Robert Schumann, ‘Piano concerto & piano trio no. 2’

Hoe aards onaards kan zijn…

Een Barokorkest dat de romantiek intuimelt, is dat een gimmick of veeleer een interessante oefening? Wie zich nog niet over die kwestie gebogen heeft, moet dringend de Spaanse dirigent Pablo Heras-Casado leren kennen. Samen met Isabelle Faust, Alexander Melnikov en binnenkort Jean-Guihen Queyras buigt hij zich over respectievelijk het viool-, piano-en celloconcerto van Robert Schumann, als aanvoerder van het Freiburger Barockorchester.

Een pittig detail uit Heras-Casado’s biografie is dat hij in zijn vormende jaren acteur is geweest, vooraleer zich definitief op het dirigeren te storten. Dat de Spanjaard zich telkens weer vastbijt in het drama van de werken die hij onder handen neemt, is kortom geen toeval. Pathos is voor hem een wezenlijk aspect van de uitvoeringspraktijk, hoewel hij principieel uit het vaarwater blijft van de romantische overdrijvingen zoals die in de 20e eeuw een hele tijd in zwang geweest zijn.

Bij Heras-Casado dus geen wollig orkestapparaat, geen monumentale klank bij de strijkers, geen drastisch inschakelen van de kopers. Integendeel kiest hij voor de Barokke visie, wat concreet neerkomt op scherpe fraseringen, vinnige ritmes, een minutieus geconcipieerde dynamiek en vooral erg direct samenspel. Schumanns pianoconcerto staat met beide benen op deze aardbol, hoe onaards volmaakt Alexander Melnikov ook soleert.

Is dit idioom verdedigbaar? Zeker. Werkt het voor iedereen? Zeker niet. Het is een totaal andere wereld waarin de liefhebber wordt binnengeloodst, ingrijpend verschillend van wat de traditie heeft overgeleverd. Het spektakelgehalte ligt hier en daar overigens te hoog, waardoor de interessante en ontroerende oefening af en toe overhelt richting gimmick. Op die momenten is het echter Alexander Melnikov die de meubelen redt, met een techniek die slechts door één woord kan gebrandmerkt worden: perfect.

Feilloos schuimen Melnikovs handen het klavier af. Retorisch alert, zachtaardig-poëtisch zowel als energetisch-ontvlambaar. Nochtans wordt het effect bij deze pianist nergens groter dan de muziek. Nooit wint zijn ego het van dat van de componist. Qua pianistiek hangt hier het woord ‘onovertroffen’ in de lucht. En ook doorheen het tweede pianotrio is de virtuoos overigens in topvorm. Met zijn vaste kamermuziekpartners Faust en Queyras fonkelt het werk als nimmer tevoren.

De gloed van de samenklank en de efficiënte individuele expressies: ze garanderen een uitvoering van het allerhoogste niveau. Als er bij het concerto nog twijfels zijn, dan veegt deze uitvoering van het opus 80 die simpelweg van tafel.

Details Album
Hoe aards onaards kan zijn…
Piano: Alexander Melnikov
Orkest: Freiburger Barockorchester
Dirigent: Pablo Heras-Casado
Label: Harmonia Mundi
Distributie: Harmonia Mundi