George Gershwin, ‘The Gershwin moment’

Niet te jazzy, niet te klassiek?

Ooit was de muziek van George Gershwin een marginaal verschijnsel binnen het klassieke muziekwezen. Zijn nalatenschap werd in de grote concertzalen zoveel mogelijk gemeden en wie het toch aandurfde protest aan te tekenen, mocht zich verwachten aan het verwijt een vulgaire blend tussen jazz en klassiek te verdedigen. Ondertussen is het tij gelukkig gekeerd. De belangrijkste orkesten overal ter wereld propageren ‘Rhapsody in blue’ als een van de belangrijkste bijdrages aan het repertoire van de twintigste eeuw, en ook voor pianisten is Gershwin al een paar decennia geen taboe meer.

Vraag blijft evenwel: hoe moet Gershwins muziek uitgevoerd worden? Zo bestaan van ‘Rhapsody in blue’ een aantal orkestraties, die al naargelang de bezetting en de insteek sterk verschillen qua karakter. Met ‘The Gershwin moment’ onderzoekt de in Rusland geboren pianist Kirill Gerstein hoe het werk van de componist vandaag kan klinken, in een wereld die het hokjesdenken tot op zekere hoogte achter zich heeft gelaten. Anno 2018 wordt het strikte onderscheid tussen studenten ‘klassiek’, ‘jazz’, ‘pop’ en wat dies meer aan conservatoria steeds vaker opgeheven. Gerstein zelf studeerde bovendien enkele jaren jazz vooraleer zijn leven aan klassiek te wijden. Het maakt hem tot een uitgelezen figuur om in Gershwins oeuvre, dat een brug slaat tussen beide werelden, te grasduinen.

Of niet? Meer dan het pianoconcerto, ‘Rhapsody in blue’ en enkele bewerkingen van de hand van Earl Wild uitvoeren, heeft Gerstein uitdrukkelijk iets nieuws willen doen met Gershwins erfenis. In feite maakt hij de ontmoeting tussen klassiek en jazz bijzonder expliciet. Zo voegt hij een geïmproviseerde cadens toe aan het langzame deel van het pianoconcerto, en kiest hij in ‘Rhapsody in blue’ voor ritmes en fraseringen die nadrukkelijk een jazzy toets uitademen. Het effect is aanstekelijk, maar overdrijving is nooit ver uit de buurt. Is deze muziek gebaat bij een interpreet die haar DNA van de daken schreeuwt? Niet echt, zo blijkt.

Ook bij de prestatie van het St. Louis Symphony Orchestra, dat onder leiding van David Robertson helemaal meeglijdt in Gersteins vrije visie, moet men de kanttekening plaatsen dat het ostentatief nonchalante karakter – zowel qua tempi als qua klank – de naturel in de weg staat. Is naturel in de jazz echter geen must? Bijgevolg is het de selectie uit het great american songbook dat tegen alle verwachtingen in de fijnste luisterervaring oplevert. Omdat Gershwin er niet ten per se moet overdonderen, maar gewoon zichzelf mag zijn.

Details Album
Niet te jazzy, niet te klassiek?
Pianist: Kirill Gerstein
Dirigent: David Robertson
Orkest: St. Louis Symphony Orchestra
Zang: Storm Large
Vibrafoon: Gary Burton
Label: Myrios
Distributie: Harmonia Mundi