Tindersticks

Interview met Tindersticks

“Achter mijn ezelshoofd kan ik me verstoppen voor de wanorde in de wereld”

Tindersticks heeft een nieuw album, 'The waiting room'. Volgens gitarist Neil Fraser is het een monster, want de langspeler groeide uit tot een artistieke explosie. Niet alleen gaf de bende uit Nottingham zichzelf vier jaar tijd om hun creativiteit te exploreren in nieuwe richtingen, ook kreeg iedere song er een gepaste video bij. We spraken af met frontman Stuart Ashton Staples om te filosoferen over zijn eigenzinnige hersenspinsels. En waar kan je dat in Brussel beter dan in het Métropole Hotel, een plaats die met zijn grootse stijlenpallet perfect aansluit bij de klasse die Tindersticks uitstraalt.

Waarop ben je volgens de titel aan het wachten?

Staples: Op de volgende fase, de volgende ruimte om te betreden. Ik weet nog niet welke ruimte dat zal zijn. Het duurt jaren voor je erachter komt. Soms ben je niet moedig of enthousiast genoeg om te weten dat het staat te wachten, dan kan het lang duren voor je de volgende stap zet. Die fase weerspiegelt 'The waiting room'. Voor mij is het een donkere plaats.

Moet u dan moedig zijn?

Staples: Muzikaal gezien zijn er zeker elementen waarvoor je moedig moet zijn. Wanneer je werkt met ideeën moet je weggaan van de makkelijke weg en uitdagingen opzoeken, zowel individueel als met het collectief. De moeilijkste barrière voor ik begin te schrijven aan songs is mezelf en mijn bandleden uitdagen, hen enthousiast maken en verrassen. Hoe langer dat duurt, hoe moeilijker het wordt om eruit te komen, zeker als je al voor zo'n lange tijd samenspeelt. Het duurdere vier jaren sinds ons vorig studioalbum uitkwam. Je hebt nu eenmaal tijdig nodig om inspiratie te laten opborrelen. Die periode is de beste tijd om te experimenteren en te zien waar je het meest opgewonden van geraakt. Zo werd het album geleidelijk aan gevormd. Alles wat we doen, neem ik op; onze repetitieruimte is onze opnamestudio. Zo kan een albumversie bestaan uit eerste probeersels van Earl Harvin op de drum of Dan McKinna op bas. Bepaalde muzikanten hebben instinctieve kwaliteiten en vangen direct het juiste moment. Het is erg belangrijk om dat moment te vinden. Dat maakt het hele creatieproces van de eerste tot de laatste minuut boeiend. Wij plannen dus geen opnametijd in de studio. Zo kan het best gebeuren dat we de drum van een song vier jaar voor de stem opnemen.

We horen opnieuw een mooie verzameling van wanhoop - niet iets wat we zouden matchen met een gelukkige gezinsman?

Staples: Dat ben ik zeker (nippend aan zijn glas witte wijn, zelfzekerheid uitstralend). Ik heb een goeie relatie met mijn vrouw. Maar een gelukkige relatie betekent ook ieders uitdagingen accepteren, net als de taaiheid van de relatie. Suzan begrijpt mijn muziek en waar die vandaan komt. Als ik het podium bestijg, moet ik gewoon de knop omdraaien. Het publiek speelt daarin een belangrijke rol, meerbepaald de mate van open zijn. Met de toeschouwers zoeken we naar een punt van connectie. Ik ben zeker geen acteur, al moet je soms terugvallen op je techniek als je het niet voelt, maar dat is niet waarvoor Tindersticks staat.

De song die het meest opvalt, is 'Hey Lucinda', waarvan het creatieproces wel eeuwig leek te duren.

Staples: Toen ik de song jaren geleden op akoestische gitaar schreef, was ik erg gelukkig mezelf aangezet te hebben om een duet te schrijven. Voor het eerst kreeg ik het gevoel grip te krijgen op een conversatie, muzikaal gezien dan. De strofes zijn eenvoudig, maar veranderen van volgorde naargelang het gesprek vordert. Ik zing het met Lhasa De Sela, maar daarna werd ze ziek en verloren we haar. Ik kon er niet meer naar luisteren en legde het nummer opzij. Pas vorig jaar begon ik er terug over na te denken, hoorde ik 'Hey Lucinda' op een andere manier en wist ik precies wat de song nodig had. Hierop ben ik het trotst. Het is zo abstract, gevaarlijk en mooi tegelijk; de combinatie van alles wat ik geleerd heb in de laatste twintig jaar.

Ook 'Help yourself' is een buitenbeentje, het doet erg aan Fela Kuti denken.

Staples: Het idee achter de song kwam op het moment dat ik de gitaarpartij van een andere song opnam. Toen de band opdaagde toonde ik mijn denkwerk en een uur later explodeerde het tot een creatie die we niet volledig begrepen. Julian Segall is een heel getalenteerde producer van koperblazermuziek en mocht ermee doen wat hij maar wou. Na een halfuur stond alles op papier. Als de muziek een verband heeft met Fela Kuti is dat geweldig. Ik bewonder hem al voor lange tijd. Hij zat waarschijnlijk in mijn achterhoofd, al was het niet mijn bedoeling. Bij sommige nummers kan je duidelijk onze invloeden horen, bij andere heb ik geen idee waar ze vandaan komen.

De video van ‘This fear of emptines’ heb je zelf ingeblikt. Wat betekent de autorit door de regen voor u?

Staples: Geen van de video's heeft de bedoeling om het nummer te beschrijven, maar om een visuele ruimte te scheppen waarbinnen de song kan bestaan. ‘This fear of emptines’ is voor mij onvast en abstract. Toen ik op een dag auto reed, kwamen die twee eigenschappen tezamen en ontstond het tafereel spontaan in mijn hoofd. Dat was een geluksmoment, zeker omdat ik net een camera bij de hand had om dat moment vast te leggen.

Is de collectie opgezette vogels uit ‘Like only lovers can’ de uwe?

Staples: Die film vergde veel werktijd. De opgezette vogels zijn niet mijn verzameling, maar die van een museum in Griekenland. Ik geraakte er gefascineerd door. Tijdens de filmopnames zag ik de dreigende hemel boven de Middellandse Zee net voor een storm zijn opwachting maakte. Ik zag hoe de vogels droomden over die hemel, ook al werden ze meer dan 150 jaar geleden opgezet. Dat ontroert mij en maakt me erg ongelukkig. Anderzijds geeft het mij hoop als ik ze zie nadenken over de hemel. Soms voel ik me als die vogels.

De albumcover doet denken aan de konijnen uit 'Inland empire' van David Lynch.

Staples: Ik voel eerder een bepaalde connectie met ‘Elephant man’ (lacht). De foto van Richard Dumas toont wie ik ben. Achter mijn ezelshoofd kan ik me verstoppen voor de wanorde in de wereld en gewoon een ridicuul figuur zijn die mag dromen en niet alles hoeft uit te leggen. Die vrijheid is heel belangrijk voor mij. Veel van het album gaat over het gevecht tegen de realiteit, zoals in 'We are dreamers'. Je mag niet stoppen met dromen. Kijk maar naar de aanslagen in Bataclan, als je jezelf hieraan overgeeft, blijft er niets meer over in het leven.

Ben u bang voor de toekomst door het terreurgeweld?

Staples: Ik vrees voor mijn vrijheid, maar dat was al lang voor de aanslagen in Parijs. Het zou verschrikkelijk zijn mocht iedere Europaan zich terugtrekken en niet meer samenkomen.