Metropolis

'Megalomaan sociaal-geëngageerd epos'

De invloed die ‘Metropolis', het meesterwerk bij uitstek van de Oostenrijkse cineast Fritz Lang, zou uitoefenen op de filmgeschiedenis, is niet te overschatten. Lang zou in 1931 ‘M - Eine Stadt sucht einen Mörder' en nog twee jaar later het visionaire ‘Das Testament des Dr. Mabuse' inblikken, maar geen enkele van zijn ongeveer dertig volgende films zou zoveel besproken worden als ‘Metropolis'. In 1924 begon Lang aan dit project, dat - binnen zijn oeuvre - altijd onovertroffen zou blijven qua dynamiek, inhoud en helderheid. Het verhaal is niet moeilijk te volgen, maar toch complex genoeg om ervoor te zorgen dat de toeschouwer de aandacht bij de feiten houdt. Met een heel prominente sociaal-kritische ondertoon toont de film een wereld (anno 2026) waarin het onderscheid tussen rijk en arm verder is doorgevoerd. De arbeiders leven onder de grond in obscure krochten, de rijken wonen in alle aardse weelde die ze zich kunnen indenken. Die tweespalt was voor Lang niet alleen een excuus om bijna decadente decors te laten bouwen, ook toont ‘Metropolis' welke (socialistische) problematiek er toen speelde in Duitsland.

UNESCO zou de film in 2001 uitroepen tot eerste science fiction-film aller tijden en de zogeheten M-Machine, een legendarische robot-verschijning, heeft onmiskenbaar ‘Star wars' en alle SF-films in diens kielzog beïnvloed. Toch oogstte ‘Metropolis' bij zijn verschijnen in 1927 geen groot succes. Het publiek was weliswaar onder de indruk van de special effects, die ronduit revolutionair waren, maar de lange speelduur vormde een groot struikelblok. Nog steeds overigens is ‘Metropolis' geen hapklare brok; is het dan verbazingwekkend dat de toeschouwers het dik tachtig jaar hoorden donderen in Keulen? Wetende wat men tegenwoordig in cinema allemaal kan met CGI is het trouwens verwonderlijk in hoeverre Lang met ambachtelijke spiegels overweldigende beelden wist op te wekken. Daarbij blijft hij echter de focus op het verhaal leggen: ‘Metropolis' wordt dus geen hol schouwspel van expressionistische taferelen, maar koppelt het visueel prikkelende aan een ‘spannende' (volgens oudere maatstaven weliswaar) vertelling. Ook de muziek van Gottfried Huppertz steekt een handje toe om de bijna twee en een half uur durende film interessant te houden. Zij is weliswaar pompeus, maar sluit zeer goed aan bij de indringende, Duitse taal van Lang en vormt zodoende een extra dimensie binnen de film.

De vergelijking met de meesterwerken van tijdgenoten als Buster Keaton en Charlie Chaplin toont een duidelijk discrepantie tussen de fijnere benadering van beide Engelstaligen in verhouding tot het bruuske en gecomponeerde dat de films van Lang altijd hadden. Wie daar niet tegen bestand is, dreigt ‘Metropolis' als pretentieus en ledig te ervaren. Er is, ondanks de grootschalige aanpak, echter veel ruimte voor emotie, die dikwijls bijzonder expliciet wordt uitgespeeld. Het expressionisme van Lang toont zich bijvoorbeeld in de lange, prachtige close-ups van de dikwijls ontredderde personages. Voor de moderne kijker is het een vreemde gewaarwording om zo direct geconfronteerd te worden met gevoelens, maar de cinema van Lang krijgt dankzij dergelijke keuzes een grote verwantschap met het theater. De karakters worden uiterst menselijk voorgesteld, wat schitterend werkt tegen de bevreemdende achtergrond van de angstaanjagende grootstad. Zowel visueel als qua emotie heeft ‘Metropolis' bijgevolg een verpletterende indruk, ondanks het tempo dat voor liefhebbers van de hedendaagse film niet altijd even evident zal zijn.

De invloed die ‘Metropolis', het meesterwerk bij uitstek van de Oostenrijkse cineast Fritz Lang, zou uitoefenen op de filmgeschiedenis, is niet te overschatten.

Lees de volledige review »
Details Nu in de zalen
Regisseur: Fritz Lang, Fritz Rasp
Acteur: Alfred Abel, Gustav Fröhlich , Rudolf Klein-Rogge, Theodor Loos , Heinrich George , Brigitte Helm
Jaar:
1927
Speelduur:
143 min.

2-Disc Special Edition

The ultimate Metropolis

Metropolis is niet een Antwerps bioscoopcomplex of de naam van de stad waarin Superman zijn heldendaden verricht. Het is ook de plaats waar Fritz Langs meest beroemde epos zich situeert. Tegenwoordig staat de gelijknamige film bekend als een van de meest invloedrijke meesterwerken aller tijden, maar bij zijn release in 1927 was het publiek niet bepaald wild enthousiast. De Amerikaanse distributeurs zagen het niet zitten om de twee en een half uur durende film vol sociaalkritische scènes op het publiek los te laten, en reduceerden de prent daarom tot een vertelling van tachtig minuten. De film verdween vrij snel in kluizen verspreid over de wereld en werd pas na de jaren vijftig stukje bij beetje opgewaardeerd. Probleem was echter dat bij het nieuwe millenium slechts 75 percent van de film gereconstrueerd kon worden. Ook was de volgorde van bepaalde scènes niet helemaal duidelijk: de ontbrekende taferelen gaven immers aanleiding tot verschillende mogelijke volgordes voor de bewaard gebleven scènes.

In 2008 werd in Buenos Aires echter een quasi volledige kopie teruggevonden uit 1928. Zij heeft bij deze ultieme 2-Disc Special Edition gediend als uitgangspunt. De authentieke volgorde is nu met zekerheid bepaald, ook heeft men van de nieuw gevonden filmrol veel scènes kunnen destilleren. De beeldkwaliteit van het toegevoegde materiaal is beduidend minder, maar de cinematografische visie van Fritz Lang blijft absoluut overeind en de uitbreiding heeft zonder de minste twijfel zijn meerwaarde. Een meer volledige of betere versie van 'Metropolis' is dus zo goed als ondenkbaar.

Bovendien bevat deze uitgave een extra dvd met de interessante documentaire 'Die Reise nach Metropolis' (oftewel 'The journey to Metropolis'), waarin zowel aan historische als aan technische duiding wordt gedaan. Regisseur Artem Demenok is gespecialiseerd in tv-documentaires en is duidelijk goed gedocumenteerd. Puur visueel is de documentaire niet extreem opzienbarend, maar de stortvloed aan informatie is voor de liefhebbers van de film buitengewoon interessant. Voor de liefhebbers van de film dus een prachtige aanvulling, wat deze uitgave eigenlijk onverbeterlijk maakt.

Titel: Metropolis
Jaar:
2010
Ondertitels:
Nederlands
Audiotrack:
Duits Dolby Digital 5.1
Formaat:
4:3

Reageer

Meest recent