Gustav Mahler, ‘Symphony nr. 2’

Mahlers wederopstanding? Een feit!

Een symfonie over leven, dood en wederopstanding: welke bezetting is daar tegen opgewassen? Dat Gustav Mahler na het finaliseren van zijn tweede symfonie in 1894 een partituur afleverde voor onder meer orgel, meer dan twintig koperblazers, twee harpen, vijf percussionisten, een koor en twee solisten: het gold indertijd – en nog steeds – als exuberant. Toch is het een vergissing om zich blind te staren op de monumentale bezetting. Net als in de derde en de achtste symfonie slaagt Mahler er immers in de grandeur van zijn orkestapparaat dikwijls straal te negeren en voor kamermuzikale intimiteit te kiezen.

Het breekbare ‘Urlicht’ is waarschijnlijk het bekendste voorbeeld van kleinschalige broosheid die naadloos in het grotere mazenwerk van het stuk werd ingepast. Schier eindeloos zijn echter de momenten waarop Mahler het minuscule in de muziek opzoekt, ja zelfs de stille weeklacht van de solist. De uitbarstingen zijn telkens weer de ontlading van spanningen die veel discreter ontstaan, en die evenzeer de essentie van het werk uitmaken.

Leve dus de dirigent die behalve de grootsheid ook het kleine in ere weet te houden. Leve ook de dirigent die de ironie en de folklore nieuw leven in blaast. Leve tenslotte de dirigent die een orkest van monsterachtige proporties de baas kan alsof het een marionet is, haast het verlengde van zijn eigen lijf en leden. En als al die dirigenten nu één en dezelfde dirigent zijn, dan kan de vreugde helemaal niet meer op.

Iván Fischer heet de man die alle bovenvermelde kwaliteiten integreert. De belangrijkste verdienste van zijn opname van Mahlers tweede symfonie is de soepele tred waarmee hij vanuit menselijk lijden tot bovenmenselijk transcenderen komt. Het verdriet dat aan de basis ligt van enkele van Mahlers meest indringende motieven ondergaat een metamorfose, en wordt de humane kiem voor een goddelijke oogst: de wederopstanding, de gelofte dat liefde en lijden niet voor niets zijn geweest, de belofte dat het goede en het schone blijven duren, voorbij de grenzen van het ego.

Wat voor een symbiose bereikt Fischer hier! Het Hungarian Radio Choir eet uit Fischers hand, solisten Birgit Remmert en Lisa Milne ademen op zijn ritme en als vanouds musiceert (of beter: excelleert) het Budapest Festival Orchestra met als uitkomst niets minder dan een grandioze opname. Mahlers wederopstanding is een feit, telkens wanneer deze dubbel-cd in de lader verdwijnt.

Details Album
Mahlers wederopstanding? Een feit!
Dirigent: Iván Fischer
Orkest: Budapest Festival Orchestra
Koor: Hungarian Radio Choir
Solisten: Birgit Remmert, Lisa Milne
Label: Channel Classics
Distributie: New Arts International