Leif Ove Andsnes & Mahler Chamber Orchestra, BOZAR Brussel

Ademloos naar adem happen

Ooit al in volle bewustzijn geluisterd naar het geluid van een ongeveer vijftigkoppig orkest dat op een en hetzelfde moment naar adem hapt? Wie bij Leif Ove Andsnes’ laatste passage in BOZAR was, zag, voelde en hoorde het gebeuren. De Noorse pianist had net zijn cadens uit het eerste deel van Beethovens vierde pianoconcerto afgerond. Als een stem pikten tientallen musici vervolgens de draad van het werk terug op, na die verwaaide solo waarin de tijd even stil leek te staan. Hetzelfde effect bereikte Andsnes in een magnifiek andante, waarop hij de schoonheid zelf als het ware leek te bevriezen. In Beethovens tweede pianoconcerto, te horen voor de pauze, had Andsnes de zo bekende verloren noten uit het adagio reeds als een trieste zucht laten verdwalen in de zachte akoestiek van BOZAR. Geen ijskoude rilling over de rug van het publiek, maar een zalvende streling van de toetsen: wat wel eens pathetisch en over het paard getiteld klinkt, werd in deze vertolking pure poëzie.

Ongeveer een jaar geleden maakten Andsnes en het Mahler Chamber Orchestra al een tussenstop in BOZAR, met hun ‘Beethoven Journey 1’. Aan het eerste en het derde pianoconcerto, uitgevoerd met een souplesse die de getuigen tot vandaag nog altijd bijzonder scherp voor de geest staat, werd een educatief project gekoppeld voor slechthorende kinderen, die indertijd ook massaal in de zaal aanwezig waren. Nog steeds springen pianist en orkest in de bres voor deze groep scholieren, maar deze keer kregen de musici geen ontroerend doofstom applaus na afloop van een nochtans alweer formidabel concert.

Het mooiste moment van de avond was misschien wel Andsnes’ vertolking van Beethovens tweede pianoconcerto, waarin hij de humoristische retoriek in het slotdeel gedistingeerd en tegelijk gemoedelijk uitspeelde. In de lijn van concerto 1 & 3, overigens uitmuntend opgenomen voor Sony, kozen Andsnes en orkest ook nu weer voor een zeer klassieke lezing. Andsnes’ bijzonder helder aanwenden van het klavier, waarbij de klanknevels van het pedaal zo veel mogelijk werden vermeden, zorgde voor een quasi pianoforte-effect, dat atmosferisch nog werd versterkt door het classicistisch (het tweede) of pril romantisch (het vierde) fraseringsideaal dat het orkest voor ogen hield. Als dirigent leek Andsnes zich voornamelijk te bekommeren om de strijkers. Het hout nam het heft in eigen handen: het ontbrak hen niet aan responsiviteit, wel af en toe aan projectiekracht. Louter dat element stond een perfecte lezing in de weg, wat betekent dat het publiek verder weinig te klagen had.

Net als doorheen de vorige episode van hun Beethovenqueeste, warmde het Mahler Chamber Orchestra de opgedaagde Beethoven-adepten op met werk van Stravinsky. In ‘Dumbarton Oaks’ (concerto voor kamerorkest) lieten orkestleden zien hoe vinnig ze op elkaar zijn ingespeeld. Hun solistische capaciteiten kwamen zonder pretenties bovendrijven in wat een complex maar ook erg geestig werk is. Na een prachtig allegretto leek de avond al niet meer stuk te kunnen – het concert was dan nog geen kwartier bezig. Eerder dubieus was echter de keuze voor Stravinsky’s septet als smaakmaker na de pauze. De transparantie die in het andere werk van deze componist een pure evidentie leek, was hier ver te zoeken. Na het paukengeroffel uit Beethovens vierde pianoconcerto kon iedereen de zaal echter innerlijk versterkt verlaten. Durft Andsnes, als hij volgend jaar met het keizersconcerto langskomt, ook een symfonie dirigeren?

Details Concerten
Ademloos naar adem happen
Concert datum:
18/11/2013
Foto: Özgür Albayrak
Jaar:
2013