The wizard of lies

'Het bankroet van de kapitalistische logica?'

Toen Bernie Madoff in 2008 gearresteerd werd en de grootste fraudezaak ooit boven water kwam, wreven scenaristen zich vermoedelijk in de handen. Daar zat een film in. Een film over een man die de hoogste regionen van Wall Street beheerste en misleidde, en uiteindelijk zijn familie meesleurde in zijn val. Dat het Madoffs succes was dat hem tijdens de financiële crisis zijn kop kostte: het maakt zijn neergang nog dramatischer. Toch is ‘The wizard of lies’ geen hoogst dramatische film. Regisseur Barry Levinson doet er alles aan om pathos in zijn ruim twee uur durende prent te pompen, waarbij hij evenwichtig emotioneel vertoon totaal voorbij schiet. Het tranerige register waarin de televisiefilm uiteindelijk verzandt, doet het effect dat deze plot had kunnen hebben de das om.

Nog even terugkeren op de feiten. Waarom zou Bernie Madoff immers ideaal materiaal zijn voor een biopic? Ten eerste omdat de feiten waanzinnig zijn. Madoff was een gerespecteerd effectenhandelaar, die mee aan de wieg stond van NASDAQ. Hij bekleedde verschillende hoge posities binnen Wall Street en vormde eigenlijk de belichaming van de betrouwbaarheid van het kapitalistische systeem. Dat hij later, na zijn arrestatie, zijn gedupeerden mee de schuld zou geven van hun bankroet door hen te verwijten inhalig en hebzuchtig te zijn, is shockerend. Madoff was zelf immers jarenlang het brave gezicht dat deze ultiem kapitalistische logica moest maskeren.

Eenmaal aan het licht kwam dat net hij de grootste oplichter was in de geschiedenis van Wall Street, was de consternatie groot. Dat iemand die de vrije markt door het schijnbaar bonafide karakter van zijn persoonlijkheid legitimeerde niets anders bleek te zijn dan een parasiet binnen een structuur waarin alles gericht is op groei en rijkdom ten koste van de concurrentie: het zet de poort open naar een filosofische dieptestructuur. Is Bernie Madoff niet het ultieme failliet van het kapitalisme? Een man die hele gezinnen ruïneerde en liefdadigheidsinstellingen alles afhandig maakte om zelf in grote welvaart te kunnen leven: misschien is het een schrikwekkende spiegel voor wie in het circus van financieel Manhattan heeft meegedraaid.

Helemaal hallucinant wordt het wanneer Madoff beseft dat hij zijn fraude niet langer kan volhouden. In de uren voor zijn arrestatie schrijft hij bonussen uit voor vrienden en medewerkers, kwestie van zijn dichtste omgeving te vrijwaren van geldelijke kopzorgen. Dat hij tot op dat moment geen greintje wroeging lijkt te voelen, betekent dat hij alle ethiek al lang heeft afgezworen. Is dit echt de wereld van het grote kapitaal? Een select clubje dat goochelt met miljoenen dollars, compleet verstoken van de morele implicaties van hun handelen?

De thematiek van de film verder opentrekken tot er vragen over de principes van het kapitalisme naar boven komen, doet Levinson niet. Integendeel lijkt hij Madoffs verhaal aan te wenden voor een familiedrama, wat een totaal verkeerde klemtoon is. Cinematografisch is ‘The wizard of lies’ gewoonweg een kitscherige vertoning, met enorme contrasten qua kleur, dynamiek en spel, al naargelang de teneur van de scène. Michelle Pfeiffer loopt, in de rol van Bernie’s echtgenote Ruth, overigens verschrikkelijk te acteren. Ook in de andere rollen, met uitzondering van een uitstekende Robert De Niro, liggen de spanningen en de gevoeligheden er vingerdik op.

Net als Madoffs winsten zijn de emoties in deze film larger than life. Wanneer komt er een degelijke remake?

Toen Bernie Madoff in 2008 gearresteerd werd en de grootste fraudezaak ooit boven water kwam, wreven scenaristen zich vermoedelijk in de handen. Daar zat een film in.

Lees de volledige review »
Details Nu in de zalen
Het bankroet van de kapitalistische logica?
Regie: Barry Levinson
Met o.a.: Robert De Niro, Michelle Pfeiffer, Hank Azaria
Jaar:
2017
Speelduur:
127 min.

1 Disc

The wizard of lies (dvd)
Geen filosofische dieptestructuur

Van oerdegelijke extra’s gesproken: interviews met de makers kan men bezwaarlijk een originele toevoeging noemen, maar het feit dat behalve acteurs en regisseur ook auteur Diana B. Henriques aan bod komt, is een meerwaarde. Niettemin zullen alleen de liefhebbers van de film zich bediend voelen. Diegenen die zaten te wachten op verdere filosofische uitdieping, blijven kortom op hun honger zitten.

Geen filosofische dieptestructuur
Titel: The wizard of lies

Reageer

Meest recent