Componiste Fatima Al Qadiri: ‘De soundtrack van Atlantique is mijn terugkeer naar de baarmoeder’

Interview met Componiste Fatima Al Qadiri: ‘De soundtrack van Atlantique is mijn terugkeer naar de baarmoeder’

Van achter haar regenboogglazen kijkt Al Qadiri zichtbaar geamuseerd naar de Croisette vanuit de hotelkamer. Festivalgangers lopen in en uit het Majestic Hotel, wachten voor de deur op hun chauffeur of zoeken wat rust op in de lobby tussen de festivalheisa door. Naast alle filmsterren liep ook Al Qadiri dit jaar over de rode loper voor haar zweverige soundtrack voor Atlantique. We ploffen naast haar neer in de zetel voor een gesprek.

Met haar soundtrack voor Mati Diop’s Atlantique zet de in Dakar geboren componiste namelijk haar eerste voetstappen in de filmwereld. Toch is ze geen onbekende binnen de muzikale scene. Zo schopte Al Qadiri drie jaar geleden furore met haar album Brute, waar ze stevige thema’s als frauduleuze democratieën niet uit de weg gaat. ‘Maar,’ zegt Al Qadiri, ‘muziek is simpelweg mijn manier om ideeën in mijn hoofd tastbaar te maken.'

Falende democratie

Voordat ze op zeventienjarige leeftijd een beurs kreeg en naar Amerika trok om verder te studeren, bracht Al Qadiri haar jeugd in Koeweit door. ‘Zeker in de jaren tachtig was het geweldig om daar te wonen’, zegt de ondertussen 38-jarige componiste. ‘Het was een fantasieland van speelgoed en spelletjes. Voor kinderen dan toch.’ (lacht) Nu ze er op terugkijkt, was het vooral een gesloten leefomgeving. Amerika was vanuit haar perspectief een democratische utopie. Dat idee werd al snel aan diggelen geslagen toen ze daar begon te studeren. Uit die teleurstelling vloeide drie jaar geleden Brute voort. ‘In essentie gaat het over de falende Westerse democratie. Ik geloofde er jarenlang in, maar besef nu dat het bedrog is. Democratie is slechts een ritueel om ons krachtig te laten voelen. Uiteindelijk zijn het de rijken die het voor het zeggen hebben. Dat hele gevoel wou ik vatten in een muzikale vorm.’

Verrassend genoeg zegt Al Qadiri na haar statement met Brute toch van Amerika te houden. Vooral New York heeft een speciale plek in haar hart. ‘Ik keek vroeger continue naar Batman, fantaseerde over Gotham en plots mocht ik daar wonen.’ (lacht) Daarnaast vindt de componiste dat New York dé stad is van de immigranten. ‘Als je er wat langer woont, word je gewoon een New Yorker. Het heeft er echt iets heel verwelkomend. Ik woon in Berlijn nu, maar voel me een New Yorkse in ballingschap.’

Eerste filmscore

Ondertussen zet Al Qadiri haar eerste voetstappen in de filmwereld. Ze componeerde nog nooit filmmuziek, maar Mati Diop’s verhaal over een arbeider die Dakar wil verlaten in de hoop voor een betere toekomst sprak haar meteen aan. Al Qadiri: ‘Atlantique speelt zich af in het land waar ik geboren ben. Mijn familie verhuisde richting Koeweit toen ik twee was, waardoor ik geen enkele band met het land had. Tot nu, want het voelt echt aan als het lot om mijn allereerste filmscore te maken voor een verhaal dat zich afspeelt in mijn geboortestad. Het voelt als terugkeren naar de baarmoeder.’

Toch was de muziek schrijven geen gemakkelijke opdracht: ‘Mati wilde bijzonder veel detail en nuance in de muziek voor haar debuutfilm’, zegt Al Qadiri. ‘Ook was het de eerste keer dat ik samenwerkte aan muziek en dat was uitdagend. Als ik aan mijn eigen muziek werk is dat een pad dat ik alleen bewandel. Mati moet met iédereen overeenkomen en hen overtuigen om haar visie te realiseren. Ze was zo gepassioneerd in het creëren van haar eigen wereld, dat ze inspireerde en motiveerde om ook het beste uit de score voor Atlantique te halen.’

 

02/