Ludwig van Beethoven, 'The symphonies and reflections'

Beethoven & beyond

Een mens vraagt zich wel eens af of iemand zich ooit afvraagt of er nog een volledige Beethoven-cyclus moet worden opgenomen. Hoeveel zouden er inmiddels in de rekken zijn beland? En hoeveel daarvan doorstaan daadwerkelijk de tand des tijds? Ongetwijfeld zijn dirigenten zich op heden wel degelijk bewust van de potentiële overbodigheid van een integrale opname van de negen symfonieën. Proberen ze daarom dikwijls expliciet een eigen stempel op het repertoire te drukken?

Neem bijvoorbeeld de recente opname van Riccardo Chailly, die zijn Gewandhausorchester in galop doorheen de werken loodste, hier en daar haast brutaal sleutelend aan de tempi. Evenzeer van recente datum is de set van Christian Thielemann met de Wiener Philharmoniker. Die uitvoeringen klinken erg Germaans: fors geconcipieerd, bijwijlen quasi wollig en soms zelfs overdadig extatisch.

In vergelijking met dergelijke opnames loopt deze reeks van dirigent Mariss Jansons - tot op vandaag nog altijd chef van het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks - het gevaar voor conservatief te worden versleten. Maar wat als dat woord met een positieve connotatie zou worden gebruikt, als zijnde traditiegetrouw met gevoel voor authenticiteit, stijlvol en verhalend, zonder wereldschokkend te zijn? Wie zich tot een dergelijk esthetisch ideaal aangetrokken voelt en niet zweert bij interpreten die koste wat het kost het spreekwoordelijke wiel opnieuw willen uitvinden, kan zich met deze box een referentie in huis halen.

Als gevierd Haydn-interpreet laat Jansons een sprankelende lezing horen van de twee eerste symfonieën. De derde is energetisch, spannend en evenwichtig: een benadering grenzend aan perfectie. Ook de vierde en de vijfde zijn bijzonder gebalanceerd. In de pastorale leggen dirigent en orkest een prachtig parcours af, van blij verwonderd naar explosief escapistisch. De zevende laat Jansons continu borrelen, terwijl de achtste haast idyllisch aandoet. Ten slotte is de negende geen oppervlakkig jubelend orgelpunt, maar een contrastrijk sluitstuk, een intrinsiek schipperen tussen hoop en drama.

Het houdt overigens niet op bij de negen grandioze symfonieën, want Jansons bestelde bij zes hedendaagse componisten – telkens met een totaal andere achtergrond – stukken van ongeveer tien minuten lang, waarin op één of andere manier gerefereerd wordt naar Beethoven. Elk gingen ze anders met hun taak om, wat resulteert in uiteenlopende reflecties. Noodzakelijk? Nee. Interessant? Jazeker. En zo voegt deze excellente set wel degelijk iets wezenlijks toe aan de traditie.

Details Album
Beethoven & beyond
Met werk van: Ludwig van Beethoven, Johannes Maria Staud, Misato Mochizuki, Rodion Konstantinovich Shchedrin, Raminta Šerkšnytė, Giya Kancheli, Jörg Widmann
Dirigent: Mariss Jansons
Orkest: Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks
Label: BR Klassik
Distributie: Outhere
Jaar:
2014