Grofgebekte dames, deel 1

M.I.A. en Santigold

M.I.A.

Als je M.I.A. nog niet kende, dan bracht haar Superbowl-optreden aan de zijde van Madonna daar ongetwijfeld verandering in. Ze choqueerde de conservatieve Amerikaanse kijker door haar middelvinger op te steken tijdens 'Give me all your luvin'. Hoewel de Superbowl precies met het oog op die onvoorziene omstandigheden met enkele seconden vertraging wordt uitgezonden, glipte het incident toch door de vingers van de kuisheidsploeg. Enkele seconden later staat het uitvergroot in elke krant en op elke website, wat zowel de controverse als M.I.A.'s naambekendheid doet aanzwellen.

Maar M.I.A. is meer dan obscene gebaren alleen. Nu ja, choqueren hoort wel bij haar imago want anders stond ze in deze vrouwenspecial niet geklasseerd in de categorie grofgebekte dames. Het is geen Katy Perry die rolt in suikerspin en ook geen Pussy Cat Doll die zwoel naar de camera kijkt. De muzikale realiteit van M.I.A. is ruwer en wordt nog eens uitvergroot in haar soms gewelddadige videoclips. Ze haalde de pers met het moordlustige 'Born free' waarin een S.W.A.T.-team alle roodharigen simpelweg -excusez le mot- afschiet. Te veel geweld voor Youtube, daarom dat we de Vimeo-link geven.

Is het provoceren om te provoceren of zit er wel degelijk iets meer achter? Haar verleden laat vermoeden van wel. M.I.A., geboren als Mathangi "Maya" Arulpragasam, groeide op in Sri Lanka, waar de burgeroorlog tussen Tamiltijgers en regeringstroepen diepe wonden sloeg. Drie jaar na het begin van de oorlog verhuisde haar moeder Kala samen met haar kinderen terug naar Londen. Vader Arular bleef en werd een bemiddelaar tussen de twee partijen. Maya ging naar de kunstschool en de rest is geschiedenis.

Maar openlijk een polariserend positie innemen in zo'n gevoelige kwestie, in één beweging 'the tough life' ophemelen én heilige huisjes aanvallen kon niet zonder kritiek blijven. In een vlijmscherpe special haalde The New York Times M.I.A.'s houding neer. Haar huidige levensstijl sprak haar 'gangsta' boodschap tegen, vonden ze. Maar is muziek nu net niet het medium bij uitstek om je in een andere rol te verplaatsen?

Van 'Paper planes' over 'XXXO' tot haar nieuwste single 'Bad girls': M.I.A. mixt hip hop, Midden-Oosterse geluidsnippers en een agressieve attitude tot het alternatieve broertje van dance. Op haar vierde album -dat verschijnt in de zomer- dient ze al die critici hoogstwaarschijnlijk van antwoord. In tussentijd kunnen we ons nog altijd bezighouden met de vraag hoe ze 'Bad girls' in 's hemelsnaam zo bad ass op die halfgekantelde auto bleef zitten.

Santigold

In 2008 trad Santigold, al heette ze toen nog Santogold en is haar echte naam Santi White, op het muzikale voorplan met haar debuutplaat ‘Santogold’. Dit onverwacht sterk album kreeg wereldwijd heel wat lovende reviews. Ze werd één van de muzikale ontdekkingen van 2008 en dit uitte zich in verschillende nominaties voor muziekprijzen. Op de NME-awards ontving ze zelfs de prijs voor ‘best breakthrough artist’.

Toch kent ze ook een pak critici, die haar slechts een afkooksel of klein zusje van M.I.A. vinden. Onterecht, want de New Yorkse heeft duidelijk heel wat in haar mars. Haar vocaal bereik is een stuk groter dan dat van M.I.A. Het ene nummer kiest ze voor rappen, op het volgende toont ze dat ze heel mooi en hoog kan zingen, om vervolgens een heel nummer lang schijnbaar te roepen waardoor ze licht metallisch gaat klinken. Soms produceert ze enkele speciale kreetjes tussendoor. Dit alles valt op als je nog maar enkel haar singles ‘Creator’, ‘L.E.S. Artistes’, ‘Say Aha’ en het superbe ‘Lights out’ beluistert, waar je bij aanvang nooit zou raden dat Santigold aan het zingen is. Het verschilt hard van de rest van de plaat, niet alleen door de zang maar ook qua opbouw met overheersende gitaarmelodieën.

Het is dan ook moeilijk om één stijl op Santigold te plaatsen. Het is een mix van een overvloed aan invloeden: reggae of dub met een vleugje hiphop, vermengd met drum & bass, op een basis van elektronische indie rock. En daarmee dekken we nog niet de volledige lading. Zo zie je maar dat labels op muziek plakken nutteloos kan zijn.

Het succes van haar plaat resulteerde in een tour met M.I.A. en Björk, ze opende voor Coldplay, maar ook voor Jay-Z en Kanye West en daarenboven deed ze nog een eigen tour. Ze sloot haar vele optredens af door een paar keer te openen voor Beastie Boys, en samen met hen scoorde ze onlangs nog het hitje ‘Don’t play no game that I can’t win’, een nummer met ska en reggae-invloeden dat perfect in haar kraam past en voor een groot deel teert op haar zangstukken. En dat is niet haar enige samenwerking van de voorbije jaren. Een kleine greep levert een pak grote namen op: M.I.A., Basement Jaxx, Kanye West en Lykke Li en heel recent nog Spank Rock op het schitterende ‘Car song’ waar ze een heerlijk rauwe stem etaleert.

Het is waarschijnlijk te wijten aan al die samenwerkingen dat haar tweede plaat zo lang op zich laat wachten. Maar ondertussen is ‘Master of my make-believe’ zo goed als klaar en zou op 1 mei uitkomen. Als opwarmertje liet Santie via youtube ‘Big mouth’ op de wereld los. Op deze clip in eighties stijl krijgen we een salvo aan beats op ons afgevuurd, een soort ‘Creator’ in overdrive waar ze nog eens nasaal zingt. Deze maand kwam ook de eerste echte single uit: ‘Disparate youth’, een rustiger nummer dat dichter aanleunt bij haar vorig werk en veelbelovend klinkt voor de rest van het album. Zelf vertelde ze nog het volgende aan Billboard over de nieuwe plaat: “Ik heb nog steeds songs die heel elektronisch en clubby klinken, maar ik heb ditmaal ook een paar ballads gemaakt – mijn eigen soort ballads, die gewoon groots klinken zoals enkele oude nummers van Kate Bush of Peter Gabriel.” Nu zijn we zeker nieuwsgierig!