Robert Schumann, ‘Violin concerto & piano trio no. 3’

Binnenskamers concertant

Bestemmeling, beschermeling: talloze werken hebben het feit dat ze vandaag nog op het repertoire staan te danken aan een protegé die zich met hart en ziel voor de partituur in kwestie heeft ingezet. Zo is een aanzienlijk deel van het romantische erfgoed voor viool eerst door de handen van Joseph Joachim gegaan, zonder twijfel de belangrijkste violist van zijn tijd. Als die zich in de bres geworpen heeft voor bepaalde partituren, dan is hij er echter ook voor verantwoordelijk dat bepaalde stukken jarenlang een mindere status genoten. Over Schumanns vioolconcerto liet Joachim zich bijvoorbeeld niet bepaald enthousiast uit, met als gevolg dat het pas halverwege de twintigste eeuw met regelmaat op de concertagenda kwam te staan.

Musici die geen engagement ontberen om Schumanns muziek te promoten zijn Isabelle Faust, Alexander Melnikov en Jean-Guihen Queyras. Deze kamermuziekpartners, en buiten hun job om ook gewoon vrienden, werpen zich op de concerti en kamermuziek van de componist, die bij Harmonia Mundi verspreid over drie uitgaves als een integrale zal verschijnen. Op het eerste volume van die trilogie neemt Faust het vioolconcerto voor haar rekening, gevolgd door het derde pianotrio op. 110.

Met het oog op authenticiteit als esthetische parameter – in de zin dat een historische gewortelde aanpak volgens de drie kompanen resulteert in een opener, meer transparant klankveld – wordt het laatste trio hier een ware triomf. De densiteit kentekenend voor Schumanns latere verwezenlijkingen wordt niet te verstikkend, maar wel een substraat waardoor de musici tot een bewonderenswaardige gevoelsmatige intensiteit komen. In vier wezenlijk contrasterende delen schilderen Faust, Melnikov en Queyras het complete palet van Schumanns leefwereld, dan al aan wankelheid onderhevig.

Van het vioolconcerto, dat een van Schumanns laatste grote creaties zou worden, worden twee versies aangeboden, telkens geflankeerd door het Freiburger Barockorchester en Pablo Heras-Casado. Vooral het orkest laat in de studio een wat te rigide indruk na, met wel heel uitgesproken ritmische keuzes. De dvd-registratie, live uit de Berliner Philharmonie, is gematigder, en net daardoor overtuigender. Fausts neus voor melodievoering lijkt live overigens nog prominenter aanwezig, en Heras-Casado laat meer spontane communicatie tussen orkest en soliste toe. Lijkt het vioolconcerto in de studio, zoals Joachim ooit suggereerde, niet de naturel van Schumanns meesterwerken te bezitten, dan spreekt de als bonus toegevoegde, eclatante dvd-uitvoering dat met verve tegen.

Details Album
Binnenskamers concertant
Soliste: Isabelle Faust
Orkest: Freiburger Barockorchester
Dirigent: Pablo Heras-Casado
Kamermuziekpartners: Jean-Guihen Queyras, Alexander Melnikov
Label: Harmonia Mundi
Distributie: Harmonia Mundi