Cutting Edge

Interview: Iraniërs aller landen, verenigt u!

CE: ‘Als skateboarden gratis zijn' maakt duidelijk hoe sterk je jeugd gedirigeerd werd door het politieke engagement van je ouders. Heb je hierdoor uiteindelijk geen enorme dégout gekregen van politiek?

SAYRAFIEZADEH: Op dat vlak ben ik opgebrand, vrees ik. Ik vind het nog steeds moeilijk om voor mezelf te denken. Dan lees ik een artikel in de ‘New York Times' en vraag ik me af: wat zou de Socialist Workers Party hiervan vinden?'

CE: Dezelfde reactie dus als je moeder in het boek, die zowat alle nieuwsberichten verwerpt als kapitalistische propaganda?

S: Inderdaad. Ik heb een oppositie-reflex: als iemand 'rechts' zegt, zeg ik 'links'. Terwijl ik misschien heimelijk wel 'rechts' denk en enkel 'links' zeg omdat het me zo aangeleerd is. Ik weet eigenlijk nooit wat ik echt denk.

CE: We zijn 2009, het Khomeini-tijdperk ligt intussen dertig jaar achter ons en Iran en de VS liggen opnieuw in conflict. Dat moet je toch een enorm déjà-vugevoel geven?

S: Geregeld krijg ik flashbacks. Ik reageer weer even emotioneel op kritiek op Iran als toen ik nog een kind was. Zelfs al is die kritiek vaak terecht, mijn haren gaan er nog steeds van rechtopstaan. De geschiedenis herhaalt zich echt, ook voor mij.

CE: Socialisme is een notoir humorloze ideologie en laat nooit ruimte voor relativering. Toch is 'Als skateboarden gratis zijn' bijwijlen een erg grappig boek. Hoe heb je dat gefikst?

S: Je moet de durf hebben om dat socialisme-is-niet-om-te-lachen-taboe te doorbreken. Dan pas merk je dat er erg veel absurdisme zit in de Socialist Workers Party en is het gewoon een kwestie van die inherente humor naar buiten te brengen. Zonder humor had ik dit boek alvast nooit kunnen schrijven. Het zou te zwaar geweest zijn: voor mij als schrijver, en voor de lezers.

CE: Heb je al veel reacties gekregen op het boek, positieve of negatieve?

S: Zeker. Ik heb veel fanmail gekregen van ex-leden van de SWP, die blij zijn dat er eindelijk iemand zijn gedacht durft te zeggen over de partij. Maar ik heb ook bedreigingen gekregen van huidige partijleden: voor hen ben ik uiteraard een verrader.

CE: En je familieleden? Ik kan mij voorstellen dat zij zich een beetje geviseerd voelen?

S: Mijn vader spreekt niet meer tegen me sinds de publicatie van het boek. Ik denk niet dat hij ooit in staat zal zijn om onder ogen te zien wat zijn afwezigheid betekende voor mij en mijn moeder. Dat is typisch voor mijn familie: we verstopten ons gevoelsleven altijd onder een dikke laag politiek. Dus noemt mijn vader het boek maar een aanval op de werkersklasse en weigert hij het te lezen. Da's de simpelste oplossing.

CE: Je schrijft altijd heel open over je eigen leven. Maar waren er nooit momenten dat je dacht: 'Dit gaat te ver, dat kan ik echt niet maken?'

S: Ik heb zeker verschillende keren die overweging gemaakt voor 'Als skateboards gratis zijn'. Maar ik denk dat net die dingen die je er niet in wil laten, degene zijn die je er zeker wel in moet laten. Het was echt de bedoeling om iets los te maken met dit boek, ik wou niks verhullen. En uiteindelijk heb ik er volgens mij wel alles ingelaten: ik heb alles gezegd wat ik wou zeggen.

CE: Ben je onlangs nog in Iran geweest?

S: Onlangs zeg je? Ik ben nog nooit in Iran geweest! Ik mag niet, gek genoeg. Voor Iran ben ik namelijk geen Amerikaan maar een Iraniër. Alleen heb ik geen Iraans paspoort, daarvoor heb ik een geboortecertificaat nodig, maar dat weigert mijn vader me te geven. Dus de man die eigenlijk mijn hele relatie tot Iran symboliseert, zorgt er net voor dat ik het land niet in kan. Ironisch, toch? Jij zou naar Iran kunnen gaan, maar ik niet.

CE: Geen probleem: wij gaan erheen en brengen verslag uit!

S: (lacht) Afgesproken!

Interview Kasper Froeyman
Foto: Mina Van Elewyck

Reageer