Esa-Pekka Salonen & Philharmonia Orchestra, BOZAR Brussel

Tussen spanning en ontspanning

Met Esa-Pekka Salonens laatste passage in BOZAR nog half verteerd op de maag, begaven melomanen zich afgelopen dinsdag opnieuw naar Brussel om de grootmeester eens te meer aan het werk te zien en te horen. In november vorig jaar bracht Salonen toppianist Yefim Bronfman mee naar het PSK, in wat een lastig concert was, integraal gewijd aan de muziek van Béla Bartók. Deze keer had de dirigent echter een meer veelzijdig programma geprepareerd, met de symfonische vertelkracht van Sibelius naast zijn eigen hypereclectische vioolconcerto en het klassieke genie van Beethoven. Waar het vorige concert van Salonen veelbetekenend begon met Bartóks ‘Contrasten’, stond ook deze avond helemaal in het teken van de diversiteit.

In het kader van de European Galas had het Festival van Vlaanderen deze keer een speciale editie in gedachten rond Finland. Naast de beroemde dirigent (van Finse origine) mocht daarom Sibelius niet op de agenda ontbreken. Salonen koos echter voor een weinig opgevoerd werk: ‘Pohjola’s dochter’, gebaseerd op het Scandinavische volksepos ‘Kalevala’. Het is een enorm kleurrijk werk voor een monsterbezetting, die Salonen overigens probleemloos op het rechte pad hield. De dirigent opteerde voor een extreem voluptueuze lezing, waarbij hij de uitersten van het spectrum niet meed, maar juist opzocht. Sibelius’ opwarmer werd dan ook onverwacht een extatisch en extrovert wonder, dat tegelijk het Philharmonia Orchestra meteen in al zijn perfectie liet schitteren.

Via Salonens vioolconcerto werd de luisteraar vervolgens nog verder weggevoerd van vertrouwd gebied. Het werk dateert nog maar van 2008 en beleefde in BOZAR allicht zijn Belgische première. Een iets uitgedund, maar nog steeds massief orkest (uitgebreid met vijf slagwerkers overigens) omkranste de hoog zwangere Leila Josefowicz genadeloos precies, terwijl de violiste de aartsmoeilijke partij koelbloedig uit haar instrument toverde. Hoe dan ook is een enkele luisterervaring echter te weinig om dit werk boordevol ideeën ineens te beoordelen. De concertervaring was eerder boeiend dan ontroerend, omdat de toehoorder constant de draad verloor en meer grip wou krijgen op de muzikale werkelijkheid dan mogelijk.

Na de pauze stond echter de zevende symfonie van Ludwig van Beethoven geprogrammeerd, die het publiek na het etherische vioolconcerto terug met beide voeten op de grond moest brengen. Onder Salonens baton speelde het Philharmonia Orchestra inderdaad een zeer aardse versie van dit werk, die dankzij de epische aanpak van de dirigent quasi thrillerachtige proporties aannam. Salonens stijl, een waar plezier om naar te kijken, fluctueerde tussen lichtvoetig en agressief, hetgeen het wendbare orkest verzilverde tot een zeer contrastrijke interpretatie.

Salonen mocht dan ook vier keer komen groeten, wat het publiek als bisnummer de fenomenale ‘Valse triste’ van Sibelius opleverde, in een melancholische, maar opmerkelijk weinig pathetische versie. Hoewel men Salonens keuze gemakzuchtig en braaf zou kunnen noemen, maakte hij toch de cirkel van zijn concert mooi rond: niet alleen door letterlijk uit te komen bij het begin, maar ook door op de valreep een laatste emotionele tint aan het concert toe te voegen en op die manier de programmatische diversiteit nogmaals in de verf te zetten. Zo konden melomanen triest te moede huiswaarts keren, in afwachting van een volgende Belgische passage van Salonen en zijn Philharmonia Orchestra. Wij willen hun volgend concert in ieder geval voor geen geld missen.

Details Concerten
Concert datum:
06/03/2012
Orkest: Philharmonia Orchestra
Jaar:
2012