Wat Roskilde nu zo'n fantastisch festival maakt...

... en waarom iedereen er minstens één keer geweest moet zijn.

Afgelopen weekend werd in Denemarken voor de vijfenveertigste keer Roskilde georganiseerd, voor velen één van de meest mythische festivals van Europa. Het festival is ook één van de grootste festivals van Europa, dat met zo'n 130.000 bezoekers meteen ook de vierde grootste stad in eigen land is. Op de affiche stonden dit jaar namen als Paul McCartney, Muse, Disclosure en Florence + The Machine, maar om die namen is het lang niet altijd te doen. Het festival heeft namelijk nog heel wat andere troeven in huis. Kortom: tien zaken die Roskilde uniek maken.

1.  Het festival is non-profit sinds 1972 en schenkt miljoenen aan tal van initiatieven en goede doelen.

Nadat het festival in 1971 voor de eerste keer werd georganiseerd en de totale omzet van het festival gestolen werd, besloten de organisatoren van het festival en de gemeente Roskilde het festival non-profit te maken. Het was een manier om het festival nieuw leven in te blazen en de makkelijkste manier om de schuldenberg weg te werken. Het was de organisatoren dan ook nooit om het geld te doen. Het enige wat ze indertijd wilden, was een festival organiseren dat ze later de Woodstock van Europa zouden noemen. 

Een non-profitfestival is tot op heden een uniek gegeven in festivalland. Wereldwijd zijn er namelijk maar vijf festivals met iet of wat omvang die non-profit zijn. Roskilde is hoe dan ook het grootste non-profitfestival ter wereld en geeft miljoenen weg aan tal van initatieven. Dit jaar schat het festival dat het een bedrag tussen de 15.000.000 en 18.000.000 DK zal schenken aan goede doelen. Omgerekend is dat een bedrag tussen de 2.000.000 en 2.500.000 euro. 

Van dat bedrag gaat er in ieder geval al 1.000.000 DK naar Africa Express, het project van onder andere Damon Albarn, dat zich inzet voor muzikale educatie en ondersteuning in Afrika. In de totale geschiedenis van het festival schatten de organisatoren dat ze al zo'n 35.000.000 euro aan culturele initiatieven hebben geschonken. 

2. De moeilijk te omschrijven Orangefeeling. 

Nergens is er een groter gevoel voor samenhorigheid dan op Roskilde. Omdat het festival non-profit is, draait het zo goed als volledig op vrijwilligers. Dit jaar werkten er bijvoorbeeld 32.000 vrijwilligers voor, tijdens en na het festival. Maar los van de vrijwilligers maken ook de bezoekers deel uit van het festival. Ten opzichte van andere festivals beleef en ervaar je het niet alleen, je maakt het ook.

Neem dat gerust letterlijk. Sinds enkele jaren is er op de camping bijvoorbeeld een gebied voorzien dat ze Dream City noemen. Het is een gebied waar bezoekers heuse kampen bouwen, waarmee ze honderd dagen voor het festival begint mee starten. Vergelijk het gerust met een zandkastelenwedstrijd in campingvorm. Tijdens het festival zelf zijn de kampen vrij toegankelijk en worden er diverse feesten in georganiseerd.

De bezoekers van Roskilde zijn heel trouw en toegewijd aan hun festival, maar zijn daarnaast ook hartelijk en liefdevol. Iedereen heeft er oog voor elkaar en houdt rekening met elkaar. Hoe dronken ze ook zijn, een vechtpartij is onbestaande op Roskilde. 

3. De bezoekers komen er altijd op de eerste plaats. 

Waar je je op andere festivals soms als een uitgemolken koe op een wei voelt, is dat op Roskilde een gevoel dat je nooit zal ervaren. Zeker niet wanneer je het festival hebt bezocht na de verschrikkelijke ramp in 2000, waarbij negen mensen het leven lieten tijdens het concert van Pearl Jam en waar nog jaarlijks aan teruggedacht wordt. Het veranderde het denken van het festival en zorgde ervoor dat de veiligheid van de bezoekers op de eerste plaats komt, net als de primaire behoeftes.

Daarbij is de voorziening van water het beste voorbeeld. Veel festivals proberen uit drinkwater munt te slaan, maar dat is niet het verhaal op Roskilde. Hoe warm of koud het ook is, overal is er gratis drinkwater voorzien. Bij de podia, bij de bar, op de camping, etc.. wanneer je water wil, krijg je het. Hetzelfde geldt voor al je andere primaire behoeftes.

4. Je krijgt niet alleen het gevoel dat je unieke shows meemaakt op Roskilde, het is ook gewoon zo.

Ieder jaar weten de bookers van het festival één of meerdere unieke shows te programmeren. Zo stond vorig jaar bijvoorbeeld Pussy Riot op de affiche van het festival en hadden ze dit jaar Africa Express geprogrammeerd. Een show van vijf uur met een kleine honderd Westerse en Afrikaanse muzikanten waaronder Damon Albarn, Nick Zinner (Yeah Yeah Yeah), Warren Ellis, Noura Mint Seymali, Laura Mvula en leden van Bombay Bicycle Club en Mew. 

5. Lange setlists, volwaardige shows. Voor iedere band.

Iedere band op de affiche van Roskilde krijgt de kans een volwaardige show neer te zetten. Dus geen shows van dertig of vijenveertig minuten voor de bands die moeten openen of een vroeger slot hebben gekregen. Meer dan dat artiesten zich moeten aanpassen aan het festival waar ze spelen, past het festival zich aan aan de bands. 

Iets wat resulteert in heel veel uitmuntende shows gedurende het festival, want de artiesten moeten zich zo niet afjakkeren om hun setlist rond te krijgen. Ze krijgen rustig de tijd om ergens naartoe te bouwen en een momentum te creëren. Iedere show is gelijkwaardig met een zaalshow. 

6. De totale line-up is altijd weerzinwekkend.

Roskilde weet ieder jaar een fantastische line-up met tal van geweldige liveartiesten neer te zetten. De bookers van het festival plaatsen artiesten niet op de affiche van het festival vanwege hun 'geweldige hits', maar vanwege hun 'livereputatie'. Ook willen ze iedere act eerst zelf live gezien hebben alvorens ze te programmeren voor Roskilde.

We zagen hierdoor heel wat vijf-sterren-optredens tijdens het festival met onder andere St. Vincent, Jungle, Florence + The Machine, Muse en Paul McCartney, die op Roskilde één van zijn drie festivaloptredens speelde voor deze zomer. Andere namen op de affiche dit jaar waren Nicki Minaj, Kendrick Lamar, Run The Jewels, Pharrell Williams, Mew, Disclosure, Hot Chip, Die Antwoord en veel, veel meer. In totaal stonden er maar liefst 177 acts op de affiche. 

7. Vertrouwen is het sleutelwoord.

Op crowdsurfen en op iemands schouders zitten na, mag zo goed als alles op Roskilde. Of toch zolang het menselijk blijft. Wil je een vlag mee op de weide nemen? Geen probleem. Eigen drank? Doe maar. En dat je niet overmatig gecontroleerd wordt zorgt er alleen maar voor dat de sfeer meer ontspannen is. 

8. Roskilde is meer dan alleen muziek en houdt van tradities.

Het is wat veel festivals proberen te verkopen, maar bijna nergens zo goed naar voor komt dan op Roskilde. Omdat ze zo goed geïntegreerd zijn in het festival, maar ook omdat ze houden van tradities. Naast muziek is er op het festival ook ruimte voor kunst en heb je een hele art en graffiti zone. Kunstenaars van over de hele wereld komen naar het festival om er gratis iets te exposeren/maken. Daarnaast houdt het festival ook van sport en kan je er onder meer voetballen, tennissen, skaten, volleyballen en basketballen. 

Ook speelt het festival zich voor een groot deel af op de camping, waar je al terecht kan vier dagen voor de eerste reguliere festivaldag. Kortom: vier dagen preparty waar iedereen zijn eigen feestjes mag organiseren.

Maar het mooiste om zien zijn de tradities die de Denen en andere festivalbezoekers van Roskilde in ere proberen te houden. Met als absolute hoogtepunt misschien wel de naaktloop, waar zowat iedereen naar gaat kijken.

9. Roskilde staat voor nieuwe initatieven.

Roskilde probeert altijd zoveel mogelijk initatieven te introduceren gedurende het festival, met dit jaar een heel opmerkelijke. Zo werd alle urine verzameld om er het bier mee te maken dat op het festival geserveerd zal worden in 2017. Alle verzamelde urine op het festival zal gebruikt worden om de gerst te bemesten die ze gaan gebruiken om het bier te brouwen. Van plas tot pils dus. 

10. Je houdt er naast een onvergetelijke ervaring ook echte vrienden aan over.

Nergens zijn mensen zo sociaal als op Roskilde, lijkt het wel. Mensen spreken elkaar uit het niets aan en zijn altijd geïnteresseerd in elkaar. Een standaard conversatie begint meestal met de woorden "Hello, where are you from?" en eindigt wellicht met iets als "Can I add you on Facebook to keep in touch?" Loop je vijf minuten alleen over de weide, wees dan maar zeker dat iemand je zal aanspreken. 

Foto: Joeri Swerts - Headshot.be