geen zootje ongeregeld. Naharins geënsceneerde chaos bevat vooral veel humor. Op catchy deuntjes, die zowel westers als oosters klinken, zetten de dansers de meest verrassende bewegingen neer, opnieuw zonder enige mimiek. Die verwarring intrigeert en laat de uiteindelijke boodschap van het stuk volledig aan de toeschouwer over.

Waar de eerste twee stukken imponeerden met strakheid en een moordend tempo, zet Sidi Larbi Cherkaoui in zijn ‘Requiem’ in op emotie en vloeiende lijnen. Bovendien is Cherkaoui’s scene overweldigend: twee hoge houten constructies torenen als flatgebouwen over het podium uit en een talrijke groep koorzangers vult samen met een uitgebreid dansersensemble de overige ruimte. Die drukte speelt het stuk parten. De choreograaf slaagt er mede dankzij de meeslepende gezangen in om het collectieve rouwen van een gemeenschap prachtig uit te beelden, maar de drukte op het podium verhindert de dansers om hun glijdende bewegingen en variaties in scherpte en kracht spontaan en ongeremd te laten overkomen. Toch weet Cherkaoui’s project te raken, omdat hij zijn dansers zichtbaar aan het denken en voelen zet, al gaat dat soms ten koste van technische precisie.

De variatie die de dansers van Ballet Vlaanderen in deze productie laten zien, is hun grootste verdienste. Met ‘East’ maakt het gezelschap een einde aan de clichés:  Oost en West lenen en kopiëren niet zomaar van elkaar, maar integreren en verweven ervaringen tot een nieuwe hedendaagse realiteit waarin culturen niet meer onafhankelijk van elkaar bestaan.

Details Podium
Choreografie 'Kaash: Akram Khan
Muziek 'Kaash': Nitin Sawhney
Decor 'Kaash': Anish Kapoor
Kostuums 'Kaash': Kimie Nakano
Belichting 'Kaash': Aideen Malone
Instudering 'Kaash': Eulalia Ayguade, Kristina Alleyne
Choreografie 'Secus': Ohad Naharin
Muziek 'Secus': Chari Chari, Kid 606 + Rayon (mix: Stefan Ferry), AGF, Chronomad (Wahed), Fennesz, Rajesh Roshan, Seefeel, The Beach Boys
Sound design 'Secus': Ohad Fishof
Kostuums 'Secus': Rakefet Levy
Belichting 'Secus': Avi Yona Bueno (Bambi)
Instudering 'Secus': Erez Zohar
Choreografie 'Requiem': Sidi Larbi Cherkaoui
Muziek 'Requiem': Gabriel Fauré, Wim Henderickx
Decor 'Requiem': Sidi Larbi Cherkaoui, Fabiana Piccioli
Kostuums 'Requiem': Greta Goiris
Belichting 'Requiem': Fabiana Piccioli
Choreografisch assistent 'Requiem': Jason Kittelberger
Dramaturgie 'Requiem': Koen Bollen
Muzikale leiding HERMESensemble: Jan Schweiger
Sopraan HERMESensemble: Amel Brahim-Djelloul
Bariton HERMESensemble: Simon Schmidt
Copyright affichebeeld: Koen Van den Broek
Copyright foto's: Filip Van Roe
Productie: Ballet Vlaanderen
Oorspronkelijke productie 'Kaash': Akram Khan Company
Oorspronkelijke productie 'Secus': Batsheva Dance Company
Zang 'Requiem': Koor en Kinderkoor van de Vlaamse Opera
Datum opvoering:
2017-04-12 00:00:00
Datum premiere:
18/03/2017 u