Mahler Chamber Orchestra, Teodor Currentzis, Ian Bostridge & Alexander Melnikov, KlaraFestival 2013‏

De muziek geïncarneerd

Shostakovich en Britten: ogenschijnlijk hebben ze weinig met elkaar gemeen. Toch plaatst het KlaraFestival beide componisten drie avonden op rij naast elkaar op de affiche, achtereenvolgens in BOZAR, Concertgebouw Brugge en deSingel. Een manier om te ontdekken dat de twee geëngageerde componisten het metier op een totaal verschillende manier hebben benaderd, en zo elk voor zich tot een onsterfelijk oeuvre zijn gekomen – een dat in de concertzalen echter opvallend minder ingang vindt dan het Austro-Germaanse repertoire. Precies dergelijke keuzes typeren het KlaraFestival, dat niet zomaar een prelude is op het concertseizoen, maar er ook welkome aanvulling op vormt.

Het dynamische Mahler Chamber Orchestra, dat zich internationaal niet alleen kwalitatief maar tevens door zijn voor iedereen waarneembaar speelplezier en zijn sociale betrokkenheid onderscheidt, luistert de driedaagse op onder leiding van Teodor Currentzis. Excentriek zijn niet alleen diens uitspraken over klassieke muziek en over de rol die hij voor zichzelf ziet weggelegd binnen die wereld, maar evenzeer zijn manier van bewegen. Hij is niet alleen dirigent, maar ook choreograaf en dramaturg: elke schakering binnen de muziek krijgt van hem een karakteristieke beweging mee, elke wending plaatst hij secuur binnen een sluitende context die hij aan de partituur ontleent. Vooral in Shostakovich negende symfonie, de laatste van diens drie oorlogssymfonieën, culmineerden zijn keuzes in een zeer rijke lezing, waarin granieten massiviteit een schulp vormde voor pure lyriek bij de houten in een zachtmoedig middendeel.

Zo extravagant als Currentzis zijn ideeën naar het orkest toe vertaalde, zo gereserveerd en vol distinctie vertolkte Ian Bostridge de muziek van Britten. Niet alleen zijn heldere dictie, maar vooral zijn met vernuft getaxeerde, doch niet overdadig ingezette expressieve middelen leidden tot een interpretatie getuigend van grote klasse. De nocturne liep over van een huiveringwekkende overredingskracht, waar in de hymne humor de kop op stak en de laatste maten van het sonnet als een zucht de zaal in werden gezongen. Dat de hoornist voor de epiloog achter de coulissen verdween, was een logisch vervolg op Keats’ afsluitende woorden ‘Turn the key deftly in the oiled wards, and seal the hushed casket of my Soul’. In de paar seconden stilte waarin de uitgestorven hoornklank uitmondde, kon men die ziel als het ware voelen wegteren in de slaap. Dat hoornist José Vincente Castello Vicedo tegenover Bostridge’s persoonlijkheid alleen maar een behoorlijke vertolking kon plaatsen, leverde dankzij het lichtende inzicht van de tenor geen echt gemis op.

Fysiek van nog een totaal andere orde is Alexander Melnikov, die met de verwilderde indruk die hem eigen is aan Shostakovich’ tweede pianoconcerto begon. Om technische slordigheden kon hij wederom echter niet worden berispt, ondanks de graad van virtuositeit die van de solist geëist wordt. In handen van Melnikov werden de allegro’s helemaal geen ingestudeerd nummer: vol humor ontleedde Currentzis wat niet zelden als chaos klinkt en Melnikov stond in voortdurend contact met dirigent en orkest om zijn partij in het woelige traject van de musici te kunnen passen. Het meest opmerkelijk was dat in een onaards mooi andante, dat het publiek collectief tot een ademstilstand dwong. Geen pronkerige melancholie noch overdreven romantiek: met z’n allen versmolten de muzikanten tot een stem, een toon, een gevoel, dat als een in klank getransformeerde traan over de wangen van het aanwezige publiek stroomde.

Details Concerten
Concert datum:
05/09/2013
Locatie:: BOZAR Brussel
Jaar:
2013