FFG The killing of a sacred deer

Lazarus en de antichrist

Van Schuberts ‘Stabat mater’ tot het openingskoraal uit Bachs ‘Johannespassie’? Het is de weg van Christus aan het kruis tot zijn wederopstanding als zoon van God. Een discours van ‘Jesus Christus schwebt am Kreuze, blutig sank sein Haupt herunter, blutig in des Todes Nacht’ naar ‘Herr, unser Herrscher, dessen Ruhm In allen Landen herrlich ist!’ Het is precies het traject dat Yorgos Lanthimos aflegt in zijn nieuwste worp ‘The killing of a sacred deer’. Een film waarin een Messias opstaat, gevrijwaard van elke religieuze connotatie. Wat valt er in deze wereld immers nog te verlossen? Is het kwaad niet alomtegenwoordig? Waarom zou het zich dan niet kunnen vermommen als de onschuld zelf, met name: een kind?  

Even ter herinnering: Yorgos Lanthimos? Juist, de Griekse regisseur die bijna een decennium geleden cinefiel Europa omverblies met ‘Kynodontas’ en die twee edities terug het Gentse Filmfestival betoverde met ‘The lobster’. Wie een van die twee films gezien heeft, weet dat Lanthimos’ cinema enkel gehoorzaamt aan een eigengereide logica. Deze keer is dat niet anders. Ook ‘The killing of a sacred deer’ werkt volgens het stramien van een langzaam ontsporend magisch realisme, hoewel de nadruk deze keer veel meer op de psychologie komt te liggen. Gelardeerd met een laag onaanraakbare suspense, gekruid met ongemakkelijke dialogen en afgewerkt met een resem ongrijpbare vertolkingen is Lanthimos’ jongste het soort film waaraan alles klopt.

Het verhaal is opgebouwd rondom Steven, een gerespecteerd chirurg met een wat houterige gang en een schijnbaar contactschuwe ingesteldheid. Colin Farrell zet hem tegelijk humaan als autistiform neer: de ideale mix voor de zonderling die Steven is. Met zijn vrouw Anna (Nicole Kidman) viert hij unheimliche seksuele escapades, binnen zijn gezin lijkt hij zelfs wanneer hij aanwezig is eerder afwezig. Voor een zekere Martin (een huiveringwekkende Barry Keoghan) stelt hij zich echter open. Langzaam maar zeker wordt duidelijk dat Steven via deze jongen onherstelbare wonden probeert te helen. Initieel lijkt dat goed te gaan, tot de tiener zich ontpopt tot een psychoot met bovenaardse krachten. Dat zoiets niet goed kan aflopen, spreekt voor zich.

Om niet helemaal verdwaasd achter te blijven, is het raadzaam enkele Bijbelse connotaties te overpeinzen. Het gegeven van schuld en boete is uiteraard ouder dan het Oude Testament en dus niet exclusief voor het christendom, maar de verstrengeling van zonde en vergeving staan er wel in centraal. Met de soundtrack geeft Lanthimos verder een belangrijke hint, net als met de concrete gruweldaden die Stevens gezin zullen teisteren. Deed Christus geen Lazarus opstaan uit het dodenrijk? Dan is het aan de antichrist uit Lanthimos’ film om mensen letterlijk de kracht in hun benen te ontnemen. En voor wat het waard is: de hele tragedie begint met Steven die lazarus aan een operatie begint.

Tot zover deze exegese. Met taal valt alles uit te leggen. Hoewel. Net zoals Lanthimos’ vorige films is ook ‘The killing of a sacred deer’ een artistiek product dat in termen van compleet begrip door de vingers blijft glippen. En precies daaraan ontlenen de films van de regisseur hun fascinerende uitwerking: hoe absurd en mythisch ook, Lanthimos weet zijn publiek mee te sleuren in een eigenaardig universum waar het alweer ongemakkelijk toeven is. Zwarte humor, ondragelijke suspense, fundamentele psychologie: in deze film zit het allemaal. Heeft de jury zich dit jaar van winnaar vergist?

Details Nu in de zalen
Lazarus en de antichrist
Regie: Yorgos Lanthimos
Met o.a.: Colin Farrell, Nicole Kidman, Barry Keoghan
Jaar:
2017
Speelduur:
121 min.