Lukas Dhont

Interview met Lukas Dhont

‘Er is een hoop op sensibiliseren, maar niet de hoop op het representeren van een hele gemeenschap.’

Op de vooravond van Girl haar Belgische première ontmoeten we Lukas Dhont in het Reylof Hotel te Gent. Zijn spectaculair debuut kan op de nodige persaandacht rekenen. De jonge regisseur wordt van de ene journalist naar de andere gestuurd, om als laatste bij ons in de zetel te ploffen. We spreken met hem over de harde zoektocht naar de geschikte acteur, de impact van Girl op de transgendersamenleving en hoe hoog de Oscarkansen zijn volgens hem.

Hoe hebben jullie Victor Polster gevonden?
Lukas Dhont: ‘We waren op zoek naar een vijftienjarige jongen die de transgenderidentiteit op een elegante manier kon belichamen. Hij moest volwassen genoeg zijn voor deze rol, emotionele scènes kunnen spelen én daarbovenop kunnen dansen op het niveau dat vereist is om de film te dragen. Dit gaat om een klassieke balletopleiding op hoog niveau, dus echt veel mogelijkheden zijn er niet. Na 500 audities hadden we nog steeds niemand gevonden, dus zijn we met onze choreografe Sidi Larbi Cherkaoui beginnen casten voor de andere dansers in de film. Op één van die castings kwam de toen veertienjarige Victor Polster. Uiteraard nog heel jong, maar het was voor mij meteen duidelijk dat hij iemand was die het idee van jongen of meisje oversteeg. Hij was erg in touch met zijn vrouwelijkheid en zeer volwassen. Ik zag hem en dacht: wow, dit is echt bijzonder.’

Victor moest een aantal zeer confronterende scènes spelen, wat niet makkelijk is voor een jonge acteur. Hoe heb je dit aangepakt?
Lukas Dhont: ‘De scènes stonden al vrij expliciet beschreven toen Victor het scenario voor de eerste keer doornam. Dat maakte het natuurlijk niet makkelijker, maar we konden het grote conflict met het lichaam absoluut niet vermijden. We zijn hierover met de ouders van Victor gaan spreken en hijzelf maakte kennis met Nora, het meisje waarop de film gebaseerd is.

Tijdens mijn research voor de film merkte ik dat we het zo gewoon zijn om vrouwelijk naakt te zien, maar dat we schrikken van mannelijk naakt. De film kan voor sommigen dus best controversieel zijn. Toch denk ik niet dat we Victor ooit op een voyeuristische of exhibitionistische wijze tonen. Een brave versie is het zeker niet, maar de camera toont de naaktheid nooit op een goedkope manier. De beelden zijn respectvol en daarom denk ik ook dat het werkt. Het was niet ons doel om zo veel mogelijk naakt te tonen, maar het was wel nodig voor de film. Zowel voor de ouders, voor ons en voor Victor waren de redenen meteen duidelijk.’

Wat waren de moeilijkheden bij het schrijven?
Lukas Dhont: Tijdens een klassiek scenario ga je op zoek naar een conflict tussen de wereld en het hoofdpersonage. Wij wilden dat Lara complexer was dan dat. Een personage dat meer in conflict is met zichzelf dan met de buitenwereld. Dat was dus wel uitdagend in de schriftuur, omdat je hierdoor een groot deel van de makkelijke conflicten elimineert. Nora’s verhaal was op dat vlak een cadeau. Ze was een transgendermeisje binnen de balletwereld, waar het lichaam centraal staat en de ballerina een soort symbool is voor perfecte vrouwelijkheid. Dat zijn subtiliteiten die nu evident lijken, maar die moesten voor ons onderweg duidelijk worden.

Het verhaal van Nora was dat van een school tegen een familie. Het was dus onze eerste impuls om hiervoor te kiezen, maar we kwamen vrij snel tot de realisatie dat we hiermee Lara’s innerlijke conflict zouden mislopen. Ze valt tussen de plooien van de maatschappij waardoor het voor haar enorm moeilijk is om met haar lichaam om te gaan. Dat gevecht om de meest waarachtige versie van zichzelf te worden, vonden we uiteindelijk het interessantste.’

Kreeg je ook met obstakels te maken bij het filmen zelf?
Lukas Dhont: ‘Victor had nog nooit op pointes gedanst voor we met de film begonnen. Hij danst wel klassiek, maar het zijn enkel de meisjes die op deze schoentjes dansen. Voor de opnames begonnen, trainde hij drie maanden lang, tien uur per week om dit aangeleerd te krijgen. Victor wil professioneel danser worden, dus er was ook veel tijd en zorg nodig om blessures te voorkomen. Dat maakte alles behoorlijk spannend.’

Denk je dat Lara een soort rolmodel kan zijn voor jonge transgenders?
Lukas Dhont: ‘Er is de hoop dat mensen de zaal buitenkomen met het gevoel dat ze een personage hebben gezien dat ze nooit eerder zagen en dat een deel van de transjongeren zich kan identificeren met Lara. Dat werd op tal van premières ook bevestigd, want vaak kwamen er transjongeren tot bij mij. Toch weet ik ook dat er een groot deel is dat zich helemaal niet identificeert. Niet vreemd, want de transervaring is zeer breed en niet elke transgender beleeft dezelfde ervaring met zijn of haar identiteit. Dat is ook niet het geval bij homo- of heteroseksuelen.

Daarnaast kan en wil ik niet staan voor een hele gemeenschap. Ook de film maakt duidelijk dat het dat niet wil. Lara zegt op een bepaald moment tegen haar vader: “ik wil geen voorbeeld zijn, ik wil gewoon een meisje zijn.” Die zin in Girl geeft mijn eigen standpunt goed weer. Ik wilde namelijk geen grote militante stelling rond die identiteit innemen. Ik wilde gewoon één persoon representeren die ik vrij tot zelfs zeer goed heb leren kennen. Wel hoopt de film op sensibilisering. De film kan een publiek doen voelen hoe het is om zo’n extreme ervaring te hebben met je lichaam.’

Girl kon al van heel veel lof genieten nog voor hij bij ons in de zalen verscheen. Hoe hoog schat je jouw Oscarkansen in?
Lukas Dhont: ‘Ik weet wel dat de film door heel veel mensen gedragen wordt en dat ook de critici het weten te appreciëren, maar ik heb er een dubbel gevoel bij. Het gaat heel wat controverse creëren in Amerika voor zijn naaktheid, hardheid en brutaliteit. Hoe hard dit ons parcours gaat beïnvloeden weet ik nog niet, maar de kans dat het roet in het eten gooit, bestaat. Op het Toronto International Film Festival hebben we wel al lovende reacties gekregen. Victor heeft daar toen tweemaal een staande ovatie gekregen. Het kan dus, maar of het effectief gaat gebeuren, is nog af te wachten.’

Florian Saerens