Under the skin

Grootse sensualiteit tegenover ijskoude onmetelijkheid

‘Under the skin’ sciencefiction noemen is een misrekening. Jonathan Glazer – herinner je 'Sexy beast' (2001) en 'Birth' (2004) – verfilmde in een onophoudelijke  stroom aan mindfuck de kern van mens zijn, door buitenaardse ogen dan nog. Een als vrouw vermomd wezen verleidt vanuit haar witte bestelwagen mannen om met haar mee te rijden, waarna ze hen thuis op erotische wijze verzwelgt. Het verhaal is los gebaseerd op een roman van Michel Faber uit 2000. Dit is een film die experiment en eigenheid opnieuw volledig op de kaart zet en waar tussen alle bevreemding Scarlett Johansson als een lichtbaken de blik vastgrijpt.

Jonathan Glazer liet zijn derde langspeler zo’n tien jaar lang gaarstomen – het idee was er al voor zijn onsterfelijke  ‘Birth’ uit 2004 – en slaagde er in om vervaarlijk dicht de perfectie te benaderen. Alles is zo gestileerd dat het bijna pijn doet. ‘Under the skin’ opent met een Kubrick-achtige traagheid onder een sterrenhemel en gaat zo over in een pulserende oogbol. Dit zet de stemming voor een mentale trip waarin obsessief flitsende lichten van onmetelijk snel verkeer in de clinch gaan met het ruwe realisme van met dashcam gefilmde scènes. Meer nog, Glazer ging zo ver onwetende voorbijgangers effectief te laten instappen en een praatje met Johansson te doen.

Glazer weet als geen ander zo duidelijk ‘2001, A space odyssey’ te evoceren zonder ook maar een moment een zielloze kopie te zijn. Integendeel, de regisseur bewijst meer een filmkunstenaar dan een verteller  te zijn. Tegelijk slaagt hij erin de blik zodanig te leiden dat zijn nieuwe geen spielerei voor de nicheliefhebber is, maar een zintuiglijke parel voor een (middel)groot publiek. Scarlett Johansson is ravissant in al haar onbewogenheid. Haar uitdrukkingsloze gezicht transformeert in charmante lieftalligheid telkens ze een nieuwe man in haar bestelwagen lonkt. Dit bevreemdende voorgeprogrammeerde gaat constant in dialoog met de visuele kracht van Glazers vormentaal en de minimalistische, maar glasheldere soundtrack van Mica Levi. Alles straalt een ijskoude smetteloosheid uit, van inktzwarte vloeistof waarin haar prooi instinctmatig voortploetert, tot oneindig witte kamers. De erotische grootsheid van Johansson lijkt even een tegengewicht, maar is al snel nog het meest beangstigend.

‘Under the skin’ is geen makkelijke film. Glazer weigert ook maar één antwoord te reiken. Meer nog, het is op geen enkel moment te vatten wat er precies gebeurt, maar de film fascineert, betovert,  bevriest je even en laat je meedogenloos smelten. Het is zoeken naar de diepere essentie van de mens. Johansson wordt zich steeds meer bewust van haar menselijke lichaam en is nieuwsgierig. De mens is niet het studieobject van een verre entiteit, maar van iets dat diep vanbinnen, onder de huid verborgen zit. Dit maakt de meewarige blik van het zwarte buitenaardse wezen naar haar menselijke gezicht in haar handen een van de grootste kippenvelmomenten van 2014. Glazer bewijst dat film nog steeds een handtekening mag dragen en dat de zijne uniek is.

Details Nu in de zalen
Acteur: Scarlett Johansson
Jaar:
2013
Speelduur:
108 min.