Joseph Haydn, ‘Haydn 2032, No. 2 – Il Filosofo’

De grootste filosoof? Het kleinste kind!

In het jaar 2032 zal er in kroegen waar wel eens klassiek wordt gedraaid op de tafels gedanst worden. Avond na avond zal er Haydn weerklinken, van de avondschemering tot het ochtendgloren. De glazen zullen worden gevuld, de blazen geledigd. De zon zal ondergaan met deze of gene symfonie, de zon zal opkomen met een andere. De klok zal tikken op de tonen van de 101ste, de kip kakelen door de 83ste heen, de schoolmeester na de 55ste opstaan en naar huis strompelen. Er zal wereldvrede zijn, en Giovanni Antonini de keizer te rijk. Iemand zal ontwaken uit een droom – het is kerstavond, 2032 of 2015, wat doet het er toe?

Inmiddels is het tweede deel uit wat Il Giardino Armonico’s volledige Haydn-cyclus wordt te verkrijgen. Over zeventien jaar zal Antonini het hele symfonische oeuvre van de componist (bestaande uit 107 partituren) op cd hebben gezet. Levert dat jaarlijks een album op met de kwaliteit van deze opname, dan kan kerstavond het komende anderhalve decennium niet meer stuk. Zoals ook op het excellente eerste volume het geval was, plaatst de Italiaanse dirigent werk van een andere componist naast dat van Haydn.

Op deze cd verbindt Antonini aan enkele symfonieën een werk van Wilhelm Friedemann Bach, de oudste zoon van de cantor van Leipzig. Vorm, orkestratie, harmonie: net als Haydn voerde de jonge Bach grote veranderingen door voor wat betreft deze muzikale parameters. Specifiek interessant voor wat W.F. Bachs oeuvre betreft, is dat hij met beide voeten in de Barok uiteindelijk een toekomst binnen tuimelde die tal van nieuwigheden in petto had. In zijn symfonie klinken vroeger en later tegelijk – de abstract-filosofische verbinding tussen beide vormt het wonder van deze partituur.

Verder benadert Antonini doorheen deze opname de symfonieën 22, 46 en 47. Zijn tactiek om tot ongeëvenaarde uitvoeringen te komen? De verwondering van het kleinste kind imiteren, wat eigenlijk betekent: alles in vraag stellen, hier en daar iets uitproberen, treurigheid en vreugde in een en dezelfde adem benoemen, zonder expliciet een notie van deze begrippen te hebben. In het kind liggen de natuurlijke extremen van het menselijke spectrum nog vanzelfsprekend besloten, en net daarin gaat het wonder van het kind schuil, dat eveneens het wonder van deze cd is.

Dit tweede volume mag, in al zijn volmaaktheid, anders gezegd naast het superbe eerste volume staan. O ja, als dit schrijfsel een tafel was, dan mocht het ten bate van de tafeldans zonder gêne met de voeten worden getreden!

Details Album
De grootste filosoof? Het kleinste kind!
Ensemble: Il Giardino Armonico
Dirigent: Giovanni Antonini
Label: Alpha
Distributie: Outhere