Baccalaureat

Een Roemeense Film

Sinds Cristian Mungiu met het ijzingwekkende ‘4 Months, 3 Weeks & 2 Days’ de Gouden Palm won in Cannes en tegelijk de moderne Roemeense cinema op de kaart heeft gezet, draait de toeristische dienst aldaar overuren. Want wie al een handvol Roemeense films zag, heeft beslist geen hoopvol beeld van het land: de vierkant draaiende bureaucratie holt de zielen uit van haar inwoners, en wie durft rondlopen met een sprenkeltje hoop krijgt al het deksel op de neus.

Dat zorgt ervoor dat De Roemeense Film een merk is geworden, een merk waarin Mungiu een voortrekkersrol speelt. ‘Baccalaureat’, zijn nieuwste, voelt daarom ook wat aan als een zelfbewuste verzameling stokpaardjes van de Roemeense Cinema: men neme een moreel reine protagonist, een dramatisch incident dat zijn leven op losse schroeven zet en, cruciaal voor Roemeense films, een corrupte overheid die onze moreel reine protagonist met dwingende kracht op het slechte pad zet.

Oké, en nu wat minder conceptueel: ‘Baccalaureat’ is het verhaal van Romeo (Adrian Titieni), een arts van middelbare leeftijd die op een dag zijn dochter Eliza afzet in de buurt van haar school. Achteraf krijgt hij te horen dat ze aangerand werd, net nadat hij haar had afgezet. Door de stress en het trauma heeft Eliza het moeilijk om zich op haar komende examens te focussen. Met de resultaten van die examens kan Eliza gaan studeren in Londen en daarmee een betere toekomst verzekeren, maar nu vreest Romeo dat ze slechte resultaten zal halen en wordt daardoor voor een dilemma geplaatst: laat hij zijn dochter haar examens doen op hoop van zegen of probeert hij het systeem naar haar voordeel te buigen door hier en daar aan een aantal corrupte mouwen te gaan trekken?

Dat is een krachtige pitch: de geoefende kijker ziet de emotionele kantelpunten al achter het hoekje zitten, en dat geeft aan ‘Baccalaureat’ een Shakespeare-tintje. We weten eigenlijk al dat het hoofdpersonage zijn ziel zal kwijtspelen, het drama zit hem er net in om de gevolgen van zijn beslissingen onderweg van ver te zien aankomen. 

Op zich is daar niets mis mee, en hadden we deze film een decennium eerder gezien, we hadden er waarschijnlijk volop de loftrompet voor afgestoken. Helaas hebben we het nu stilaan wel een beetje gehad met bureaucratisch getinte en schematisch geschreven misery porn: de morele dilemma’s voelen intussen al even oudbakken als de Dardenniaanse cameravoering (net zoals Mungiu’s vorige is ook deze door de twee broers geproduceerd), het uitgepuurde sound design en het fatalistisch toontje. Zelfs het ambigue einde is een cliché. Noem ons contrair, maar maak ons wakker als Mungiu en kornuiten (Puiu, Porombuiu en Muntean) een musical of spaghettiwestern hebben gemaakt.

Details Nu in de zalen
regisseur: Cristian Mungiu
Jaar:
2016
Speelduur:
130 min.