Doubt

'When in doubt, don't'

De grote Benjamin Frankin zei ooit eens: 'When in doubt, don't.' Zelden heeft een film zo sterk en indringend het dilemma van twijfel weergegeven. Het begint allemaal bij de jonge non, zuster James. Amy Adams ('Enchanted', 'Charlie Wilson’s war') weerkaatst in elke blik een stukje onschuld. Vol goede bedoelingen begint ze les te geven aan een groep lagereschoolkinderen, hoewel ze erg geïntimideerd is door de directrice, zuster Aloysius (Meryl Streep). Die is hard, vroom en heeft weinig medelijden met kinderen die gekkigheid uithalen of een steek laten vallen.

De modernisering (het is anno 1964) is aan haar voorbijgegaan en ze laat het niet na dat aan de andere zusters door te geven. Mocht priester Brendan Flynn (Philip Seymour Hoffman) niet hoger in de kerkelijke hiërarchie staan, ze zou het hem ook wel inpeperen. Helaas voor Flynn veroorzaakt zijn sterke band met de jongens van de school wantrouwige blikken. En Aloysius’ verdenking wordt steeds heviger, naarmate een incident met een jonge zwarte student ter sprake komt.

Pedofilie en priesters, het is een associatie die zoveel gemaakt wordt. Maar in ‘Doubt’ betrap je jezelf op de vooroordelen, hoewel de schijn zo hard gaat tegenstaan. Geven we Flynn (g)een eerlijke kans? Is hij niet onschuldig tot het tegendeel bewezen is? Ook al gaat het hier over een mogelijk traumatiserende misdaad?

Al die bedenkingen spelen door je eigen hoofd en door het hoofd van de twee vrouwen die Flynn in de gaten houden. En vooral zuster James heeft zeer veel moeite met die ‘lelijke gedachten over iemand’. Want ‘is dat geen zonde?’ Je zou verwachten dat Amy Adams tussen twee titanen van de acteerwereld zoals Hoffman en Streep zou vermorzeld worden, maar ze speelt de goedhartige James als de beste. De Oscarnominatie is terecht. ‘Doubt’ heeft voor een acteerdrama dat drijft op uitstekende dialogen, ook enkele belangrijke stille momenten. Stiltes die zwaar wegen en die de storm weerspiegelen waarmee de personages intern worstelen. Met de typering van hoe iemand zijn thee drinkt, weet de film al een heel waardeconflict te evoceren.

Dat Hoffman en Streep de pannen van het dak spelen, is niet iets wat wij je moeten vertellen. De rits nominaties voor acteerprijzen had dat ook al kunnen bewijzen, maar je moet het gewoon gaan zien. Het is alsof ze acteerles staan te geven, zonder dat iemand erbij zegt: dit is hoe het moet. De preek die priester Flynn over roddelen geeft, is gewoonweg briljant. Hoffman brengt het met zoveel ingetogen verontwaardiging dat enkel de twee nonnen de pijnlijke vingerwijzing lijken te incasseren. Voor de rest van de preek heeft hij de naturel van iemand die op café een leuke anekdote staat te vertellen.

En niet uniek in de Oscargeschiedenis maar toch wel tekenend: ook Viola Davis is, naast Amy Adams, genomineerd voor Beste Bijrol. De rol is hoop en al tien minuten groot, maar met welke bezieling en kunde wordt ze gebracht! Haar gesprek met zuster Aloysius doet je systematisch schommelen van het ene standpunt naar het andere.

Je hebt het soort films als ‘Changeling’ die een efficiënt en duidelijk goed-en-kwaad-patroon bieden op een afgemeten en aangrijpende manier. Maar je hebt ook drama’s van het soort zoals ‘Doubt’, die je op geen enkel moment houvast bieden en waarvan de acteurs, door hun uitmuntendheid, je nog wat dieper in de vertwijfeling duwen. Regisseur en screenwriter John Patrick Shanley mag fier zijn op dit knappe drama - van de tweede soort.

De grote Benjamin Frankin zei ooit eens: 'When in doubt, don't.' Zelden heeft een film zo sterk en indringend het dilemma van twijfel weergegeven. Het begint allemaal bij de jonge non, zuster James.

Lees de volledige review »
Details Nu in de zalen
Regisseur: John Patrick Shanley
Acteur: Meryl Streep, Amy Adams, Philip Seymour Hoffman, Viola Davis
Jaar:
2009
Speelduur:
104 min.

1-disc

Top notch extra's

Heel wat lekkers voor de nieuwsgierigen op de dvd van ‘Doubt’: audiocommentaar van John Patrick Shanley, een gesprek met de cast (alle vier genomineerd voor een Oscar!), een gesprek over de adaptatie van theater naar film en een korte terugblik op de samenwerking met de bekende componist Howard Shore.

Vooral het interview met de cast is zeer vermakelijk. De journalist van Entertainment Weekly stelt degelijke vragen en Hoffman, Davis, Streep en Adams zijn heel relaxed en open. Jammer dat het interview zo kort is. Wie saillante details en een uitgebreide uitleg wil, moet zeker naar Shanley’s audiocommentaar luisteren. Shanley was bijvoorbeeld bij de scène waarin de nonnen de beschuldiging uiten ten opzichte van de priester bang dat de scène te lang zou duren (tien minuten). Het is knap dat hij aangeeft hoe de spanning in het gesprek visueel kan vastgehouden worden om de kijker erbij te houden. Thee uitschenken, de rolluiken opendoen …: inspiratie genoeg.

Shanley vertelt ook over de roddelpreek die hij zelf als klein jongetje in de kerk gehoord had. Blijkbaar komt het verhaal uit Judaïca en is het dus al zeer oud. Alle verhalenvertellers nemen verhalen van elkaar over. Shanley is een echte New Yorker die afwisselend theater en filmproducties doet. Het is uitkijken naar een nieuw filmproject na deze smaakmaker.

Titel: Doubt
Jaar:
2009
Ondertitels:
Nederlands
Audiotrack:
Engels
Formaat:
16:9 Anamorphic

Reageer