Wim Henderickx, ‘Triptych’

Drie werken, een triptiek vol werelden

Net als ‘Disappearing in light’ (2011) illustreert ‘Triptych’, eens te meer met delen uit Wim Henderickx’ ‘Tantric cycle’ die vanuit Oosterse filosofie en Boeddhisme nadenkt over de kosmische en aardse constitutie en betekenis van muziek, dat de componist eenheid creëert via diversiteit. Hoe uiteenlopend ook de klankwerelden van de drie hier gespeelde werken, ze ontspruiten duidelijk vanuit dezelfde bron, een bron waaruit zowel meditatie, stilstand, tijd- en gewichtloosheid als energie en een continue pulsatie of deining opborrelen. Is de paradox niet weg te denken uit het spirituele denkkader van het Oosten, dan is contrast de motor van Henderickx artistieke werkwijze.

Twee afbeeldingen die schetsmatig het verloop van evenveel partituren weergeven zijn in het boekje bij dit album opgenomen. Ze leggen de kern bloot van Henderickx’ muziek, die in langgerekte spanningsvelden de luisteraar overstroomt, omarmt en optilt. Het eerste werk is ‘Nada brahma’, waarin de componist een aards instrumentarium tegenover een ongrijpbaar elektronisch baken plaatst. Dat laatste is een delicaat toonweefsel uitgedacht door Jorrit Tamminga, dat als een soms stille, soms nadrukkelijke aanwezigheid zowel ruis als stilte in een ongrijpbaar register vastlegt.

Met wisselende bezettingen lijkt Henderickx flitsen van een werkelijkheid te registeren. Echo’s naar lichte muziek, Oosterse melismen en operateske tragedies worden nooit zo concreet dat ze daadwerkelijk verwijzen. De muziek refereert louter naar zichzelf, echter door materiaal van de realiteit onherkenbaar te maken en het vervolgens te recycleren binnen het vastgelegde kader van een partituur. Precies in de schermerzone tussen improvisatie en het exact naleven van afspraken vertolkt het HERMESensemble deze nu eens broze, dan weer elektriserende klankmassa. Ze overstijgt lyrisch of ritmisch denken, om pure ‘ervaring’ te worden, voorbij de eenvoudig behapbare muzikale parameters.

Had ‘Disappearing in light’ als mijmerend intermezzo ‘Raga III’, dan geldt ‘On the road’ op deze cd als adempauze. Karin De Fleyt schippert met haar basfluit op een elektronische oceaan. Bestaan beide zuchten – de ene op een menselijk ritme, de andere op een astronomisch – naast elkaar, om door Henderickx in een weerbarstige choreografie te worden verbonden? In ‘Atlantic Wall’ galmt tenslotte opnieuw een onbestemd vroeger – alsof een sporenzoeker zich over nooit betreden paden buigt. Bij Henderickx komen (meta)fysische dimensies samen – gesmeed tot een triptiek die overstijgt.

Details Album
Drie werken, een triptiek vol werelden
Ensemble: HERMESensemble
Componist: Wim Henderickx
Foto Wim Henderickx: W. Kempenaers
Label: HERMESensemble
Distributie: Harmonia Mundi