Kursk

Tsjechovs waterpistool

Deens regisseur Thomas Vinterberg zegt zijn Dogma-regels vaarwel met een groots duikbootdrama dat politieke spelletjes veroordeelt. Hoewel het hier niet om fictie draait, kan de film zich maar niet ontdoen van zijn hoge Hollywoodgehalte. Matthias Schoenaerts speelt in zijn tweede samenwerking met Vinterberg verrassend emotioneel, maar het is Léa Seydoux (La Vie d’Adèle) die de mokerslagen uitdeelt.

Tijdens de Koude Oorlog vaart een eskader van het Russische leger uit voor een oefening, wanneer er plots een torpedo ontploft in een onderzeeër. De Koersk zinkt met slechts enkele overlevenden naar de bodem van de Barentszzee. Terwijl Mikhail Kalekov (Schoenaerts) en zijn bemanning er alles aan doen om niet te stikken of te bevriezen, speelt er zich boven water een politiek drama af. De Russische reddingsboten kunnen het scheepsvolk niet helpen, maar weigeren alle hulp van de Britten uit schrik voor gezichtsverlies. Familie en vrienden van eventuele overlevenden blijven hulpeloos en zonder informatie achter.

Vinterbergs eed van zuiverheid lijkt stilaan zijn laatste adem uit te blazen. Met een genrefilm, tal van rekwisieten, kunstmatig licht en zijn naam in de aftiteling stampt hij tegen zowat elke regel van zijn eigen dogma. Nu haalt De Festen-regisseur er Checkov’s Gun bij. Dat metaforische pistool benadrukt dat elk geïntroduceerd element een belangrijke rol moet hebben in het verhaal. Wanneer het verhaal de instabiele torpedo introduceert, vertelt het je op voorhand dat hij zal ontploffen. Dat trucje speelt slim op je in, maar trop is te veel en te veel is trop. Het overmatige gebruik hiervan brengt een voorspelbaarheid met zich mee die alle spanning wegveegt nog voor er zich een nieuw drama ontwikkelt.

Los daarvan zijn de taferelen binnen het gezonken gevaarte boeiend, maar het betere acteerwerk speelt zich boven de zeespiegel af. Tanya (Léa Seydoux) en zoontje Misha, het gezin van Mikhail, realiseren vrij snel dat de kans op Mikhails terugkomst miniem is. Seydoux slaagt er goed in een verslagen en machteloze vrouw neer te zetten. Ook Boris Yeltsin (Max Von Sydow), die zijn eigen trots boven mensenlevens plaatst, is weerzinwekkend (goed) om naar te kijken.

Het is zonder twijfel een donkere vlek op de Russische tijdlijn, maar hoe je het ook draait of keert: de meeste scènes voelen te overdreven aan om de geloofwaardigheid te behouden. Met zijn einde kan de film zich nog enigszins onderscheiden van de mainstream, maar monumentaal wordt hij daardoor niet.

Details Nu in de zalen
Regisseur: Thomas Vinterberg
acteurs: Matthias Schoenaerts, Léa Seydoux, Colin Firth, Max von Sydow, Tijmen Govaerts, Michael Nyqvist
scenario: Robert Rodat
Jaar:
2018
Speelduur:
117 min.