1941

'Spielbergspielerei'

Wat een rare Spielbergfilm is '1941'? Na het ijzersterke en spannende 'Jaws' en het intrigrerende 'Close encounters of the third kind', gooit de anders zeer ingehouden regisseur het over een Mel Brooksachtige boeg. Absurditeit en chaos troef, met andere woorden. Dat 'Saturday night live'-mensen als John Candy, Dan Aykroyd en John Belushi (een jaar later werden die laatsten Blues Brothers) als acteurs ingeschakeld werden, draagt daar alleen maar toe bij.

We vinden de inwoners van Californië nagelbijtend terug. Niet zo lang geleden kamikaze'den de Japanners Pearl Harbour, en de vrees is immens dat de golden state het volgende item op het verlanglijstje is. Ze zijn niet ver van de waarheid. Alleen is de schaal wat kleiner dan ze verwachten. De crew van één Japanse onderzeeër is namelijk pokkejaloers op het 'succes' van hun luchtmacht en wil 'ook iets van waarde' eervol naar de verdoemenis helpen. Hoewel dat in geen velden of wegen bij de kust ligt, is Hollywood de uitverkoren bullseye.

Intussen zien we het alerte Amerikaanse leger als een zootje ongeregeld, dat naast orders vooral hun pik volgt. De hardwerkende Amerikanen proberen er in tijden van paranoia het beste van te maken, maar worden ook ingeschakeld om het moederland te verdedigen. De één krijgt een afweersysteem in de tuin, de ander trekt de nachtwacht op in het reuzenrad van een pretpark. Kinderen graven her en der Jap traps. En dan is er nog Wally Stevens (Bobby di Cicco), wiens enige bezorgdheid het winnen van de jitterbugwedstrijd is.

Wat er allemaal gebeurt, is te absurd om na te vertellen en moet je zelf maar ontdekken. Feit is dat alle personages, of ze nu militair, burger, Duitser (een af en toe gedubde Christopher Lee) of Japanner zijn, uiteindelijk met elkaar te doen krijgen en dat de situaties opbouwen naar een steeds luidruchtigere en onoverzichtelijkere apotheose.

Schaterlachen deden we niet bij het zien van '1941', gniffelen wel. Bij Spielbergs parodie op eigen werk bijvoorbeeld. Zo zien we in de openingsscène een meisje naaktzwemmen in zee. De gekende 'Jaws'-tune zet in, het water begint te kolken en het meisje wordt gegrepen. Niet door een haai evenwel, maar door een van de antennes van - jawel - de Japanse onderzeeër.

'1941' is niet de geschiedenis ingegaan als een van Spielbergs meesterwerken en zal dat ook niet doen, maar mag wel als amusant stukje cinema gecatalogeerd worden. De film bood onder andere Robert Zemeckis (die later 'Back to the future' maakte, en nu een van de 3D-pioniers is) zijn eerste grote stappen in de filmwereld. Hij schreef mee het script voor de film. En net zoals je platen hebt die op je groeien, hebben we de indruk dat '1941' bij een tweede visie weer een beetje geestiger is geworden. Wellicht omdat we dan al goed weten aan welke waanzin we ons mag verwachten.

Wat een rare Spielbergfilm is '1941'? Na het ijzersterke en spannende 'Jaws' en het intrigrerende 'Close encounters of the third kind', gooit de anders zeer ingehouden regisseur het over een Mel Brooksachtige boeg.

Lees de volledige review »
Details Nu in de zalen
Regisseur: Steven Spielberg
Acteur: Dan Aykroyd, John Belushi, Slim Pickens, John Candy, Ned Beatty, Christopher Lee, Lorraine Gary, Tim Matheson, Robert Stack, Nancy Allen, Lucille Benson
Jaar:
1979
Speelduur:
146 min.

2 disc special edition

Niet helemaal wat het pakje belooft

Want wat lezen we daar: 'The making of '1941'', een originele documentaire met nieuwe video-interviews. Hmm, als dit 'nieuwe' video-interviews zijn, dan zijn we nu in 1994. Zo heeft Spielberg het onder andere over 'Doom 2'. Onze spelletjeskennis is zeker qua chronologie niet super, maar dat die game niet dit jaar, vorig jaar, of het jaar dààrvoor uitkwam, weten we wel. Ook kapsels en kleren geven een meer dan duidelijke hint.

Nu, inhoudelijk is die documentaire best oké. Ze duurt bijna even lang als de film zelf (een dik anderhalf uur), en Spielberg & co vertellen honderduit over hoe de film tot stand kwam, zonder daarbij te verbloemen dat de film zeer slecht onthaald werd. Onder andere door John Wayne, die gepolst werd om mee te spelen, maar liet weten dat hij het walgelijk vond hoe de makers het Amerikaanse leger in de zeik namen. Humor en relativering was duidelijk niet aan de westernheld besteed. Zijn visie werd blijkbaar ook door veel Amerikanen gevolgd, want de film flopte. Niemand wil dat in de documentaire met zoveel woorden gezegd hebben, maar de citaten die we op schijf twee vinden liegen er niet om.

We krijgen verder nog wat geknipte scènes, zonder meer - altijd jammer. Wat fotograpjes, promokarikaturen en trailers vervolmaken deze dubbeldvd. Die weliswaar verre van vervolmaakt is.

Titel: 1941
Jaar:
2009
Ondertitels:
Nederlands, Frans, Engels, Spaans, Duits, Portugees, IJslands
Audiotrack:
Engels Dolby Digital 5.1, Engels Dolby Digital 2.0, Spaans Dolby Digital 2.0, Frans Dolby Digital 2.0
Formaat:
Widescreen

Reageer