Shoplifters

Gewaarborgd gevoel bij onveilige familie

Hirokazu Kore-Eda vertelt met ‘Shoplifters’ niet zomaar het verhaal van respectloze winkeldieven, maar van een grote familie die probeert rond te komen en te overleven in de harde maatschappij van Japan. Daarbovenop toont de regisseur filterloos hoe de Shibata’s de levensveranderende gevolgen moeten accepteren wanneer alles opeens niet meer loopt volgens plan.

Tussen winkelrekken met kleurrijk verpakte producten slenteren Shota en vader Osamu rond. Alsof het hen geen jaren heeft gekost om het te leren, steken ze het voedsel moeiteloos weg in de zakken van hun loszittende sweaters. Wanneer ze trots met hun buit door de Japanse straten richting huis wandelen, komen ze een verwaarloosd meisje tegen. Al snel heet ze Yuri, krijgt ze een verzorgd kapsel en zit ze voor goed rond de eettafel van de familie Shibata.

Ze doen het niet omdat ze niet willen betalen, maar omdat ze niet kunnen. Het karige loon van de Shibata’s dwingt hen om verder te gaan dan enkel winkeldiefstal. Zo keert moeder Nobuyo alle jaszakken binnenstebuiten in de strijkfabriek, hopend op juwelen en goud. Een mysterieuze bron voorziet grootmoeder Hatsue van geld in enveloppen en zus Aki ziet geen andere uitweg dan haar schoonheid regelmatig in een roze kamer aan te bieden. Ze doen het niet omdat ze het willen, maar omdat de harde maatschappij waarin ze leven hun geen keuze laat.

Dat wij-tegen-zijgevoel wordt alleen maar benadrukt door de manier waarop het volledige verhaal in beeld wordt gebracht. De afstandelijke overzichtsbeelden van het drukke stadsleven staan in groot contrast met de intieme en soms zelfs beklemmende close-ups in het kleine huis van het gezin. Alsof Kore-Eda er bewust voor kiest om Japan af te schilderen als een land waar de Shibata’s steeds sneller van vervreemden.

Kore-Eda is de meester van het Japanse familiedrama, alleen weet hij met ‘Shoplifters’ nu wel echt hoe hij op verschillende niveaus kan ontroeren. Hoewel de Shibata’s niet eens verwanten zijn van elkaar, maken zij deel uit van de meest hechte familie die Kore-Eda tot nu toe heeft geportretteerd. Denk maar aan ‘Nobody knows’, waarin de moeder niet eens omkijkt naar haar kinderen. In zijn nieuwste werk is dat helemaal anders.

Emoties zijn nooit veraf in de scènes waarin moeder Noboyo aan Yuri uitlegt dat niet slaan, maar stevig knuffelen een vorm van liefde is. Terwijl ze het ooit mishandelde kind stevig en liefdevol tegen zich aandrukt, voel je meteen dat ook zij een moeilijke band met haar moeder had. Juist dat is de kracht van Kore-Eda: hij hoeft enkel te tonen om ons te doen voelen. Die kracht speelt hij hartverscheurend uit wanneer de familie, die nooit officieel familie was, uit elkaar valt. Geen wonder dat de Gouden Palm dit jaar naar ‘Shoplifters’ ging.

Giulia Latinne

 

Details Nu in de zalen
Regisseur: Kore-Eda Hirokazu
Acteurs: Mayu Matsuoka, Sakura Andô, Kirin Kiki, Miyu Sasaki, Chizuru Ikewaki, Lily Franky, Sosuke Ikematsu, Jyo Kairi, Kengo Kora