Tinker, tailor, soldier, spy

'Director, craftsman, player, genius'

'There's a mole in our midst, right on top of the circus' declameert een als vanouds doorrookte John Hurt bij aanvang van ‘Tinker tailor soldier spy'. Het is de opzet van een uitstekende spionagefilm, een lumineus gespeeld schaakspel waarbij elke zet van tel is. Schaker met dienst is Tomas Alfredson, de Zweedse cineast die enkele jaren geleden stijlvol debuteerde met de coming of age vampierenfabel ‘Let the right one in'. Zijn jongste is geen met snuffs en actie gelardeerde spionnenthriller, maar een heerlijk ouderwetse, in sfeervolle okerkleuren gehulde ode aan het aloude metier van de topspion.

We schrijven ergens medio jaren zeventig. De dreiging van de Koude Oorlog is prominent en George Smiley, veteraan bij de geheime dienst geniet van zijn pensioen. Hij wordt echter uit zijn pensioen gehaald wanneer het hoofd van de dienst vermoedt dat een Russische mol zich opgewerkt heeft tot de allerhoogste echelons van ‘The Cirkus' zoals de MI6 schertsend werd genoemd. Samen met zijn rechterhand Peter Guilam (Benedict Cumberbatch) manoeuvreert Smiley zich langs een gevaarlijk mijnenveld waar niets of niemand is wat het lijkt met slechts één groot doel op de agenda: de mol vinden en hem uitleveren.

Wie Alfredsons ‘Let the right one in' heeft gezien, weet dat de Zweedse cineast een oog heeft voor een sfeervolle doorvoede mise-en-scène en daar is ‘Tinker tailor soldier spy' geen uitzondering op. Vanaf de openingsscène (een achterwaarts track shot op een brug in Budapest) tot het zinderende slot toont Alfredson niet alleen puur vakmanschap maar toont hij zich ook als een van de meest interessante cineasten van zijn generatie. Denk aan het strakke retrodesign uit genreklassiekers zoals ‘The parallax view', Coppola's ‘The conversation' of ‘The Ipcress file', titels waar deze ‘Tinker tailor soldier spy' zonder blikken of blozen naast kan staan.

‘Tinker tailor soldier spy' is niet enkel een unicum vanwege zijn strakke design of meticuleuze mise-en-scène, de film is vooral een welgekomen wind omdat hij halsstarrig compromissen weigert te sluiten, een zeldzaamheid in tijden waarin de filmfabriek filmmakers almaar meer aan de leiband probeert te houden. Zo weigert de plot zich te schikken naar de opgelegde scenarioregels en onderschat de film - het werd tijd begot - nergens de hersencellen van zijn publiek. Chapeau!

Maar laat het duidelijk zijn: ‘Tinker tailor soldier spy' is behalve een rasechte auteursfilm ook een volwassen acteursfilm waarin een ijzersterke cast het beste van zijn kunnen laat zien. Gary Oldman was zelden beter als de achter een hoornen brilmontuur verstopte George Smiley en ook het amalgaam van opkomende (Tom Hardy, Benedict Cumberbatch (‘Sherlock')) en vertouwde (Colin Firth, John Hurt) namen biedt prima weerwerk. Bovendien drijft de score van Alberto Iglesias (de huiscomponist van Pedro Almodóvar) de spanning naar ongeziene hoogtes.

Let wel, ‘Tinker tailor soldier spy' zal ongetwijfeld niet ieders meug zijn - het publiek dat zich verpauperd voelt door opzichtige Hollywood-cinema laat deze parel beter links liggen - maar wie zin heeft in een geslepen en volwassen spionagedrama zit aan het juiste adres.

'There's a mole in our midst, right on top of the circus' declameert een als vanouds doorrookte John Hurt bij aanvang van ‘Tinker tailor soldier spy'.

Lees de volledige review »
Details Nu in de zalen
Regisseur: Tomas Alfredson
Acteur: Gary Oldman, Tom Hardy, John Hurt, Colin Firth
Jaar:
2011

1 Disc

Tinker tailor soldier spy
Strak en afgemeten

Op de dvd zijn een aantal deleted scenes terug te vinden, die weliswaar weinig toevoegen aan de narratief van de film. In één scène zien we George Smiley (Gary Oldman) minutenlang een eitje bakken. Door Oldmans berustende vertolking valt dit zeker te genieten, maar in een film die al sterk naar de twee uur helt is dit funest voor het tempo.

Voorts vinden we nog een paar interviews terug, met regisseur Tomas Alfredson, scenarist Peter Straughan, een weinig spraakzame Oldman, Colin Firth en een onwennige Tom Hardy. De interviews komen weliswaar niet verder dan wat saaie promopraat over hoe goed alle betrokkenen wel niet waren op de set.

Het geheel wordt afgerond met een audiocommentaar van Oldman en Alfredson. Zoals gewoonlijk is Oldman niet echt lang van stof, maar beide heren zijn wel erudiet en leveren een afgemeten, degelijke commentaartrack in een tempo dat precies bij de film past.

Titel: Tinker, tailor, soldier, spy
Jaar:
2012
Ondertitels:
Nederlands
Audiotrack:
Engels
Formaat:
Breedbeeld
Sound type:
Dolby Digital 5.1

Reageer