The Hobbit: the battle of the five armies

'De goudkoorts van Peter Jackson'

Na de eerste ‘Lord of the rings’ werd enthousiast ‘meer van dat!’ geroepen. Na de tweede hobbitfilm bleef vooral Peter Jackson dat mantra schreeuwen. Het is december: een nieuw eindejaar, een nieuwe kerst, en een nieuwe trip naar Middenaarde.

Met de indrukwekkend vormgegeven Smaug die sadistischer dan een volleerd Wehrmachtpiloot vernieling zaait over Meerstad, begint de derde Hobbit een stuk sterker dan de voorgangers. Als Bard (Luke Evans) op zijn eentje het angstaanjagende reptiel te lijf gaat, is de toon gezet voor een brok razendsnelle Tolkienspanning. Jackson heeft geleerd uit zijn fouten. In de finale zit weldegelijk vaart. Het wandelen heeft plaatsgemaakt voor een georkestreerde dans van orks, dwergen, elfen, gigantische digitale trollen en een handvol mensen. Het is oorlogstijd. De climax is in zicht: hoog tijd om snel alle mogelijke verhaallijnen en personages aan bod te laten komen. Het lijkt pure horror vacui, die angst om ook maar een komma uit het verhaal te vergeten. Jackson vergat dat het geen schande is om een boek niet tot op de letter te verfilmen. Als dat overaanbod aan verhaallijnen eindelijk is uitgeput – na een magsitrale eindstrijd op het ijs -, kan het afscheid niet snel genoeg gaan. Bilbo naar huis, Gandalf en Thorin tevreden, en laat de rest van Middenaarde maar hun eigen boontjes doppen.

Visueel is het adembenemend. We moeten het Jackson toegeven: de man heeft met de trilogie het filmlandschap veranderd. Hij is vernieuwer pure sang, die er plezier uit haalt hyperrealisme na te jagen. Zijn cinematografie is een technisch titanenwerk, je kan je niet voorstellen dat het grafischer kan. Vertelkundig trapte Jackson in dezelfde val als heel wat filmmakers met langlopende series: hij haalde karaktereigenschappen en elementen uit vorige films die het publiek kon smaken, en vergrootte die uit. Die karikaturalisering holt een film uit. Te veel dingen zijn vanzelfsprekend. Om te beginnen: waarom blijft Bilbo Baggins in godsnaam bij die meute dwergen is. Hij heeft met de hele zaak absoluut niets meer te maken, en krimpt tot nietig nevenpersonage.

Een sterk psychologisch motief is de escalerende goudkoorts van Thorin. Hierop werd in de vorige Hobbitfilm al geanticipeerd. Het lag er echter zo vingerdik op, dat die psychologische strijd al voorbij was voor ze goed en wel was gestreden. Net als Thorin is Jackson misschien iets te bezeten door goudkoorts. Dat bedoelen we niet slecht: zijn goud is de wondere Tolkienwereld. Maar hij had wat meer naar de kleine, bescheiden en met weinig tevreden Hobbit mogen luisteren in plaats van die weg te cijferen. De sfeer is  duisterder dan in het boek. Die grimmigheid is een fijn laklaagje op een gepolijst computerwerkje. In ‘Lord of the rings’ ontmoette je wezens die je voor altijd koestert. In ‘The Hobbit’ leer je vooral uitgeholde afkooksels van hun voorouders kennen. Het mythische Middenaarde is gedemythologiseerd. Alsof Stonehenge plots een prehistorische uit de kluiten gewassen kapstok zou blijken: neem het magische mysterie weg, en wat je overhoudt is banaliteit.

Nu ‘The Hobbit’ na jaren eindigt, weet je waarom je ook dit derde deel graag wou bekijken. De film eindigt waar ‘Lord of the rings’ aanving. Hoe goed of slecht Jackson zijn heroïsche rit ook reed, hij bracht een indrukwekkende wereld tot leven. ‘The hobbit’ doet het daarom als prequel goed: bij het zien van oude Bilbo Baggins in dat vertrouwde huisje in de Gouw, willen je niets liever dan die laag stof van de ‘LOTR’-dvd’s blazen en een gezellig koude decemberavond thuisblijven. 

Na de eerste ‘Lord of the rings’ werd enthousiast ‘meer van dat!’ geroepen. Na de tweede hobbitfilm bleef vooral Peter Jackson dat mantra schreeuwen. Het is december: een nieuw eindejaar, een nieuwe kerst, en een nieuwe trip naar Middenaarde.

Lees de volledige review »
Details Nu in de zalen
Jaar:
2014

1-disc

The Hobbit: the battle of five armies
Zes dvd's Middle Earth op een rijtje

Met de laatste dvd is het Jackson-Tolkien tijdperk echt voorbij. Er kan veel gezegd worden over de Hobbittrilogie – lees er onze recensies op na - maar als we de boxen naast (en na) elkaar zien, is het duidelijk dat Jackson opnieuw een eigen dimensie heeft geschapen. Niet van het niveau van ‘Lord of the rings’, maar toch van cinematografisch hoge kwaliteit. We zouden de laatste dvd kunnen bespreken, maar daar kunnen we kort over zijn. Niet omdat de extra’s niet de moeite zijn, want traditioneel zijn de beelden van Nieuw-Zeeland adembenemend. Ook dit keer. Het is interessanter om als afsluiter de reeks als geheel te bekijken.

Waar de Hobbitfilms critici wat teleurstelden – te lang, uitgesponnen, weinig verrassend of spannend – sluiten de drie dvd’s naast elkaar een tijdperk af dat heel wat mensen jarenlang aan het werk heeft gezet, een generatie in de ban heeft gehouden en technische revoluties heeft voortgebracht. Over het commerciële en merchandisingaspect nog niet gesproken. Met de drie ‘Lord of the rings’-dvd’s erbij omspant dit een periode van vijftien jaar, met ettelijke Oscars, films in achtenveertig beelden per seconde, en herwaardering van de meesterwerken van Tolkien voor een nieuwe generatie tot gevolg. Als Tolkien al niet zelf geschiedenis schreef, heeft Jackson hem een stevig handje geholpen.

De films kent iedereen, en we zetten alle recensies hiernaast nog eens op een rijtje. De extra’s bij de dvd’s geven dat anderhalve decennium Middle-Earth nog meer gestalte. Van urenlange ‘achter de schermen’, tot uitgebreide natuurdocumentaires: Jackson maakte van zijn bonusmateriaal een aparte entiteit met extra’s die op zich meer kosten dan een gemiddelde film. Met Nieuw-Zeeland als hoofdrolspeler bieden ze een unieke blik op een ongelofelijk landschap. Die beelden konden nooit gerealiseerd worden zonder het commerciële succes van de franchise en de technische passie van de regisseur.   

Wat opvalt, is de continuïteit die Jackson wist te behouden doorheen de jaren. Waar de introductie van LOTR-personages in ‘The Hobbit’ commentaar oogstte, zorgt dit ervoor dat het verhaal doorloopt en personages vertrouwd aanvoelen. Nu het mogelijk is alles in de correcte volgorde te kijken – ‘The Hobbit’ speelt zich af voor LOTR - wordt duidelijk wat een minutieus werk de regisseur leverde om van alles een vloeiend geheel te maken. Dit maakt van de zes films een trip van bijna een etmaal door Middle Earth. Dat het af en toe wat slaapverwekkend is, en soms – vooral in ‘The Hobbit’ – te veel op een grote bombastisch georkestreerde dans van rare wezens lijkt, is een feit. Maar het blijft een mythische cinema-odyssee waar enkel Star Wars bij in de buurt komt. 

Beginnend bij ‘The Hobbit: an unexpected journey’ en eindigend bij ‘Lord of the rings: Return of the king’ is dit een hexalogie die zwakjes op gang komt, en groots eindigt. Zes dvd’s, één wereld, die coherent en vertrouwd aanvoelt: dat is het resultaat van vijftien jaar zwoegen. Niet alles is een succes. Die laatste Hobbit is inderdaad één chaotische vechtscène zonder veel inhoud, en ‘An unexpected journey’ een lange vervelende natuurwandeling. Maar als aanwinst in de dvd-kast, is ‘Battle of the five armies’ een kroonstuk op een lange reis. Met indrukwekkend bonusmateriaal als kers op de taart. We zeiden het eerder: bondigheid is niet de sterkste kant van Peter Jackson. Goed dat bondigheid geen wezenlijke voorwaarde voor epiek is! 

Titel: The Hobbit: the battle of the five armies
Jaar:
2015
Ondertitels:
Nederlands en Frans
Audiotrack:
Engels Dolby Digital 5.1, Frans Dolby Digital 5.1, Duits Dolby Digital 5.1
Formaat:
2.40:1
Sound type:
Dolby Digital 5.1

Reageer