Lossen we het oudste mysterie op in het nieuwe seizoen van Sherlock?

Onze speurneus laat zich gaan

Het is weer even zover: Sherlock is terug op het kleine scherm. De BBC-reeks met Benedict Cumberbatch (Holmes) en Martin Freeman (Watson) trapt het nieuwe jaar op gang met ‘The Six Thatchers’. Onze grootste fan trok haar overcoat en sjaal aan, zette een deerstalker op haar hoofd en ging met loep en speurhond op zoek naar de meest verborgen geheimen achter de razend populaire detectivereeks. Realistische voorspellingen of enkel stoute dromen? It's not a game anymore.

Sherlock is een geval apart. Als geen ander zet de serie de kijker aan het werk – mocht die daar interesse voor hebben. Je kan Sherlock bekijken als een detectivereeks en genieten van de humor en de snelheid waarmee Holmes het mysterie oplost. Of je gaat op de uitnodiging van de makers in om zelf detective te spelen. Het mysterie? De relaties tussen de personages ontrafelen aan de hand van spiegelingen, metaforen en symboliek.

Het doolhof van ‘The abominable bride’

Hoe staan de zaken ervoor? ‘The abominable bride’ speelde zich – op enkele minuten na – volledig af in het mind palace van Sherlock. Negentig minuten in het brein en de fantasie van Holmes leverde een schat van informatie op over hoe hij zichzelf en anderen ziet. Het was een spijtbetuiging aan de vrouwen in zijn leven die hij niet naar waarde schatte. De bevestiging dat Moriarty zijn zelfmoord niet had kunnen overleven. Maar het was vooral het besef dat John Watson hem ook na zijn grote verdwijntruc nog altijd steunt en op het juiste moment verschijnt om Moriarty in de Reichenbach te duwen. ‘There’s always two of us’ – in tegenstelling tot de eenzame strijd in Doyles verhalen.

Steven Moffat en Mark Gatiss maakten ons al sinds 2014 duidelijk dat dit vierde seizoen van Sherlock duister en hartverscheurend zal worden. Toen ze hun plannen aan de castleden duidelijk maken, barstten die namelijk bijna in tranen uit. Verhaallijnen waar vanaf het begin naartoe gewerkt werd, zullen in dit seizoen ontplooid worden. Promoleugentjes of houden we ons shock blanket toch beter klaar?

Sherlock is ook maar een mens

De trend doorheen de seizoenen was in elk geval duidelijk: Sherlock wordt steeds meer geportretteerd als een mens met gevoelens en twijfels – hoezeer hij die elementen van zichzelf in zijn eigen drugtrip ook bleef ontkennen. Raakte hij vroeger zo gekwetst dat hij maar besloot om enkel op de rede te vertrouwen? De oude wonde wordt ongetwijfeld met veel leedvermaak opengehaald door het uiterst kwaadaardig nieuwe personage Culverton Smith.

Of blijken al die tranen in de trailer opgezet spel? Aflevering 2 ‘The lying detective’ is immers gebaseerd op het verhaal waarin Holmes een sterk staaltje toneel speelt om een gevaarlijke crimineel een bekentenis te ontlokken…Wij staan echter helemaal achter de fantheorie dat Smith dankzij één of andere drug met Sherlocks zintuigen aan de haal gaat. Is een blinde Sherlock vergezocht? Nee hoor, hints in overvloed.

Vooraleer de nieuwe vijand ten tonele verschijnt moeten we ons nog eerst zorgen maken om baby Rosamund Watson. ‘The six Thatchers’ zou licht en luchtig beginnen maar al snel afslaan naar donkerder terrein – als we de recensies mogen geloven. Gaat er iets gebeuren met Rosamund? Heeft Mary banden met Moriarty? Is er überhaupt een echte baby? Een sluitend antwoord op die vragen hebben we nog niet maar noteer dat deze familiefoto’s eerder doen denken aan een begrafenis dan aan een babyborrel.

De olifant in de kamer

Hopelijk komt dit seizoen ook één van de oudste mysteries aan bod. Een vraag zo oud als de verhalen zelf en met een antwoord dat slechts juist is binnen de context van elke adaptatie apart. Voor welk antwoord kiezen Moffat en Gatiss? Is het enkel vriendschap tussen Watson en Holmes of speelt er (eindelijk) meer?

Cumberbatch en Freeman zijn uitstekende acteurs. Moffat en Gatiss zijn gepassioneerde schrijvers. We nemen voor het gemak even aan dat iedereen in de crew ook voldoende in zijn vakgebied onderlegd is om zijn job uit te oefenen. We mogen er dus vanuit gaan dat het ding dat op ons scherm belandt een weloverwogen keuze was. Wilden ze iets anders uitstralen, dan hadden ze gewoon een andere take van die scène gekozen.

Hou dat in het achterhoofd wanneer Irene Adler, de vrouw die weet wat mannen willen, Johns gevoelens naar hem terugkaatst en er geen repliek komt. “I’m not gay.” “Well I am, look at us both.” Of wanneer John het aantal sms’jes van haar bijhoudt. Of wanneer hij flirt met vrouwen die een spiegel zijn van Sherlock. Of wanneer Holmes oppikt dat Watson aan het flirten is tijdens hun eerste dinertje en beleefd zegt getrouwd te zijn met zijn werk. Dat had de wereldvermaarde detective wel opgepikt maar toen Molly hem uitvroeg, ging er geen belletje rinkelen…#TJLC is real!

Bovenstaande interpretaties staan misschien ter discussie maar er is geen twijfel mogelijk dat Moffat en Gatiss ruim de tijd nemen om de band tussen Sherlock en John duidelijk te maken. Het huwelijk tussen Mary en John werd volledig opgeslorpt door Sherlock – hij verdrong Mary letterlijk uit beeld – en zijn lofrede aan zijn Watson. En een aflevering verder begint Sherlocks hart letterlijk opnieuw te slaan voor John. Ze zijn een wrak wanneer ze elkaar niet zien (nachtmerries voor John – drugs voor Sherlock) en ze hebben elk iemand gedood om de ander veilig te houden. What might we deduce about that?

De sterke vriendschap was er altijd al en is uitgesproken. Wat wilde Sherlock dan echt zeggen op het tarmac? En wat kreeg John zelfs na de “dood” van Sherlock niet over zijn lippen bij zijn psycholoog? De programmamakers laten doorheen de serie honderden puzzelstukjes achter die wijzen op een romantische lezing van het verhaal. Schrijven ze geschiedenis door het onuitgesprokene uit te spreken en dus een klein mirakel te verrichten voor de LGBTQ-gemeenschap? Of laten ze het impliciet om iedereen tevreden te houden? Wij kruisen onze vingers voor het eerste. De wereld is er klaar voor. 

"I have always known I was a man out of his time"